Külçe altın, kıymetli maden mevzuatında tanımlı bir ürün biçimidir. Bu sayfada, Türkiye'deki resmî tanımlar ve standartlar yalnızca mevzuat metinlerinden ve kurumsal kaynaklardan aktarılmaktadır. Sayfada hiçbir fiyat bilgisi, fiyat öngörüsü veya değerlendirme yer almaz.
Mevzuattaki Tanımlar
Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar'da kıymetli madenler "her tür ve şekilde altın, gümüş, platin ve paladyum" olarak tanımlanır. Karar'daki altın tanımları birebir şöyledir:
- "Standart işlenmemiş altın: En az 995/1000 saflıkta, nitelikleri Bakanlıkça belirlenen barlar veya külçeler halindeki altını"
- "Standart dışı işlenmemiş altın: 995/1000'den düşük (995/1000 saflık hariç) saflıkta külçe, bar, dore bar, granül, toz veya hurda şeklindeki altını"
- "İşlenmiş altın: İşçilik uygulanarak ziynet veya süs eşyası haline dönüştürülmüş altını"
Karar'ın künyesi: Bakanlar Kurulu Kararı tarihi 7 Ağustos 1989, karar numarası 89/14391; Resmî Gazete'de yayımı 11 Ağustos 1989, sayı 20249.
Diğer Kıymetli Madenlerin Eşikleri
| Maden | Standart işlenmemiş için asgari saflık | Kabul edilen biçim |
|---|---|---|
| Altın | 995/1000 | Bar, külçe |
| Gümüş | %99,9 | Bar, külçe, granül |
| Platin | %99,95 | Bar, külçe |
| Paladyum | %99,95 | Bar, külçe |
Her maden için eşiğin altındaki ürünler "standart dışı işlenmemiş" sayılır ve mevzuatta külçe, bar, dore bar, granül, toz veya hurda biçimleri olarak sıralanır.
Basılı Kıymetli Maden
32 Sayılı Karar'a 23 Şubat 2023 tarihli ve 32113 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6833 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile eklenen tanım birebir şöyledir: "Basılı kıymetli maden: Erimiş kıymetli madenin belirli boyutlarda bir kalıba dökülmesi ve el veya baskı (pres) ile işaretlemelerin yapılması ya da düz bir kıymetli maden şeridinden belirli boyutlarda çıkarılan kıymetli maden şeritlerinin darp yöntemiyle işaretlenmesi yoluyla usul ve esasları Bakanlıkça belirlenecek şekil, ağırlık ve saflıklarda üretilen kıymetli madenleri" ifade eder.
Aynı değişiklikle "Darphane üretimi kıymetli madenler" tanımı da eklendi; bu tanım 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 106. maddesine atıf yapar.
Borsa İstanbul'daki Ürün Tipleri
Borsa İstanbul'un kıymetli madenler piyasası mevzuatında ürünler ağırlıklarına göre sınıflandırılır. Kurumun prosedür metnindeki "külçe" tanımı birebir şöyledir: "Külçe, 1 kilogramlık kıymetli madeni ifade eder."
Borsa İstanbul'un kabul ettiği biçimler:
- Mini bar: 1 gr, 2,5 gr, 5 gr, 10 gr, 20 gr, 50 gr, 100 gr, 250 gr, 500 gr (altın için)
- Külçe: 1 kg
- Large bar: 1 kg üzeri külçe
- Granül: muhtelif ağırlıklarda torba ambalaj (yalnızca gümüş)
Gümüş, platin ve paladyum mini külçelerinde 2,5 gramlık biçim bulunmamaktadır.
İthalat Kuralı
32 Sayılı Karar'ın 7. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca standart ve standart dışı işlenmemiş kıymetli madenlerin ithali yalnızca Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ile kıymetli madenler aracı kuruluşları tarafından yapılabilir. İthal edilen madenlerin üç iş günü içinde Borsaya teslimi zorunludur.
Standart dışı madende net miktar belirtilmemişse, brüt miktar ve %99,4 saflık üzerinden net miktar Borsa tarafından takdir edilir.
Ayar Raporu Yetkisi
Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü'nün açıklamasına göre, standart dışı işlenmemiş kıymetli maden ithalinde gümrük idarelerine ibrazı zorunlu ayar raporlarını düzenleme yetkisi Genel Müdürlüğe aittir. Dayanak, 21 Şubat 2021 tarihli 2021-32/60 sayılı Tebliğ'dir.
Hatıra para ve madalyon üretimi hakkında hatıra para nedir sayfasına bakabilirsiniz.
Bu Sayfada Ne Yok?
- Fiyat bilgisi yok; hiçbir madenin güncel veya geçmiş fiyatı verilmemiştir.
- Fiyat öngörüsü, "yükselir" veya "düşer" türünden hiçbir yorum yok.
- Yatırım tavsiyesi yok; bu sayfa yalnızca mevzuat ve kurumsal tanım aktarır.
- Hangi ürünün tercih edilmesi gerektiğine dair yönlendirme yok.
- Londra külçe piyasası standartlarının ayrıntısı yok; ilgili kurumun sayfaları bu sayfanın hazırlandığı sırada metin olarak okunamamıştır.
- Aracı kuruluş, banka veya bayi listesi yok.
- Vergi hesaplaması yok.
Sık Sorulan Sorular
Standart işlenmemiş altının saflığı kaç olmalı?
32 Sayılı Karar'a göre en az 995/1000.
Külçe kaç gram?
Borsa İstanbul prosedüründe külçe, 1 kilogramlık kıymetli madeni ifade eder. 1 kilogramın üzerindekiler "large bar" olarak adlandırılır.
Standart dışı altın ne demek?
995/1000'den düşük saflıkta külçe, bar, dore bar, granül, toz veya hurda şeklindeki altın.
Gümüşün standart saflığı kaç?
En az %99,9. Platin ve paladyumda eşik %99,95'tir.
İşlenmemiş kıymetli madeni kimler ithal edebilir?
32 Sayılı Karar'a göre Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve kıymetli madenler aracı kuruluşları. İthal edilenlerin üç iş günü içinde Borsaya teslimi zorunludur.
Ayar raporunu kim düzenliyor?
Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü; dayanak 2021-32/60 sayılı Tebliğ'dir.
Kaynak: Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar (mevzuat.gov.tr tam metin), Borsa İstanbul Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası prosedür ve kılavuzları, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü Analiz ve Ayar Evi Hizmetleri sayfası. Bu sayfa yatırım tavsiyesi içermez.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın.