Bebek Kaç Aylıkta Oturur, Yürür, Konuşur?

Gelişim basamakları tek bir aya değil, bir aralığa bağlıdır.

CDC'nin çerçevesi bu sayfanın en önemli cümlesidir: "Gelişim basamakları, çocukların çoğunun (yüzde 75 ve üzeri) belirli bir yaşa kadar yapabildiği şeylerdir."

Bu sayfa teşhis koymaz. Değerlendirme hekime aittir.

Künye

• Destekli oturma: 6 ay
• Desteksiz oturma: 9 ay
• Tutunarak yürüme: 1 yaş
• Birkaç adım tek başına: 15 ay
• Desteksiz yürüme: 18 ay
• Çerçeve: Çocukların yüzde 75 ve üzeri

Hareket Gelişimi

CDC'nin yaşa göre verdiği basamaklar:

Sağlık Bakanlığı'nın Bebek, Çocuk, Ergen İzlem Protokolleri yayınındaki tablo aynı yönde: 6 ayda "destekle oturur" ve "bacaklarına ağırlık verir, basar"; 9 ayda "desteksiz oturur"; 12 ayda "elleriyle bir yere tutunup ayağa kalkar" ve "oyuncaklara tutunarak adımlar (sıralar)"; ileri yaşta "yardımsız yürür".

Emekleme Hakkında Bir Not

Emekleme, CDC'nin gelişim basamakları kontrol listelerinde yer almıyor. 6, 9, 12, 15 ve 18 ay sayfalarının hiçbirinde bir basamak olarak listelenmemiş.

Kelime yalnızca ebeveyn önerisi metninde geçiyor: bebeği oyuncağa ulaşmak için "emeklemeye, kaymaya veya yuvarlanmaya" teşvik etme önerisi içinde.

Bu nedenle bu sayfada emekleme için bir ay verilmemiştir.

Dil Gelişimi

Sağlık Bakanlığı protokollerinde 12 ay için "bir anlamlı sözcük söyler" kaydı var. Aynı yayın ileri yaş için şunu ekliyor: "18-24 ay arası çocuklar: 20'ye yakın kelimeyi söyler. İki kelimelik cümleler kurar."

Dikkat edilirse CDC'nin ifadelerinde "söylemeye çalışır" geçiyor; yani kelimenin net telaffuz edilmesi beklenmiyor. CDC'nin kendi örneği: top için "ba", köpek için "da".

Türkiye'deki İzlem Takvimi

Sağlık Bakanlığı'nın ifadesi birebir: "Ülkemizde; ilk 1 yaşta en az 9 kez, 6 yaşa kadar toplam 16 kez, 6-21 yaş yılda 1 kez belirlenen izlem dönemlerinde izlem yapılması gerekmektedir."

Yani gelişim takibi tek seferlik bir kontrol değil, takvime bağlı bir süreçtir. Protokoller 2015, 2018 ve 2026 yıllarında revize edilmiştir.

Ne Zaman Hekime Başvurulmalı?

CDC'nin ifadesi birebir şöyle:

"Çocuğunuzu en iyi siz tanırsınız. Beklemeyin. Çocuğunuz bir veya daha fazla basamağı karşılamıyorsa, bir zamanlar sahip olduğu becerileri kaybettiyse ya da başka endişeleriniz varsa, erken harekete geçin. Çocuğunuzun doktoruyla konuşun, endişelerinizi paylaşın ve gelişimsel tarama hakkında bilgi alın."

Cümlenin ortasındaki ifade önemli: kazanılmış bir becerinin kaybedilmesi de başvuru sebebidir.

Bu Listeler Ne Değildir?

CDC kendi materyalleri için şu uyarıyı koyuyor: "'Learn the Signs. Act Early.' materyalleri standartlaştırılmış, doğrulanmış gelişimsel tarama araçlarının yerine geçmez."

Yani bu basamaklar bir farkındalık aracıdır, tarama testi değildir. Tarama hekim tarafından yapılır.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Emekleme için ay bilgisi yok. CDC'nin gelişim basamakları listelerinde emekleme yer almıyor.
• Teşhis yok. Hiçbir gecikme bir duruma bağlanmamıştır; değerlendirme hekime aittir.
• Tarama testi veya ölçek yok. CDC materyalleri standartlaştırılmış tarama araçlarının yerine geçmez.
• İlaç adı, doz, takviye ve diyet önerisi yok. Bu sitede yazılmaz.
• "Geç kalmış" nitelemesi yok. Basamaklar aralık olarak verilmiştir, tek ay olarak değil.
• Gelişimi hızlandırma yöntemi yok. Bu sayfanın kapsamı dışındadır.
• Sağlık Bakanlığı protokollerinin basım yılı yok. Yayının künyesinde yer almıyor.
• Program adı yok. Doğrulanamayan program adları kullanılmamıştır.

Sık Sorulan Sorular

Bebek kaç aylıkta oturur?

CDC'ye göre 6 aya kadar otururken kendini ellerine yaslar, 9 aya kadar desteksiz oturur. Sağlık Bakanlığı protokolleri de 6 ay için "destekle oturur", 9 ay için "desteksiz oturur" kaydını veriyor.

Bebek kaç aylıkta yürür?

CDC'ye göre 1 yaşa kadar mobilyalara tutunarak yürür, 15 aya kadar kendi başına birkaç adım atar, 18 aya kadar hiçbir şeye tutunmadan yürür.

İlk kelime ne zaman söylenir?

CDC'ye göre 1 yaşa kadar anne babasına "mama" ya da "dada" veya başka özel bir adla seslenir; 15 aya kadar bunların dışında bir iki kelime söylemeye çalışır. Sağlık Bakanlığı protokollerinde 12 ay için "bir anlamlı sözcük söyler" kaydı var.

Bebek kaç aylıkta emekler?

CDC'nin gelişim basamakları listelerinde emekleme bir basamak olarak yer almıyor; bu nedenle bu sayfada bir ay verilmemiştir.

Bu aylar kesin mi?

Değil. CDC basamakları "çocukların çoğunun (yüzde 75 ve üzeri) belirli bir yaşa kadar yapabildiği şeyler" olarak tanımlıyor.

Ne zaman hekime başvurmalıyım?

CDC'nin ifadesiyle: çocuk bir veya daha fazla basamağı karşılamıyorsa, bir zamanlar sahip olduğu becerileri kaybettiyse ya da başka endişeler varsa, beklemeden doktorla konuşup gelişimsel tarama hakkında bilgi almak gerekiyor.

Türkiye'de gelişim takibi nasıl yapılıyor?

Sağlık Bakanlığı'na göre ilk 1 yaşta en az 9 kez, 6 yaşa kadar toplam 16 kez, 6-21 yaş arasında ise yılda 1 kez izlem yapılması gerekiyor.

Bu listeler tarama testi mi?

Değil. CDC kendi materyallerinin standartlaştırılmış, doğrulanmış gelişimsel tarama araçlarının yerine geçmediğini belirtiyor.

Kaynak: CDC "Learn the Signs. Act Early." gelişim basamakları sayfaları, 6 ay, 9 ay, 1 yaş, 15 ay ve 18 ay (basamakların kendisi, "yüzde 75 ve üzeri" çerçevesi, hekime başvuru metni, materyallerin tarama aracı olmadığı uyarısı, günlük uyku süreleri); T.C. Sağlık Bakanlığı, Bebek, Çocuk, Ergen İzlem Protokolleri (yaşa göre gelişim tablosu ve 18-24 ay kelime sayısı) ile Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü izlem takvimi sayfası (izlem sıklığı ve protokollerin revizyon yılları). Emekleme CDC listelerinde yer almadığı için ay verilmemiştir. Teşhis, tarama testi, ölçek, ilaç, doz, takviye ve gelişimi hızlandırma önerisi içermez.