OpenAI Habitat: ChatGPT Depolama Altyapısı 1 Milyar Kullanıcıya Nasıl Ölçeklendi?

OpenAI, 23 Ekim 2026 tarihli mühendislik yazısının ikinci bölümünde ChatGPT'nin çevrimiçi depolama sistemi Habitat'ın 40 coğrafi bölgede 1 milyardan fazla kullanıcıya milisaniye düzeyinde yanıt verdiğini, 500 petabayttan fazla veri tuttuğunu ve küresel okuma gecikmesinin ortancasını yaklaşık 120 ms'den 10 ms'ye düşürdüğünü yazıyor.

Bu sayfa OpenAI'ın "Scaling storage for one billion users, part two" başlıklı yazısının okunmasına dayanır; haber sitelerinden çeviri yapılmamıştır. Yazının birinci bölümü 11 Eylül 2026'da yayımlanmış. Aynı gün yayımlanan ve eğitim ortamı güvenliğini anlatan farklı bir OpenAI yazısı bu sayfanın konusu değildir. Ölçekleme, bir sistemin kullanıcı ve veri artarken hızını ve güvenilirliğini koruması çalışmasıdır.

Künye

Yazıdaki Sayılar

OpenAI'a göre Habitat'ın en büyük Azure Cosmos DB hesabı onlarca petabayt veri tutuyor ve saniyede 20 milyondan fazla sorgu (QPS) işliyor. İsteklerin yüzde 90'ından fazlası okuma. Gecikmedeki 12 katlık düşüş tek bir değişikliğin değil üç değişikliğin toplamı: verinin yakın coğrafyalara çoğaltılması, bölge içi önbellek ve servisin Python'dan Rust'a yeniden yazılması. Önbellek için Valkey kullanılıyor ve geçersiz kılma, Cosmos DB değişiklik akışı ile saniyeler içinde yapılıyor.

Yazı, değişiklik verisi yakalama (CDC) platformunun 100'den fazla Kafka konusu ve saniyede milyonlarca değişiklik taşıdığını da belirtiyor. Gelecek planı olarak RocksDB Cloud çekirdeği (Rockset teknolojisi) ve Raft ile çoğaltılan, exabayt ölçekli şirket içi bir sistem anlatılıyor. Yazıda ayrıca 2024 sonunda birincil Azure bölgesindeki bir elektrik kesintisi ve sonrasında geri dönüşte yaşanan bağlantı fırtınası da ele alınıyor.

Okuma Notu

"Bu ölçekte Cosmos DB çalıştıran muhtemelen tek şirketiz" türü ifade, OpenAI'ın kendi tahminidir ve bağımsız olarak doğrulanmamıştır. Gecikme kazancı da yalnızca Rust'a geçişe bağlanamaz. OpenAI'ın diğer altyapı yazıları için sitemizdeki Walmart Agent Gateway sayfası gibi kurumsal yapay zekâ sayfalarına bakabilirsiniz.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Maliyet rakamları: yazıda bulunmadığı için yazılmamıştır.
• Her kullanıcının veri miktarı veya sohbet saklama süreleri: yazının konusu olmadığı için yazılmamıştır.
• Yazıdaki "tek şirketiz" iddiasının doğruluğu: bağımsız doğrulama olmadığı için olgu olarak yazılmamıştır.
• Rust'a geçişin tek başına sağladığı hızlanma: yazı üç değişikliğin toplam etkisini verdiği için ayrı bir oran yazılmamıştır.
• Gelecek sistemin hizmete alınma tarihi: yazıda belirtilmediği için yazılmamıştır.
• Elektrik kesintisinin kullanıcıya etkisinin ayrıntıları: yazıdan çıkarılamadığı için yazılmamıştır.
• Türkiye'deki kullanıcılara özgü bölge bilgisi: yazıda bulunmadığı için yazılmamıştır.

Sık Sorulan Sorular

Habitat nedir?

OpenAI'ın yazısında ChatGPT'nin çevrimiçi depolama sistemi olarak anlatılıyor; 40 coğrafi bölgede çalışıyor.

Okuma gecikmesi ne kadar düştü?

Küresel okuma gecikmesinin ortancası yaklaşık 120 ms'den yaklaşık 10 ms'ye indi, yani yaklaşık 12 kat.

Bu iyileşme yalnızca Rust sayesinde mi?

Hayır; yazı yakın coğrafyalara çoğaltma, bölge içi önbellek ve Rust'a yeniden yazımı birlikte sayıyor.

Hangi teknolojiler anılıyor?

Azure Cosmos DB, Valkey önbelleği, Kafka tabanlı bir CDC platformu ve gelecek için RocksDB Cloud çekirdeği ile Raft.

Yazının birinci bölümü ne zaman yayımlandı?

OpenAI'a göre Bölüm I 11 Eylül 2026'da yayımlandı.

Kaynak ve kapsam: OpenAI, "Scaling storage for one billion users, part two" (openai.com, 23 Ekim 2026). Maliyet, bağımsız doğrulama, tek tek değişikliklerin payı, gelecek sistemin tarihi ve bölge ayrıntıları yazıda bulunmadığı için yazılmamıştır.