Ratko Mladiç Öldü: Tahliye Talebi Bir Gün Önce Reddedilmişti

Srebrenitsa soykırımından ömür boyu hapse mahkûm edilen eski Bosnalı Sırp general Ratko Mladiç, 27 Ağustos 2026'da Lahey'de hayatını kaybetti. 84 yaşındaydı.

Ölüm nasıl duyuruldu?

Ölüm haberini önce Sırbistan devlet televizyonu RTS ve Bosnalı Sırp devlet televizyonu duyurdu. Ardından bir Birleşmiş Milletler yetkilisi doğruladı.

Mladiç, Lahey'deki Scheveningen BM Gözaltı Birimi'nde tutuluyordu. Ölüm nedeni konusunda resmî bir tıbbi açıklama yapılmadı. Son aylarda birkaç kez inme geçirdiği ve gözaltı birimi sağlık görevlisinin raporunda hayatının son evresine girdiğinin belirtildiği aktarılmıştı.

Tahliye Talebi Bir Gün Önce Reddedilmişti

Bu haberin en dikkat çekici yönü zamanlaması.

• 18 Ağustos 2026: Ailesi ve Sırp yetkililerin talebiyle insani gerekçeli tahliye başvurusu yapıldı.
• 25 Ağustos: Sırbistan talebi yineledi.
• 26 Ağustos: Uluslararası Ceza Mahkemeleri Artık İşlevler Mekanizması (IRMCT) Başkanı Yargıç Graciela Gatti Santana talebi reddetti.
• 27 Ağustos: Mladiç öldü.

Gatti Santana'nın ret gerekçesindeki ifadeler şöyleydi:

"Adaletin gerekleri ve genel hukuk ilkeleri, yalnızca yakın bir ölüm beklendiği için salıverilmeyi gerektirmez."

Yargıç ayrıca cezanın "caydırıcı olmanın yanı sıra uluslararası toplumun söz konusu davranışa yönelik kınamasını" ifade etmesi gerektiğini belirtti.

Mladiç neyden mahkûm oldu?

Burada hukuki terimler önemli, çünkü sıklıkla yanlış aktarılıyor.

22 Kasım 2017'de Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) ilk derece kararını verdi. Mladiç şu suçlardan mahkûm oldu:

• Srebrenitsa'da soykırım
• İnsanlığa karşı suçlar: zulüm, imha, öldürme, sürgün ve insanlık dışı fiiller
• Savaş hukuku ihlalleri: öldürme, sivillere terör uygulama, Saraybosna kuşatmasında sivillere hukuka aykırı saldırı ve rehin alma

Ceza ömür boyu hapis oldu. Mladiç, 1992'de altı belediyeye ilişkin ikinci bir soykırım suçlamasından ise beraat etti.

8 Haziran 2021'de IRMCT Temyiz Dairesi hem mahkûmiyeti hem müebbeti onadı. Cezasını çekmek üzere hiçbir ülkeye nakledilmedi; ölümüne kadar IRMCT'nin gözetiminde kaldı.

Kimdi?

• Doğum: ICTY iddianamesine göre 12 Mart 1942, Božinovići (Kalinovik)
• Görev: 1992-1996 arasında Republika Srpska Ordusu (VRS) Genelkurmay Komutanı
• Yakalanma: 26 Mayıs 2011, Sırbistan. Yaklaşık 16 yıl firardaydı.

Duruşmalar 16 Mayıs 2012'de başladı ve 530 gün sürdü. 592 tanık dinlendi, yaklaşık 10 bin delil sunuldu.

Yaş konusunda küçük bir çelişki var: kaynakların büyük çoğunluğu 84 diyor, bir uluslararası ajans 82 yazdı. Oğlu ise gerçek doğum tarihinin 8 Mart 1943 olduğunu iddia etmişti. Bu haberde ICTY iddianamesindeki tarih esas alınmıştır.

Türkiye'de neden "Bosna Kasabı" diye anılıyor?

Mladiç, Türk basınında yıllardır "Bosna Kasabı" lakabıyla anılıyor. Bunun sebebi doğrudan Srebrenitsa: Temmuz 1995'te, BM'nin güvenli bölge ilan ettiği kasabada sekiz binden fazla Boşnak erkek ve çocuk öldürüldü. Bu olay hem ICTY hem Uluslararası Adalet Divanı tarafından soykırım olarak nitelendi.

Bir uyarı: sosyal medyada bugün dolaşan ve Türk yetkililere atfedilen "adaletin tecellisi" türü açıklamalar, 2021 temyiz kararına aittir. Bu haberin hazırlandığı saat itibarıyla bugüne ait bir Türk resmî açıklaması tespit edilememiştir.

Kaynaklar: RFE/RL, CNN, Al Jazeera, Euronews, NPR, Irish Times (27 Ağustos 2026), Balkan Insight (25 Ağustos 2026), TRT Haber, Hürriyet, A Haber. Ölüm nedeni açıklanmamıştır. IRMCT'nin resmî basın açıklaması metnine ulaşılamamıştır; teyit BM yetkilisi ve devlet televizyonları üzerinden yapılmıştır.