Yıllık ücretli izin süresi kıdeme göre en az 14, 20 veya 26 gündür. Dayanak 4857 sayılı İş Kanunu'nun 53. maddesidir. Kanun bu süreleri asgari sayar: sözleşmeyle artırılabilir, azaltılamaz.
Maddenin açık bir hükmü daha var: "Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez."
Künye
- Dayanak: 4857 sayılı İş Kanunu m.53-m.60
- Hak kazanma: En az bir yıl çalışma (deneme süresi dâhil)
- Süreler: 14 / 20 / 26 gün (asgari)
- Bölünme: Bir bölümü 10 günden az olamaz
- Yol izni: Toplam 4 güne kadar, ücretsiz
- Zamanaşımı: 5 yıl (4857 Ek Madde 3)
- Memur: 657 sayılı Kanun m.102 - 20 veya 30 gün
Kıdeme Göre İzin Süreleri
4857 sayılı Kanun m.53'teki tablo:
| Hizmet süresi | İzin süresi (asgari) |
|---|---|
| Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dâhil) | 14 günden az olamaz |
| Beş yıldan fazla, on beş yıldan az | 20 günden az olamaz |
| On beş yıl (dâhil) ve daha fazla | 26 günden az olamaz |
İki özel hüküm var:
- Yer altı işleri: Yer altında çalışan işçilerin izin süreleri dörder gün artırılarak uygulanır.
- Yaş sınırı: On sekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek izin 20 günden az olamaz. Yani kıdemi 3 yıl olan 55 yaşındaki bir işçi 14 gün değil, en az 20 gün izin alır.
Hak Kazanmak İçin Ne Gerekiyor?
m.53: işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olmak. Deneme süresi bu bir yıla dâhildir.
m.54: bir yıllık sürenin hesabında işçinin aynı işverenin bir veya çeşitli işyerlerinde çalıştığı süreler birleştirilir. İşverenin bu Kanun kapsamına girmeyen işyerlerinde geçirdiği süreler de hesaba katılır.
Bir istisna: niteliklerinden ötürü bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara yıllık ücretli izin hükümleri uygulanmaz.
İzin Bölünebilir mi?
m.56 iki kademeli bir kural kuruyor:
- İşveren tek taraflı bölemez. Kanun metni açık: "Yıllık ücretli izin işveren tarafından bölünemez."
- Tarafların anlaşmasıyla bölünebilir - ancak bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere.
Yani 26 günlük izin 10 + 16 veya 10 + 10 + 6 şeklinde kullanılabilir; 5 + 5 + 16 şeklinde kullanılamaz, çünkü hiçbir bölüm 10 günün altına inemez.
Hangi Günler İzinden Sayılmaz?
m.56 iki ayrı koruma getiriyor:
- Tatiller izinden sayılmaz. İzin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. Yani araya bayram girerse izin o kadar uzar.
- Diğer izinler mahsup edilemez. İşveren tarafından yıl içinde verilmiş diğer ücretli ve ücretsiz izinler ile dinlenme ve hastalık izinleri yıllık izne mahsup edilemez.
Yol İzni Ücretli mi?
Ücretsizdir. Bu sık karıştırılan bir noktadır. m.56: yıllık iznini işyerinin kurulu bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek olanlara, istemde bulunmaları ve bu hususu belgelemeleri koşuluyla, gidiş ve dönüşte yolda geçecek süreleri karşılamak üzere işveren toplam dört güne kadar ücretsiz izin vermek zorundadır.
Üç şart birlikte: başka yerde geçirmek, talep etmek ve belgelemek.
İzin Ücreti Ne Zaman Ödenir?
m.57: işveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye izin dönemine ilişkin ücretini izne başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır.
Akort, komisyon, kâra katılma ve yüzde usulü gibi belirli olmayan ücretle çalışanlarda izin ücreti, son bir yılda kazanılan ücretin fiilen çalışılan günlere bölünmesiyle bulunan ortalama üzerinden hesaplanır.
İzinde Başka İşte Çalışmak
m.58: yıllık ücretli iznini kullanmakta olan işçinin izin süresi içinde ücret karşılığı bir işte çalıştığı anlaşılırsa, bu süre için kendisine ödenen ücret işveren tarafından geri alınabilir.
İşten Ayrılınca Kullanılmayan İzin
m.59: iş sözleşmesi herhangi bir nedenle sona erdiğinde, işçinin hak kazanıp da kullanmadığı izin sürelerine ait ücreti sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir.
Aynı madde iki şey daha söylüyor:
- Bu ücrete ilişkin zamanaşımı, sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren başlar. Süre 5 yıldır (4857 Ek Madde 3).
- İhbar süresiyle iç içe giremez. İşveren feshinde m.17'deki bildirim süresi ve m.27'deki yeni iş arama izinleri yıllık izinle aynı zamana denk getirilemez.
İzin Kaydı ve Usul
m.56: işveren, çalışan işçilerin yıllık izinlerini gösteren izin kayıt belgesi tutmak zorundadır.
m.60: izinlerin hangi dönemlerde kullanılacağı, kimler tarafından verileceği, sıraya bağlı tutulup tutulmayacağı ve tutulması zorunlu kayıtlar yönetmelikle düzenlenir.
Alt işveren işçileri için de özel hüküm var: alt işveren değiştiği hâlde aynı işyerinde çalışmaya devam edenlerin izin süresi, aynı işyerinde çalıştıkları süreler dikkate alınarak hesaplanır. Asıl işveren bu izinlerin kullanılıp kullanılmadığını kontrol etmekle yükümlüdür.
Memurlarda Durum Farklı
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.102:
| Hizmet süresi | İzin süresi |
|---|---|
| 1 yıldan on yıla kadar (on yıl dâhil) | 20 gün |
| On yıldan fazla | 30 gün |
Memurlarda süre "en az" değil, doğrudan bu sayıdır. Zorunlu hâllerde bu sürelere gidiş ve dönüş için en çok ikişer gün eklenebilir.
m.103'teki farklar daha dikkat çekici:
- İzinler amirin uygun bulacağı zamanlarda, toptan veya kısım kısım kullanılabilir. İşçideki 10 günlük bölüm sınırı memurlarda yoktur.
- Birbirini izleyen iki yılın izni bir arada verilebilir.
- Cari yıl ile bir önceki yıl hariç, önceki yıllara ait kullanılmayan izin hakları düşer. İşçide böyle bir düşme hükmü yoktur.
- Öğretmenler yaz tatili ile dinlenme tatillerinde izinli sayılır; bunlara ayrıca yıllık izin verilmez.
- Radyoaktif ışınlarla çalışan personele yıllık izinlerine ilaveten bir aylık sağlık izni verilir.
Bu Sayfada Ne Yok?
- İzin ücreti tutarı yok. Hesap kişinin ücretine bağlıdır; rakam verilmemiştir.
- Hukuki tavsiye yok. Sayfa yürürlükteki kanun metinlerinin aktarımıdır; somut uyuşmazlıklar için hukuki danışmanlık gerekir.
- Dilekçe ve form örneği yok. Hazır metin verilmemiştir.
- Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği'nin ayrıntıları yok. Kanunun m.60 ile yönetmeliğe bıraktığı usuller bu sayfada tek tek aktarılmamıştır.
- Toplu iş sözleşmesi örnekleri yok. Sözleşmeyle artırılmış süreler işyerine göre değişir.
- Basın ve deniz iş kanunlarına tabi çalışanlar için ayrı anlatım yok. Sayfa 4857 ve 657 kapsamını ele alır.
- Yargı kararları yok. İçtihat derlemesi içermez.
Sık Sorulan Sorular
Yıllık izin kaç gün?
Kıdeme göre: 1-5 yıl (5 dâhil) için en az 14 gün, 5 yıldan fazla 15 yıldan az için en az 20 gün, 15 yıl ve üzeri için en az 26 gün. Bu süreler asgaridir, sözleşmeyle artırılabilir.
İzin hakkı için kaç yıl çalışmak gerekir?
En az bir yıl. Deneme süresi bu bir yıla dâhildir (4857 m.53). Aynı işverenin değişik işyerlerinde geçen süreler birleştirilir.
50 yaşından büyükler için izin kaç gün?
En az 20 gün. Aynı kural 18 ve daha küçük yaştaki işçiler için de geçerlidir; kıdemleri daha az olsa bile 20 günün altına inilemez.
İzin kaç parçaya bölünebilir?
İşveren tek taraflı bölemez. Tarafların anlaşmasıyla bölünebilir, ancak bir bölümü on günden aşağı olamaz.
İzin sırasındaki bayram tatili izinden düşer mi?
Düşmez. İzin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz (m.56).
Yol izni ücretli mi?
Değil. İzni başka bir yerde geçirecek, bunu talep eden ve belgeleyen işçiye toplam dört güne kadar ücretsiz yol izni verilir.
İşten ayrılınca kullanılmayan izin ne olur?
Ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödenir. Zamanaşımı sona erme tarihinden başlar ve 5 yıldır.
Memur izni kaç gün?
1-10 yıl (10 dâhil) için 20 gün, 10 yıldan fazla için 30 gün (657 m.102). Memurlarda cari yıl ile bir önceki yıl hariç önceki yılların kullanılmayan izni düşer.
Kaynak: 4857 sayılı İş Kanunu (m.53, m.54, m.56, m.57, m.58, m.59, m.60, Ek Madde 3) ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (m.102, m.103) - Mevzuat Bilgi Sistemi üzerindeki yürürlükteki kanun metinleri madde madde okunmuş, değişiklik dipnotları kontrol edilmiştir. 22/4/2026 tarihli 7578 sayılı Kanun'un yıllık izin maddelerine dokunmadığı teyit edilmiştir. İzin ücreti tutarı, hukuki tavsiye ve yargı kararı derlemesi içermez.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın.