“Ve”den önce virgül konur mu?
Konmaz. TDK Yazım Kılavuzu bunu ayrı bir uyarıyla belirtir: metin içinde ve, veya, yahut, ya … ya bağlaçlarından önce de sonra da virgül konmaz. Türkçede en sık görülen virgül hatası budur ve kaynağı İngilizcedir; İngilizce yazımda “and” öncesi virgül yaygın olduğu için alışkanlık Türkçeye taşınıyor.
Özneden sonra virgül konur mu?
Yalnızca iki durumda. Kılavuzun üçüncü maddesi, uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için virgül konacağını söyler: “Saniye Hanımefendi, merdivenlerde oğlunun ayak seslerini duyar duymaz…” On dördüncü madde ise özne olarak kullanıldıklarında bu, şu, o zamirlerinden sonra virgül konacağını belirtir: “Bu, benim gibi yazarlar için hiç kolay olmaz.”
Bunların dışında kısa bir cümlede sıradan özneden sonra virgül konmaz. Karar ölçütü basit: özne ile yüklem arasına başka ögeler girip araya mesafe koymuş mu? Koymamışsa virgüle gerek yok.
Virgül hangi durumlarda konmaz?
Kılavuz on beş kullanım yerinin yanında altı ayrı uyarı sıralar. Virgül konmayan yerler arasında şunlar var: ve, veya, yahut, ya … ya bağlaçlarından önce ve sonra; tekrarlı bağlaçlardan (hem … hem, ne … ne, gerek … gerek, ister … ister) önce ve sonra; da/de bağlacından sonra; şart ekinden sonra.
Not düşmek gerekir: “ile” için kılavuzda açık bir hüküm bulamadık. Virgül maddesinin uyarı listesinde ile geçmiyor; yalnızca ve, veya, yahut, ya … ya sayılıyor. Bu yüzden “ile” için kesin bir kural yazmıyoruz.
Virgülün en çok işe yaradığı yer
Virgül bazen anlamı tek başına değiştirir. Örnek olarak düşünelim: “Yaşlı adama baktı” ile “Yaşlı, adama baktı” aynı kelimelerden kurulu ama özneleri farklı. İlkinde bakan kişi belirsiz, bakılan yaşlı adam; ikincisinde bakan yaşlı. Virgülün yeri burada dil bilgisi süsü değil, cümlenin kim hakkında olduğunu belirleyen ögedir.
Sıralama virgülü nasıl kullanılır?
Eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına virgül konur. Ancak son iki öge ve ile bağlanıyorsa o bağlacın önüne virgül girmez: “kalem, silgi ve defter” doğru; “kalem, silgi, ve defter” yanlıştır.
Bu Sayfada Ne Yok?
- “ile” bağlacından önce veya sonra virgül kuralı yok. TDK'nın uyarı listesinde bu bağlaç geçmiyor, kılavuzda açık hüküm bulunamadı; tahmin yazmadık.
- On beş kullanım yerinin tamamının tek tek dökümü yok. En sık karıştırılanlar seçildi, tam liste kaynak bağlantısında.
- Oxford virgülü gibi İngilizce yazım tartışmaları yok; bu sayfa Türkçe kuralını anlatıyor.
- Kılavuzdan uzun alıntı yok; kurallar özetlendi.
- Yazarların üslup tercihi olarak kullandığı serbest virgüller yok. Sayfa yalnızca kılavuz kuralını veriyor.
- Noktalama işaretlerinin tamamı yok; sayfa tek işarete odaklanıyor.
- Sınav sorusu veya cevap anahtarı yok.
Sık Sorulan Sorular
“Ama” ve “fakat”tan önce virgül konur mu?
TDK'nın virgül konmaz uyarısı ve, veya, yahut, ya … ya için. Ama ve fakat bu listede yok; bu bağlaçlar cümleleri ayırdığında virgül kullanımı kılavuzun sıralı cümle maddesine göre değerlendirilir.
Hitaplardan sonra virgül mü konur?
Evet, kılavuz hitap kelimelerinden sonra virgül konacağını belirtir: “Efendiler, bilirsiniz ki…”
“Da/de” bağlacından sonra virgül konur mu?
Konmaz. Bu, kılavuzun açık uyarılarından biridir.
Virgül cümlenin anlamını değiştirebilir mi?
Evet. Özne ile nesnenin yerini belirlediği durumlarda virgülün konumu cümlenin kimden söz ettiğini doğrudan değiştirir.
Sayılarda virgül ne işe yarar?
Türkçede ondalık ayırıcı virgüldür: 3,14. Binlik ayırıcı ise noktadır: 1.000. İngilizcede bu düzen terstir, çeviri metinlerde en sık karışan nokta budur.
Şart ekinden sonra virgül konur mu?
Konmaz; kılavuz bunu uyarı olarak belirtir. “Gelirse, haber ver” yerine “Gelirse haber ver” yazılır.
Kaynak: TDK Yazım Kılavuzu, Noktalama İşaretleri. Son kontrol: 5 Kasım 2026.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın.