19 Eylül Gaziler Günü: Tarihi, Anlamı ve 2026 Törenleri

19 Eylül Gaziler Günü, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 1921'de Mustafa Kemal'e "Gazi" unvanı ve "Müşir" (Mareşal) rütbesi vermesinin yıl dönümüdür.

2026'da bu tarihin 105. yıl dönümü anılıyor.

Neden 19 Eylül?

Tarihin kökeninde Sakarya Meydan Muharebesi var.

23 Ağustos - 13 Eylül 1921 arasında süren muharebe zaferle sonuçlandı. Zaferin hemen ardından, 14/15 Eylül 1921 gecesi Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa ile Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa cepheden telgrafla Meclis Başkanlığı'na bir önerge gönderdi.

Önergede, Başkomutan Mustafa Kemal Paşa'ya müşirlik rütbesi ve gazilik unvanı verilmesi teklif ediliyordu.

Teklif, 19 Eylül 1921 tarihli TBMM oturumunda kabul edildi.

Resmî Olarak Ne Zaman İlan Edildi?

Gaziler Günü'nü resmîleştiren düzenleme 4768 sayılı kanundur.

Bu bir Bakanlar Kurulu kararı değildir. Yaygın olarak böyle aktarılıyor; düzenleme TBMM'nin çıkardığı bir kanundur.

Resmî Tatil mi?

Hayır.

19 Eylül Gaziler Günü bir anma günüdür. 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun'da sayılan genel tatil günleri arasında yer almaz.

Kamu kurumları ve okullar normal düzende çalışır; yalnızca tören ve anma programları düzenlenir.

Gazi Kime Denir?

Türk mevzuatında iki ayrı gazi tanımı bulunuyor:

• Muharip gazi: Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarından harbe fiilen katılanlar. Yaralanma şartı aranmaz.
• Malul gazi: Harpte veya terör örgütlerine karşı yurt içi ve yurt dışı mücadelede yaralanarak, tedavisi sonucunda sakatlığı raporla kesinleşenler.

Tanımlar 2847 sayılı kanunda yer alıyor. Terör eylemi sırasında yaralanarak vazife malulü sayılanlar için 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu geçerli.

Törenler Nasıl Yapılır?

2003 tarihli yönetmelik tören usulünü belirliyor.

Ankara'da törenler Anıtkabir ve Ulus'taki Atatürk Anıtı önünde yapılır. Diğer il ve ilçelerde Atatürk anıt veya büstlerinin bulunduğu alanlarda düzenlenir.

Yönetmeliğe göre her törende bulunması zorunlu unsurlar şunlar:

1. Çelenk koyma
2. Göndere bayrak çekilmesi
3. Saygı duruşu ve İstiklal Marşı
4. Günün anlam ve önemini belirten konuşma

2026 Törenleri

Ankara Valiliği'nin programına göre 19 Eylül 2026 günü:

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş mesajında, unvanların verilişinin yıl dönümünü ve Gaziler Günü'nü kutladığını, gazilerin cesaret ve fedakârlığının milletin gönlünde yaşayacağını belirtti.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan ise Sosyal Güvenlik Kurumu aracılığıyla hayata geçirilen düzenlemelerle gazilerin yanında olmaya devam edileceğini ifade etti.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Doğrulanmamış mesaj metni yok. Yalnızca kaynağı teyit edilen açıklamalar alındı.
• Gazi sayısı yok. Güncel resmî rakam doğrulanamadı.
• Aylık ve ödeme tutarı yok. Site kuralı gereği rakam yazılmıyor.
• Siyasi yorum yok.
• Kişisel gazi hikâyesi yok. İzin alınmadan kişi bilgisi yayımlanmaz.
• "104. yıl" ifadesi yok. Bazı yayınlarda geçiyor; 1921'den 2026'ya 105 yıl vardır.

Sık Sorulan Sorular

19 Eylül Gaziler Günü neden kutlanır?

TBMM'nin 19 Eylül 1921'de Mustafa Kemal'e "Gazi" unvanı ve Mareşal rütbesi vermesinin yıl dönümü olduğu için.

Hangi savaştan sonra verildi?

Sakarya Meydan Muharebesi'nin ardından.

Resmî tatil mi?

Hayır. Anma günüdür.

Hangi kanunla ilan edildi?

27 Haziran 2002 tarihli 4768 sayılı kanunla.

Muharip gazi ile malul gazi farkı ne?

Muharip gazi harbe fiilen katılandır; malul gazi ise yaralanarak sakatlığı raporla kesinleşendir.

Törenler nerede yapılır?

Ankara'da Anıtkabir ve Ulus Atatürk Anıtı'nda, diğer yerlerde Atatürk anıt ve büstlerinin önünde.

Kaynaklar: 4768 ve 2847 sayılı kanun metinleri, 2003 tarihli tören yönetmeliği, Türkiye Muharip Gaziler Derneği ve Ankara Valiliği duyuruları.