HGS ihlalli geçiş cezası on kat değil, geçiş ücretinin dört katıdır. Dolaşımdaki "10 kat" bilgisi 2018 yılında değişmiştir ve bugün yürürlükte değildir.
Bu sayfa, cezanın tutarını ve sürelerini 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin kendi metninden aktarır. Rakamlar yorumla değil, madde metniyle verilmiştir.
Künye
| Dayanak | 6001 sayılı Kanun, madde 30 |
|---|---|
| Madde başlığı | Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali |
| Ceza oranı | Geçiş ücretinin dört katı |
| Ceza uygulanmayan süre | Geçişten sonra 15 gün |
| Bir kat ceza süresi | 15. gün ile 45. gün arası |
| Tebligattan sonra ödeme | Bir ay |
| Ödenmezse | 6183 sayılı Kanun'a göre vergi dairesi takibi |
| HGS'nin başlangıcı | 17.09.2012 (KGM) |
Ceza kaç kat? Madde metni ne diyor?
6001 sayılı Kanun'un 30. maddesinin birinci fıkrası aynen şöyledir: "Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin dört katı tutarında idarî para cezası verilir."
İşletme hakkı devredilmiş otoyollar için de aynı oran geçerlidir. Beşinci fıkra, işletici şirket tarafından "bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir" demektedir.
Ceza, kaçırılan güzergâhın tamamı üzerinden değil, fiilen giriş çıkış yapılan mesafenin ücreti üzerinden hesaplanır. Madde bu ifadeyi 2015 yılında almıştır.
"10 kat" bilgisi neden yanlış?
Kanunun kendi dipnotu bu değişikliği açıkça kaydeder: "16/5/2018 tarihli ve 7144 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan 'on' ibaresi 'dört' şeklinde değiştirilmiştir." Aynı dipnot maddenin hem birinci hem beşinci fıkrası için ayrı ayrı düşülmüştür.
Değişikliği yapan 7144 sayılı "Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun", 25 Mayıs 2018 tarihli ve 30431 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmış ve aynı gün yürürlüğe girmiştir.
Aynı kanunla eklenen geçici 3. madde, değişiklikten önce tahakkuk etmiş ama tahsil edilmemiş cezalara da yeni oranın uygulanmasını öngörmüştür. Yani eski tarihli ödenmemiş bir ceza da dört kat üzerinden hesaplanır.
Üç farklı süre: 15 gün, 45 gün, bir ay
Madde üç ayrı süre kurar ve bunlar sık karıştırılır:
- 15 gün - ceza hiç uygulanmaz. Yedinci fıkra aynen: "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz."
- 45 gün - ceza bir kata iner. Birinci fıkra, "ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde, idari para cezasının tebliğ edilip edilmediğine bakılmaksızın, geçiş ücreti ile birlikte geçiş ücretinin bir katının idari para cezası olarak ödenmesi halinde idari para cezası bir kat verilmiş sayılır ve bu ceza için ayrıca tebligat yapılmaz" der.
- Bir ay - tebligattan sonraki ödeme süresi. Üçüncü fıkra: cezalar ve geçiş ücretleri "tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir."
45 gün içinde ödeme yapılırsa Kabahatler Kanunu'nun peşin ödeme indirimi uygulanmaz. Madde bunu açıkça yazar: "Bu takdirde idari para cezasından 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 17 nci maddesinin altıncı fıkrasında yer alan indirim hükmü uygulanmaz." İki indirim üst üste binmez.
İşletme hakkı devredilmiş yollarda 45. günden sonrası için maddede ayrı bir bilgilendirme yükümlülüğü vardır: araç sahibine "en az on beş gün önceden" kısa mesaj, e-posta, ihbarname veya e-Devlet bildirimi yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir.
Ödenmezse ne olur?
İki sonuç doğar ve ikisi de madde metninde yazılıdır.
Birincisi tahsil yöntemidir. Üçüncü fıkra: "Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir."
İkincisi araçla ilgili işlemlerin durmasıdır. Dördüncü fıkra aynen: "Birinci fıkra uyarınca ödenmesi gereken idarî para cezaları ile geçiş ücretleri ödenmeden, kabahatin işlendiği araçların fennî muayeneleri ile satış ve devirleri yapılmaz." Yani borç, muayene randevusunda ve noter devrinde önünüze çıkar. Araç muayenesinin kendi ücretleri için araç muayene ücretleri 2026 sayfamıza bakabilirsiniz.
Yabancı plakalı araçlar
Maddenin sekizinci fıkrası, yabancı plakalı araçlar için tebligat şartı aranmaksızın sürücünün bilgilendirilerek tahsil yapılacağını ve "Tahsilat gerçekleşmeden yabancı plakalı aracın ülkeyi terk etmesine izin verilmez" hükmünü içerir. 2025 yılında eklenen onuncu fıkra aynı kuralı işletme hakkı devredilmiş yollar için de kurmuş ve bu alacakların gümrük kapılarında da tahsil edilebileceğini düzenlemiştir.
Yedinci fıkra, yabancı plakalı araçlar için 15 günlük sürenin beklenmediğini söyler; ancak aynı fıkra, bu süre içinde ücret ödenirse para cezasının tahsil edilmeyeceğini de ekler.
HGS araç sınıfları
Araç sınıflarının bağlayıcı tanımı, 14/5/2012 tarihli ve 28292 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan geçiş ücretleri yönetmeliğinin 5. maddesindedir. Yönetmelik araçları altı sınıfa ayırır:
- 1. sınıf: Aksları arasındaki mesafe 3,2 metreden kısa olan iki akslı araç.
- 2. sınıf: Aksları arasındaki mesafe 3,2 metreden uzun veya eşit olan iki akslı araç.
- 3. sınıf: Üç akslı araç.
- 4. sınıf: Dört ve beş akslı araç.
- 5. sınıf: Altı ve daha fazla akslı araç.
- 6. sınıf: L3, L4, L5, L7 sınıfı motosiklet.
Yönetmelik ayrıca "Sınıfların tespitinde çeken ve çekilen araçların yere değen aksları esas alınır" ve "Geçiş ücreti uygulaması yapılırken bu araçların dolu veya boş olması dikkate alınmaz" der.
Motosikletler için Karayolları Genel Müdürlüğü'nün HGS sayfası, bu araçların "24/10/2015 tarihinden itibaren 1. Sınıf araç ücretinin yarısı kadar bir ücret ile" geçiş yapabildiğini bildirir.
Sorgulama ve ödeme hangi kanaldan yapılır?
Karayolları Genel Müdürlüğü'nün HGS sayfasındaki ifade şöyledir: "İhlalli geçişlere ait geçiş ücretleri ve tebligatı henüz yapılmamış olan idari para cezaları Karayolları Genel Müdürlüğünün www.kgm.gov.tr internet adresindeki 'İhlalli Geçiş Sorgulama ve Ödeme' sayfasından ve e-devlet platformundan sanal pos üzerinden kredi kartı ile ödenebilmektedir."
Aynı sayfada HGS ile ilgili sorunlar için hgs@ptt.gov.tr adresi ve 0 850 460 60 60 çağrı merkezi numarası verilmektedir. Bir cezaya itiraz etmek isteyenler için genel yol ve süreler trafik cezası itirazı nasıl yapılır sayfamızda anlatılmıştır; hız ihlalleri için hız sınırları ve cezaları sayfamıza bakabilirsiniz.
HGS ne zaman başladı?
Karayolları Genel Müdürlüğü'nün ifadesiyle: "Hızlı Geçiş Sistemi (HGS), 17.09.2012 tarihinde İzmir-Aydın Otoyolu, İzmir-Çeşme Otoyolu, Boğaz Köprüleri, Avrupa Otoyolu, Anadolu Otoyolu ve Niğde-Mersin-Şanlıurfa otoyollarındaki ücret toplama istasyonlarında PTT Genel Müdürlüğü tarafından devreye alınmıştır."
Bu Sayfada Ne Yok?
- Geçiş ücreti rakamı yok. Tarife, yönetmeliğin 4. maddesine göre Genel Müdürün teklifi üzerine Bakan onayıyla yürürlüğe girer ve yıl içinde değişebilir; güncelliği doğrulanamadığı için tutar yazılmamıştır.
- Banka adı listesi yok. Karayolları Genel Müdürlüğü'nün resmî HGS sayfasında satış ve yükleme kanalı olarak yalnızca PTT belirtilmektedir; başka kanal adı doğrulanamadı.
- Ceza tutarının TL karşılığı yok. Tutar, geçilen mesafenin ücretine bağlı olduğu için sabit bir sayı verilemez.
- Kaç gün sonra tebligat yapıldığı bilgisi yok. Madde tebligatın hangi sürede yapılacağını belirtmemektedir.
- İtiraz dilekçesi örneği yok. Resmî bir örnek metin doğrulanamadı.
- Otoyol kaza ve trafik yoğunluğu verisi yok. Bu sayfanın konusu geçiş ücreti ve cezasıdır.
- Hukuki tavsiye yok. Bu sayfa mevzuat metnini aktarır; somut bir dosyada ne yapılacağı için yetkili bir hukukçuya başvurulmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
HGS ihlalli geçiş cezası kaç kat?
Geçiş ücretinin dört katı. 6001 sayılı Kanun'un 30. maddesinin birinci ve beşinci fıkraları bu oranı yazar. Dolaşımdaki on kat bilgisi 25 Mayıs 2018'den beri geçerli değildir.
Kaç gün içinde ödersem ceza kesilmez?
Geçişi izleyen 15 gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun ödeyenlere birinci ve beşinci fıkradaki cezalar uygulanmaz.
15 günü kaçırdım, ne olur?
Geçişi izleyen 45. güne kadar geçiş ücreti ile birlikte ücretin bir katı ödenirse ceza bir kat verilmiş sayılır ve ayrıca tebligat yapılmaz. 45 günden sonra dört kat uygulanır.
Peşin ödeme indirimi uygulanır mı?
Hayır. Madde, 45 gün içinde yapılan ödemede Kabahatler Kanunu'nun 17. maddesinin altıncı fıkrasındaki indirimin uygulanmayacağını açıkça belirtir.
HGS borcu araç muayenesini engeller mi?
Evet. Dördüncü fıkra, ödenmeyen geçiş ücreti ve idari para cezası bulunan araçların fennî muayenesi ile satış ve devrinin yapılmayacağını hükme bağlamıştır.
Tebligat geldi, ne kadar sürem var?
Bir ay. Bu sürede ödenmezse alacak, 6183 sayılı Kanun'a göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir.
Motosiklet HGS ücreti ne kadar?
Motosikletler altıncı sınıf araçtır ve Karayolları Genel Müdürlüğü'nün ifadesiyle 24/10/2015 tarihinden itibaren 1. sınıf araç ücretinin yarısı kadar ücretlendirilir. Tutar tarifeye bağlı olduğu için bu sayfada rakam verilmemiştir.
İhlalli geçişimi nereden sorgularım?
Karayolları Genel Müdürlüğü'nün kendi sitesindeki "İhlalli Geçiş Sorgulama ve Ödeme" sayfasından ve e-Devlet platformundan. Kurum, HGS sorunları için hgs@ptt.gov.tr adresini ve 0 850 460 60 60 numarasını bildirmektedir.
Kaynak ve kapsam: Ceza oranı, 15 gün, 45 gün ve bir ay süreleri, Kabahatler Kanunu indiriminin uygulanmaması, 6183 sayılı Kanun'a göre tahsil, fennî muayene ile satış ve devir yasağı, yabancı plakalı araçlara ilişkin hükümler ve bilgilendirme yükümlülüğü 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin mevzuat.gov.tr'deki konsolide metninden birebir alınmıştır. "On" ibaresinin "dört" olarak değiştirilmesi, kanunun kendi dipnotunda 16/5/2018 tarihli ve 7144 sayılı Kanun'un 18. maddesine bağlanmıştır; 7144 sayılı Kanun 25 Mayıs 2018 tarihli ve 30431 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Geçici 3. maddenin tahsil edilmemiş cezalara ilişkin hükmü aynı kanunla eklenmiştir. Araç sınıfları, 14/5/2012 tarihli ve 28292 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan geçiş ücretleri yönetmeliğinin 5. maddesinden; tarifenin Bakan onayıyla yürürlüğe girmesi aynı yönetmeliğin 4. maddesinden alınmıştır. HGS'nin 17.09.2012 tarihinde devreye alınması, motosikletlerin 24/10/2015 tarihinden itibaren 1. sınıf ücretin yarısı kadar ücretlendirilmesi, sorgulama ve ödeme kanalları ile iletişim bilgileri Karayolları Genel Müdürlüğü'nün kendi HGS sayfasından aktarılmıştır. Geçiş ücreti ve ceza tutarının TL karşılığı, tarife yıl içinde değişebildiği ve güncelliği doğrulanamadığı için yazılmamıştır. Banka satış kanalları kurumun resmî sayfasında yer almadığı için listelenmemiştir. Sayfa hukuki tavsiye içermez.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın.