Altın ve Döviz Alırken Bilinmesi Gerekenler: Vergi ve Masraflar

Bu sayfa yatırım tavsiyesi değildir. Hangi varlığın alınacağına, ne kadar alınacağına veya ne zaman alınacağına dair bir yönlendirme içermez. Aşağıdakiler mevzuat, masraf ve hak bilgisidir.

Altın ve döviz alırken ödenen görünmez maliyetler var.

Bu sayfa, hangisinin "daha kazançlı" olduğunu değil, işlem yaparken karşılaşılan vergi, masraf ve hukuki farkları anlatır.

Döviz Alımında Kambiyo Vergisi

Döviz alırken ödenen vergiye kambiyo muamele vergisi deniyor. 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu'nda düzenleniyor.

Oran	Binde 2
Matrah	Kambiyo satış tutarı
Mükellef	Banka veya yetkili müessese
Yürürlük	30 Eylül 2020'den beri

Vergiyi banka ödüyor ancak tutar müşteriye yansıtılıyor. Yani 100 birim döviz alırken ödenen tutarın içinde bu vergi de var.

Bazı işlemlerde oran sıfır: bankaların kendi aralarındaki satışlar, döviz kredisinin kapatılması amacıyla yapılan satışlar ve sanayi sicil belgesi bulunan işletmelere yapılan satışlar gibi.

Dolaşımdaki bir yanlış bilgiye dikkat: bu oranın 2026'da değiştiğine dair bilgiler yanlış. Binde 2 oranı 2020'den beri geçerli.

Altında KDV Nasıl İşliyor?

Altında iki farklı vergi rejimi var ve bu, fiyat farkının başlıca sebebi.

• Külçe altın: KDV'den istisna. Hem yurt içi teslimde hem ithalatta.
• Ziynet ve sikke altın: KDV'ye tabi.

Ancak ziynet altında KDV, satış bedelinin tamamı üzerinden alınmıyor. Matrah hesabında, mamulün içindeki külçe altının borsa kapanış fiyatına ve ürünün ayarına göre bulunan "has bedel" düşülüyor.

Yani KDV fiilen işçilik ve kâr marjı üzerinden ödeniyor. Altının kendisi üzerinden değil.

2025'te Değişen Kural: Altın Hesabı

Bu, birçok kişinin farkında olmadığı bir değişiklik.

32 Sayılı Karar'a 15 Mart 2025'te eklenen hükümle, kıymetli maden depo hesaplarında fiziki teslimat olmaksızın yapılan alım satım işlemleri kambiyo işlemi sayılıyor.

Sonucu şu: bankadaki altın hesabından fiziki teslim almadan yapılan alım satımda binde 2 kambiyo vergisi doğuyor. Fiziki külçe altın tesliminde ise KDV istisnası devam ediyor.

Külçe, Ziynet ve Sikke Farkı

Üç kavram mevzuatta ayrı ayrı tanımlı:

Tür	Tanım
Standart işlenmemiş altın	En az 995/1000 saflıkta bar veya külçe
Standart dışı işlenmemiş altın	995/1000'den düşük saflıkta külçe, granül, toz veya hurda
İşlenmiş altın	İşçilik uygulanarak ziynet veya süs eşyası hâline getirilmiş altın

Fiyat farkı üç kalemden oluşuyor: saflık, işçilik ve fire, KDV.

Cumhuriyet Altını ve Darphane

Cumhuriyet altınlarının standartları TBMM kararıyla belirlenmiş ve yalnızca Darphane tarafından üretilebiliyor. Tümü 22 ayar.

Sikke ve ziynet olmak üzere iki grup, her grupta çeyrek, yarım, birlik, iki buçukluk ve beşlik bulunuyor. "Ata Lira" olarak bilinen ürün, 7,216 gramlık birlik sikke altın.

Darphane altın satmıyor. Sipariş sahibi kendi külçe altınını teslim ediyor, karşılığında istediği çeşidi alıyor. Kurum alım satım yapmıyor ve fiyat üzerinde etkisi yok.

Üretim için kabul edilen külçe, Borsa İstanbul rafineri listesindeki rafinerilerde üretilmiş 995/1000 saflıkta olmalı.

İşçilik ve fire kilogram başına belirleniyor; örneğin sikke çeyrekte 11,08 gram, ziynet çeyrekte 14,30 gram.

Banka Altın Hesabı ile Fiziki Altın Farkı

Hukuken iki ayrı şey:

• Fiziki altın bir mülkiyettir. Sigorta kapsamı diye bir kavram yok; kayıp ve hırsızlık riski kişiye ait.
• Banka altın hesabı bankaya karşı bir alacaktır.

Kıymetli maden cinsinden hesaplar mevduat sigortası kapsamındadır. 2026 için sigorta limiti, kişi başına ve her bir kredi kuruluşunda 1.200.000 TL.

Ödemeyle ilgili iki ayrıntı önemli:

• Tüm ödemeler Türk lirası olarak yapılıyor
• Karşılık, bankanın faaliyet izninin kaldırıldığı tarihteki borsa kapanış fiyatına göre hesaplanıyor

Kapsam dışında kalanlar: yurt dışı şubelerdeki hesaplar, kıyı bankacılığı hesapları, yatırım fonu gibi araçlar ve kripto varlıklar.

Kuyumcuda Alışverişte Haklar

Kuyum ticareti yetki belgesi gerektiriyor. Belge, işletmenin bulunduğu ildeki ticaret il müdürlüğü tarafından veriliyor.

Yetki belgesi olmayan işletmeler kuyum ticareti izlenimi veren işaret ve ifade kullanamıyor.

Belge alma şartları arasında meslek odasına kayıt, vergi mükellefiyeti, vadesi geçmiş vergi borcu bulunmaması ve işletmede ustalık veya mesleki yeterlilik belgesi sahibi birinin çalışması yer alıyor.

Uyuşmazlıkta başvuru yolu: 2026 için tüketici hakem heyeti parasal sınırı 186.000 TL. Bu tutarın altındaki uyuşmazlıklar hakem heyetine, üzerindekiler tüketici mahkemesine gidiyor. Şikâyet için Ticaret Bakanlığı'nın tüketici hattı da kullanılabiliyor.

Kazanç Vergiye Tabi mi?

Gelir İdaresi Başkanlığı'nın değer artış kazancı rehberinde sayılan kalemler arasında döviz veya fiziki altın alım satımı yer almıyor.

Ancak menkul kıymetleştirilmiş altın ürünleri farklı: altına dayalı devlet iç borçlanma senetleri, altına dayalı kira sertifikaları ve Darphane sertifikalarından elde edilen kazançlar tevkifata tabi.

Ayrıca döviz ve kıymetli madenler üzerine yapılan kaldıraçlı işlemler de tevkifat kapsamında.

Bu çerçeve, ticari faaliyet kapsamında olmayan kişisel işlemler içindir. Süreklilik ve organizasyon bulunması hâlinde ticari kazanç hükümleri uygulanıyor. Kişisel durumlar için vergi dairesine danışılmalı.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Yatırım tavsiyesi yok. Hangisinin alınacağına dair yönlendirme yapılmaz.
• Fiyat ve kur tahmini yok. Site kuralı.
• Getiri karşılaştırması yok. Geçmiş getiri gelecek için gösterge değildir.
• "Milyem" tablosu yok. Ayar-milyem eşleşmesinin mevzuatta karşılığı bulunamadı.
• Banka veya kuyumcu önerisi yok.
• Darphane sertifikasının teknik ayrıntıları yok. Birincil kaynaktan doğrulanamadı.

Sık Sorulan Sorular

Döviz alırken ne kadar vergi ödüyorum?

Kambiyo satış tutarı üzerinden binde 2.

Külçe altında KDV var mı?

Hayır, külçe altın teslimleri KDV'den istisna. Ziynet ve sikke altında KDV işçilik üzerinden alınıyor.

Banka altın hesabı sigortalı mı?

Evet. Kıymetli maden hesapları mevduat sigortası kapsamında; 2026 limiti kişi başına ve banka başına 1.200.000 TL.

Altın hesabından alım satımda vergi var mı?

Fiziki teslim alınmadan yapılan işlemler 2025'ten beri kambiyo işlemi sayılıyor ve binde 2 vergi doğuyor.

Darphane altın satıyor mu?

Hayır. Getirilen külçe altın karşılığında basım yapıyor.

Altın satışından kazanç vergiye tabi mi?

Fiziki altın, GİB'in değer artış kazancı rehberinde sayılan kalemler arasında değil. Menkul kıymetleştirilmiş altın ürünleri ise tevkifata tabi.

Kaynaklar: 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu, 3065 sayılı KDV Kanunu ve GİB özelgeleri, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar, Darphane ve Damga Matbaası yayınları, TMSF mevduat sigortası düzenlemeleri, Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik, GİB 2026 rehberleri.