Emeklilik Şartları: Yaş, Prim Günü ve Sigortalılık Süresi

Emeklilik şartları, sigortalılığın başladığı tarihe göre değişiyor. Yaygın olarak "yaş, prim günü ve sigortalılık süresi" biçiminde üç şarttan söz ediliyor; ancak bu üçlü yapı her sigortalı için geçerli değil.

Bu sayfa kanun metnindeki şartları aktarıyor. Kişiye özel hesap yapmıyor: bireysel durum SGK'dan sorgulanmalıdır.

Künye

• Temel kanun: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
• Yaşlılık aylığı maddesi: Madde 28
• Geçiş hükümleri: Geçici madde 6, 7 ve 9
• EYT düzenlemesi: Geçici madde 95
• Dönüm tarihleri: 8 Eylül 1999 ve 30 Nisan 2008
• Bireysel sorgulama: SGK / e-Devlet
• Veri tarihi: 2 Ekim 2026

Önemli Düzeltme: Kaç Şart Aranıyor?

5510 sayılı Kanun'un 28. maddesinin ikinci fıkrasında şart sayısı ikidir: yaş ve prim ödeme gün sayısı. Bu fıkrada ayrı bir "sigortalılık süresi" şartı yer almıyor.

Maddenin ikinci fıkrasının (a) bendi: "Kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmuş olmaları ve en az 9000 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması şartıyla yaşlılık aylığı bağlanır. Ancak, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için prim gün sayısı şartı 7200 gün olarak uygulanır."

Üç şartın birlikte arandığı yapı, 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanlar ile geçici 9. maddenin bazı alternatifleri için geçerli. SGK'nın kendi açıklamasında da bu sigortalılar için "sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısı koşullarının bir arada yerine getirilmesi" ifadesi kullanılıyor.

Üç Dönem, Üç Farklı Rejim

Yani "emeklilik şartı nedir" sorusunun tek bir yanıtı yok: önce sigortalılığın hangi tarihte başladığı belirlenmesi gerekiyor.

Geçici Madde 9'daki Alternatifler

8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigortalı olanlar için kanun alternatifli şartlar öngörüyor:

• 4/a (hizmet akdiyle çalışanlar): Kadın 58 / erkek 60 yaş ve 7000 gün; veya kadın 58 / erkek 60 yaş, 25 yıl sigortalılık ve en az 4500 gün.
• 4/b (bağımsız çalışanlar): Kadın 58 / erkek 60 yaş ve 25 tam yıl; veya kadın 60 / erkek 62 yaş ve 15 tam yıl.
• 4/c (kamu görevlileri): Kadın 58 / erkek 60 yaş ve 25 tam yıl; veya 61 yaş ve 15 tam yıl.

Buradaki "veya" ifadesi belirleyici: şartlardan birini karşılamak yeterli oluyor.

1 Mayıs 2008 Sonrası: Kademeli Yaş

28. maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi kademeli bir yaş tablosu içeriyor; tabloda yaş hadleri yıllara göre yükseliyor ve 2048'den itibaren kadın ve erkek için 65 oluyor. Kanun ayrıca şu kuralı koyuyor: uygulanacak yaş haddi, prim gün şartının doldurulduğu tarihte geçerli olan haddir.

Bu sayfada tam yaş tablosu yazılmamıştır: tablo yıl yıl ayrıntılı olduğu için kişinin kendi durumu SGK'dan sorgulanmalıdır.

Kısmi Aylık

28. maddenin üçüncü fıkrası kısmi aylığı düzenliyor: yaş hadlerine 65'i geçmemek üzere üç yıl eklenerek 5400 gün prim şartıyla aylık bağlanabiliyor.

4/a, 4/b ve 4/c Farkı

Sonuçtaki farklar: 28. maddenin ikinci fıkrasında prim gün şartı 4/a için 7200, 4/b ve 4/c için 9000 gün; 4/b'de prim borcu bulunmaması, 4/c'de emekliye sevk onayı ayrıca aranıyor.

EYT Düzenlemesi Ne Getirdi?

7438 sayılı Kanun 1 Mart 2023'te kabul edildi ve 3 Mart 2023 tarihli, 32121 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Kanun, 5510 sayılı Kanun'a geçici madde 95'i ekledi.

Maddenin getirdiği kural şu: kapsamdakiler, ilgili hükümlerdeki "yaş dışındaki diğer şartları taşımaları hâlinde" aylıktan yararlanıyor. Yani kaldırılan tek şart yaştır; sigortalılık süresi ve prim gün sayısı şartları yürürlükte kalıyor. Kapsam, 8 Eylül 1999 (dahil) öncesinde sigortalı olanlar. Madde ayrıca geriye dönük ödeme yapılmayacağını düzenliyor.

Not: geçici 95. maddenin sosyal güvenlik destek primi teşvikine ilişkin ikinci fıkrası, 28 Temmuz 2024 tarihli 7524 sayılı Kanun'un 30. maddesiyle yürürlükten kaldırıldı.

İlgili Diğer Maddeler

• Madde 25 - malullük: Çalışma gücünün en az yüzde 60'ının kaybı ölçütü.
• Madde 32 - ölüm aylığı: En az 1800 gün; 4/a için 5 yıl sigortalılık ve 900 gün alternatifi.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Tam yaş tablosu yok. Yıl yıl ayrıntılı olduğu için kişinin durumu SGK'dan sorgulanmalıdır.
• Kişiye özel hesap yok. Bireysel durum SGK kayıtlarına bağlı.
• Emeklilik yaşı öngörüsü yok. Bu sitede tahmin yayımlanmaz.
• Aylık tutarı hesabı yok. Aylık, prime esas kazançlara ve güncelleme katsayılarına bağlı.
• Yurt dışı hizmet borçlanması yok. Ayrı bir konu başlığıdır.
• Askerlik ve doğum borçlanması yok. Ayrı başlıklar.
• Hukuki tavsiye yok. Somut bir dosya için değerlendirme SGK'ya veya avukata aittir.

Sık Sorulan Sorular

Emeklilik için kaç şart aranıyor?

1 Mayıs 2008 ve sonrasında sigortalı olanlar için 5510 sayılı Kanun'un 28. maddesinde iki şart var: yaş ve prim ödeme gün sayısı. Üç şartlı yapı 8 Eylül 1999 ve öncesi sigortalılar ile geçici 9. maddenin bazı alternatifleri için geçerli.

Dönüm tarihleri hangileri?

8 Eylül 1999 ve 30 Nisan 2008. Bu tarihler hangi hükmün uygulanacağını belirliyor.

Prim gün şartı kaç gün?

28. maddenin ikinci fıkrasında 4/a için 7200, 4/b ve 4/c için 9000 gün. Kısmi aylıkta 5400 gün.

4/a, 4/b ve 4/c ne demek?

Sırasıyla hizmet akdiyle çalışanlar, bağımsız çalışanlar ve kamu görevlileri. Eski adlarıyla SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı.

EYT neyi kaldırdı?

7438 sayılı Kanun'la eklenen geçici 95. madde, kapsamdakiler için yaş şartını kaldırdı. Sigortalılık süresi ve prim gün şartları yürürlükte.

Hangi yaş haddi uygulanıyor?

Kanun, prim gün şartının doldurulduğu tarihte geçerli olan yaş haddinin uygulandığını düzenliyor.

Kendi durumumu nereden öğrenirim?

SGK'dan veya e-Devlet üzerinden. Bu sayfa kişiye özel hesap içermiyor.

Kaynaklar: 5510 sayılı Kanun'un 25, 28, 32, geçici 6, geçici 7, geçici 9 ve geçici 95. maddelerinin resmî metni (mevzuat.gov.tr); 506 sayılı Kanun geçici madde 81; 7438 sayılı Kanun'un 3 Mart 2023 tarihli ve 32121 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan tam metni; 7524 sayılı Kanun madde 30; SGK'nın 4/a sigortalılarına ilişkin kendi açıklaması. Tam yaş tablosu ve kişiye özel hesap bu sayfada yer almaz; bireysel durum SGK'dan sorgulanmalıdır.