İcra Takibi Nasıl Başlar, Hangi Aşamalardan Geçer? Süreler ve Maddeler

İcra takibi, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'na göre takip talebiyle başlar. Takip türüne göre ödeme emri veya icra emri düzenlenir; itiraz süresi geçtikten ve takip kesinleştikten sonra haciz ve satış aşamalarına geçilir. Her aşamanın kanunda belirlenmiş kesin bir süresi vardır ve bu süreler kaçırıldığında hak kaybı doğar.

Künye

• Temel kanun: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu
• Takip türleri: İlamlı icra, ilamsız icra, kambiyo senetlerine mahsus takip, rehnin paraya çevrilmesi
• Takip talebi: m.58
• Ödeme emri: m.60
• İtiraz: m.62
• Haciz: m.78
• Satış talebi: m.106

Takip Türleri

Kanunun 42. maddesi ilamsız takibi şöyle tanımlar: bir paranın ödenmesine veya bir teminatın verilmesine dair cebri icralar takip talebiyle başlar ve haciz yoluyla, rehnin paraya çevrilmesi yahut iflas suretiyle yürür. Aynı maddenin üçüncü fıkrasına göre idari yargının görev alanına giren konularda ilamsız takip yoluna başvurulamaz.

İlamsız Takibin Aşamaları

1. Takip talebi (m.58): İcra dairesine yazılı, sözlü ya da elektronik ortamda yapılır. Masraflar borçluya aittir, alacaklı avans yatırır (m.59).
2. Ödeme emri (m.60): Şartlar varsa icra müdürü ödeme emri düzenler. Emirde borcun ve masrafların 7 gün içinde ödenmesi ihtarı yer alır.
3. Tebliğ (m.61): Ödeme emri, takip talebinden itibaren en çok 3 gün içinde tebliğe gönderilir.
4. İtiraz (m.62): Borçlu, tebliğden itibaren 7 gün içinde icra dairesine itiraz edebilir.
5. Kesinleşme (m.66): Süresi içinde yapılan itiraz takibi durdurur. İtiraz süresinde değilse takip devam eder.
6. Haciz (m.78): Ödeme emrindeki süre geçtikten sonra haciz istenebilir. Haciz isteme hakkı, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 1 yıl geçmekle düşer.
7. Satış talebi (m.106): Alacaklı veya borçlu, hacizden itibaren 1 yıl içinde haczolunan malın satışını isteyebilir.
8. Haczin kalkması (m.110): Satış kanuni süre içinde istenmezse haciz kalkar.

Süreler Tablosu

Önemli bir güncelleme: Satış talebi süresinde eskiden taşınır ve taşınmaz ayrımı vardı. 24 Kasım 2021 tarihli 7343 sayılı Kanun ile bu ayrım kaldırıldı; her ikisi için süre 1 yıldır. Satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamının peşin yatırılması zorunludur. Satış istenip de artırmada satılamazsa süre, satış isteyen alacaklı bakımından 1 yıl daha uzar.

İtiraz Takibi Durdurur mu?

Bu, takip türüne göre değişen ve en çok karıştırılan noktadır.

• Genel haciz yolunda: Kanunun 66. maddesi açıktır: "Müddeti içinde yapılan itiraz takibi durdurur." Kısmi itirazda kabul edilen miktar için takip devam eder.
• Kambiyo takibinde: İtiraz icra dairesine değil icra mahkemesine, 5 gün içinde dilekçeyle yapılır (m.168/5). Kanunun 169. maddesi ise şöyle der: "Bu itiraz satıştan başka icra takip muamelelerini durdurmaz." İcra mahkemesi tarafları en geç 30 gün içinde duruşmaya çağırır.

İtiraz üzerine alacaklı, 1 yıl içinde itirazın iptali davası açabilir (m.67) veya itirazın kaldırılmasını isteyebilir (m.68 ve devamı).

Haczedilemeyen Mallar (m.82)

Kanunun 82. maddesi 13 bentte haczi caiz olmayan malları sayar. Öne çıkanlar:

• Devlet malları
• Ekonomik faaliyeti bedenî çalışmasına dayanan borçlunun mesleğini sürdürmesi için gerekli her türlü eşya
• Para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika ve süs eşyası hariç olmak üzere borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyası (bu ibare 2023'te 7445 sayılı Kanun ile getirildi)
• Çiftçinin geçimi için zaruri arazi, çift hayvanı ve ziraat aletleri
• Bir süt veren manda veya inek yahut üç keçi ya da koyun ve üç aylık yemi
• Borçlu ve ailesinin iki aylık yiyecek ve yakacağı
• Vücut ve sıhhat zararlarına ilişkin tazminatlar
• Borçlunun haline münasip evi
• Öğrenci bursları

Maddenin 2, 4, 5, 7 ve 12 numaralı bentlerindeki istisna, borcun o eşya bedelinden doğmaması hâline münhasırdır. Bu malların kıymeti fazlaysa haline münasip kısmı bırakılarak satılır.

Maaş Haczinde Sınır (m.83)

Kanunun 83. maddesine göre maaşlar, tahsisat ve her nevi ücretler, intifa hakları, ilama müstenit olmayan nafakalar ve tekaüt maaşları; borçlu ve ailesinin geçimi için icra memurunca takdir edilen miktar indirildikten sonra haczolunabilir. Maddenin açık ifadesiyle: "Ancak haczolunacak miktar bunların dörtte birinden az olamaz."

Birden fazla haciz varsa hacizler sıraya konur. Kanunun 83/a maddesi, 82 ve 83. maddelerdeki malların haczedilebileceğine dair önceden yapılan anlaşmaları geçersiz sayar.

Takip Hangi İcra Dairesinde Yapılır?

Kanunun 50. maddesine göre para veya teminat borcu için takipte Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yetkiye dair hükümleri kıyasen uygulanır; ayrıca takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de yetkilidir. Yetki itirazı esas hakkındaki itirazla birlikte yapılır.

Elektronik Sorgulama ve UYAP

Kanunun 58. maddesi takip talebinin elektronik ortamda yapılmasına izin verir. 78. maddeye 7251 sayılı Kanun ile eklenen fıkra uyarınca alacaklı, haciz talebinde bulunmaksızın UYAP üzerinden borçlunun mal, hak veya alacağını sorgulayabilir ve sistem üzerinden haciz talep edebilir. Vatandaşlar da icra dosyası sorgulamasını UYAP Vatandaş Portal ve e-Devlet Kapısı üzerinden yapabilir.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Hukuki tavsiye yok. Bu içerik mevzuatın ne dediğini aktarır; dosyanıza özgü değerlendirme için avukata başvurmanız gerekir.
• Dilekçe örneği yok. Bu sayfada yer almaz.
• İcra masraf ve harç tutarları yok. Tutarlar yıllık tebliğlerle değişir; bu sayfada yazılmamıştır.
• Belirli bir dosyaya ilişkin değerlendirme yok. Süreler tebliğ tarihine göre işler.
• "Borcumu nasıl ödemem" türü yönlendirme yok. Bu sitede yayımlanmaz.
• Kredi, borç yapılandırma veya finansal tavsiye yok. Bu sitede yayımlanmaz.
• Kişi veya kurum adı yok. Belirli bir icra dosyasına ilişkin bilgi yayımlanmaz.

Sık Sorulan Sorular

İcra takibi nasıl başlar?

İcra ve İflas Kanunu m.58'e göre icra dairesine yazılı, sözlü ya da elektronik ortamda yapılan takip talebiyle.

Ödeme emrine kaç gün içinde itiraz edilir?

Genel haciz yolunda tebliğden itibaren 7 gün (m.62). Kambiyo senetlerine mahsus takipte ise 5 gün ve itiraz icra mahkemesine yapılır (m.168/5).

İtiraz takibi durdurur mu?

Genel haciz yolunda süresinde yapılan itiraz takibi durdurur (m.66). Kambiyo takibinde ise m.169 uyarınca itiraz satıştan başka takip işlemlerini durdurmaz.

Haciz ne kadar süre içinde istenebilir?

Ödeme emrinin tebliğinden itibaren 1 yıl içinde. Bu süre geçerse haciz isteme hakkı düşer (m.78).

Satış ne kadar süre içinde istenir?

Hacizden itibaren 1 yıl içinde (m.106). 7343 sayılı Kanun ile taşınır-taşınmaz ayrımı kaldırılmıştır.

Maaşın ne kadarı haczedilebilir?

Kanunun 83. maddesine göre borçlu ve ailesinin geçimi için takdir edilen miktar indirildikten sonra kalan kısım haczedilir; ancak haczedilecek miktar bunların dörtte birinden az olamaz.

Ev eşyası haczedilebilir mi?

Kanunun 82. maddesine göre ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyası haczedilemez. Para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika ve süs eşyası bu istisnanın dışındadır.

İcra dosyamı nereden sorgulayabilirim?

UYAP Vatandaş Portal ve e-Devlet Kapısı üzerinden.

Kaynak: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (m.24-41, 42, 50, 58-62, 66-68, 78, 82, 83, 83/a, 106, 110, 145-153, 167-176/b). 7343 sayılı Kanun (satış süresi değişikliği), 7445 sayılı Kanun (ev eşyası) ve 7251 sayılı Kanun (UYAP sorgulaması) değişiklikleri metne işlenmiştir. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz.