Bedelli ve bedelsiz sermaye artırımı nedir? Aradaki fark

İki işlem arasındaki temel fark şudur: bedelli sermaye artırımında şirkete yeni para girer, bedelsizde girmez.

Bedelsiz artırımda şirketin kendi kaynakları sermayeye aktarılır. Bu ayrım, yatırımcı açısından tamamen farklı sonuçlar doğurur.

Künye

• Bedelli artırım: Şirkete nakit girişi olur
• Bedelsiz artırım: Nakit girişi olmaz
• Bedelsizin kaynağı: Şirketin kendi öz kaynakları
• Duyuru yeri: Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP)
• Onay mercii: Sermaye Piyasası Kurulu

Bedelli sermaye artırımı

Bedelli artırımda şirket yeni pay çıkarır ve bu payları karşılığında para alarak satar.

Mevcut ortaklara genellikle rüçhan hakkı tanınır: yeni payları öncelikli olarak alma hakkı. Ortak bu hakkını kullanmazsa şirketteki payı oransal olarak azalır.

Şirketler bedelli artırıma genellikle nakit ihtiyacı sebebiyle gider: yatırım finansmanı, borç ödemesi veya işletme sermayesi.

Bedelsiz sermaye artırımı

Bedelsiz artırımda şirkete yeni para girmez. Şirket kendi öz kaynaklarındaki bazı kalemleri sermayeye aktarır.

Bu kaynaklar arasında geçmiş yıl kârları, yeniden değerleme fonu veya emisyon primi bulunabilir.

Ortaklar paylarını karşılıksız alır. Pay sayısı artar ancak şirketin toplam değeri değişmediği için pay başına değer buna göre ayarlanır.

İki işlemin karşılaştırması

Rüçhan hakkı nedir?

Rüçhan hakkı, mevcut ortakların bedelli artırımda çıkarılan yeni payları öncelikli olarak alma hakkıdır.

Amaç, ortağın şirketteki oransal payının iradesi dışında azalmasını önlemektir. Hak belirli bir süre içinde kullanılır; kullanılmayan haklar genellikle borsada satışa çıkarılır.

Şirketler bazı durumlarda rüçhan hakkını kısıtlayarak tahsisli satış yapabilir; bu, payların belirli yatırımcılara satılması anlamına gelir.

Karar nerede duyurulur?

Halka açık şirketlerin sermaye artırımı kararları Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda (KAP) yayımlanır.

Süreç Sermaye Piyasası Kurulu onayına tabidir. Şirketler daha önce aldıkları artırım kararlarını iptal edebilir veya oranını yeniden belirleyebilir; bu değişiklikler de KAP'ta duyurulur.

Bir artırım kararıyla karşılaşıldığında bakılacak yer KAP'taki asıl bildirimdir. Borsa ve sermaye piyasası kavramları için borsada devre kesici nedir ve açığa satış kuralı sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Yatırım tavsiyesi yok. Bu sayfa kavramları açıklar; alım satım önerisi içermez.
• Belirli şirket adı ve artırım oranı yok. Güncel kararlar KAP'tan doğrulanmalıdır; bazı oranlar kaynaklar arasında çelişkilidir.
• Hisse fiyatı ve fiyat etkisi hesabı yok. Artırımın fiyata etkisi çok sayıda değişkene bağlıdır.
• "Bedelsiz artırım kârlı mıdır" yorumu yok. Bu bir yatırım değerlendirmesidir.
• Vergi hesabı yok. Sermaye artırımının vergisel sonuçları ayrı bir uzmanlık alanıdır.
• Rüçhan hakkı kullanım tarihleri yok. Her şirket için ayrı açıklanır.
• Tahsisli satış örneği yok. Kavram tanımlanmış, örnek verilmemiştir.

Sık Sorulan Sorular

Bedelli ve bedelsiz arasındaki fark nedir?

Bedellide şirkete yeni para girer ve ortak ödeme yapar. Bedelsizde para girişi olmaz; şirket kendi öz kaynaklarını sermayeye aktarır.

Bedelsiz artırımda pay sayım artar mı?

Evet, pay sayısı artar. Ancak şirketin toplam değeri değişmediği için pay başına değer buna göre ayarlanır.

Rüçhan hakkı ne demek?

Mevcut ortakların bedelli artırımda yeni payları öncelikli olarak alma hakkıdır.

Rüçhan hakkını kullanmazsam ne olur?

Şirketteki oransal payınız azalır. Kullanılmayan haklar genellikle borsada satışa çıkarılır.

Şirket artırım kararını iptal edebilir mi?

Evet. Şirketler aldıkları kararı iptal edebilir veya oranını yeniden belirleyebilir; bu değişiklikler KAP'ta duyurulur.

Kararı nereden takip edebilirim?

Kamuyu Aydınlatma Platformu'ndaki şirket bildirimlerinden. Süreç SPK onayına tabidir.

Bu sayfa bedelli ve bedelsiz sermaye artırımı kavramlarını, rüçhan hakkını ve kararların duyurulma biçimini açıklar. Belirli şirketlere ait güncel artırım oranları, kaynaklar arasında tutarsızlık bulunduğu için yazılmamıştır; güncel kararlar Kamuyu Aydınlatma Platformu'ndaki asıl bildirimden doğrulanmalıdır. Bu sayfa yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz; hisse fiyatı ve fiyat etkisi hesabı yer almaz.