Kaymakam Nasıl Olunur? Sınav, Adaylık ve Atama Süreci

Kaymakamlık, önce bir giriş sınavıyla adaylığa alınıp sonra yıllarca süren bir staj düzeninden geçilerek elde edilen bir görevdir. Sürecin iki ayağı var: İçişleri Bakanlığı'nın yürüttüğü adaylık düzeni ve ÖSYM'ye yaptırılan yazılı sınav. Bakanlığın ifadesiyle "Yazılı sınavlar, Bakanlıkça bu sınavı yapabilen kamu kurum ve kuruluşlarına, düzenlenecek protokole göre yaptırılmaktadır."

Adaylıktan kaymakamlığa geçiş kısa değildir. Bakanlığın kendi ifadesi birebir şöyledir: "Kaymakam adaylarının adaylık için başvurmalarından, kaymakam olarak atanmalarına kadar geçen yaklaşık 3 yıllık sürede" bir staj programı uygulanır.

Künye

Başvuru Şartları

Bakanlığın saydığı şartların ilki genel memurluk şartıdır: "657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinde belirtilen genel şartları taşımak." Öğrenim şartı için ÖSYM kılavuzu "en az dört yıllık lisans eğitimi veren fakültelerinin uluslararası ilişkiler, siyaset bilimi, kamu yönetimi, iktisat" gibi bölümleri sayıyor; bu sayfada bölüm listesinin tamamı yazılmamıştır, çünkü liste eksiksiz alınamadı.

Yurt dışı diplomaları için Bakanlığın şartı "Yurt içindeki üniversitelerin veya diploma denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylanmış olmak kaydıyla" biçimindedir; denklik işlemleri için denklik belgesi nasıl alınır sayfamıza bakabilirsiniz. Askerlik durumu için de bir hüküm var: aday adaylarının "terhislerini müteakip açılacak ilk sınava müracaat etmeleri şartı ile" başvuru hakkı korunur.

Yaş şartında iki resmî kaynak farklı ifade kullanıyor ve bu sayfada seçim yapılmamıştır. ÖSYM kılavuzunun ifadesi birebir "35 yaşını doldurmamış (1 Ocak 1988 ve daha sonra doğmuş) olanlar başvurabileceklerdir."; İçişleri Bakanlığı'nın ifadesi ise birebir "Giriş sınavının yapıldığı yılın ocak ayının birinci günü itibariyle, 35 yaşını bitirmemiş olmak." İki ifade de aktarılmıştır.

Bir şart ise aranmamaktadır: Bakanlığın bilgisine göre kamuda belirli bir süre (5 yıl) çalışmış olma koşulu yoktur. Başvuru ilanının süresi için de "müracaat süresinin bitiminden en az onbeş gün önce" duyurulma kuralı geçerlidir.

Sınav Nasıl Yapılıyor?

Yazılı sınav ÖSYM'ye yaptırılıyor. 2023 ilanının adı birebir "2023 İçişleri Bakanlığı Kaymakam Adaylığı Giriş Sınavı (2023-Kaymakamlık)"dır. Baraj puan açıkça yazılıdır: "100 tam puan üzerinden 70 ve daha yüksek puan" alanlar başarılı sayılır.

Mülakata çağrı oranı da aynı kılavuzda yazılıdır: "ilan edilen kadronun (77), 4 katı olan 308 aday mülakata katılmaya hak kazanacaktır." Kılavuzda sınav ücreti olarak "ÖSYM adına 450,00 TL sınav ücreti yatıracaklardır" ifadesi geçiyor; bu tutar 2023 ilanına aittir ve bu sayfada güncel olduğu söylenmemiştir.

Soru dağılımı için 2025 oturumunun kitapçığından iki ifade doğrulandı: "Bu testte 42 soru vardır." ve "Bu testte 78 soru vardır." Kitapçığın adı birebir "KAYMAKAM ADAYLIĞI GİRİŞ SINAVI (2025-KAYMAKAMLIK/2)"dır.

Konular Bakanlığın sayfasında birebir şöyle sayılıyor: "Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi, Türkçe, Anayasa Hukuku, İdare Hukuku, Türkiye'nin İdari Yapısı, Türkiye'de Mahalli İdareler, Ekonomi, Türkiye'nin Sosyo-ekonomik Yapısı ile Türkiye'de Demokratikleşme ve İnsan Hakları". Yedek konusunda Bakanlığın ifadesi nettir: "Yedek liste ilan edilmemektedir."

Adaylık Süreci

Sınavı geçen aday doğrudan kaymakam olmaz. Yönetmeliğin hükmü birebir "yurtdışı stajı asgari 12 ay olmak üzere kaymakam adaylığı stajlarına tabi tutulurlar." biçimindedir. Yönetmelikte sayılan aşamalar ve süreleri şunlardır: İl Merkez Stajı 2 ay, Kaymakam Refikliği 3 ay, Mülkiye Müfettişi Refakatinde staj 2 ay, Bakanlık Merkez Stajı (Dil Kursu) 4 ay, yurtdışı stajı 12 ay, Kaymakam Vekilliği 9 ay ve Kaymakamlık Kursu 4 ay — toplamı 36 aydır.

Yönetmelik ayrıca ara eşikler tanımlıyor: bir aşama için "bir yıl süre ile" hükmü, ilerleme için ise "adaylıkta iki buçuk yılını dolduran adayların" ifadesi geçmektedir. Göreve başlama tarafında "Nihai başarı listesindeki sıralama doğrultusunda sınav ilanında belirtilen kadro sayısı kadar aday" ve "Göreve başlamak üzere zamanında başvuran adaylar, iller için tespit edilmiş kontenjanlar" hükümleri uygulanır.

Atama ve Görev

Adaylığı tamamlayanın hangi ilçeye gideceği bir kura ile belirlenir. Yönetmeliğin ifadesi birebir "düzenlenecek bir törenle kura çektirilerek belirlenir" şeklindedir.

Görevin içeriği 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nda tanımlıdır. Aşağıdaki alıntılar, Kanunun 1949'da kabul edilen özgün metnindendir ve yürürlükteki hüküm olarak sunulmamıştır. Özgün metinde ilçe yönetimi birebir şöyle tarif edilir: "YİRM YEDİNC MADDE — ilce genel idaresinin başı ve mercii kaymakamdır." Görev tanımı ise "Kaymakam, kanun, tüzük, yönetmelik ve Hükümet kararlarının neşir ve ilânını, uygulanmasını sağlar" "ve bunlarm verdiği yetkileri kullanır ve ödevleri yerine getirir." biçimindedir.

Valiyle ilişki de aynı özgün metinde düzenlenmiştir: "Kaymakam, valinin talimat ve emirlerini yürütmekle ödevlidir;" ve "Valiler, ilçeye ait bütün işleri doğrudan doğruya kaymakama yazarlar." Atama usulü için özgün metin "YİRM DOKUZUNCU MADDE — Kaymakamlar, içişleri Bakanlığı Müdürler Encümeninin intihabı ve Bakanın tasvibi üzerine müşterek karar" "ve Cumhurbaşkanının tasdikiyle tâyin olunur." der; bu hüküm de yürürlükteki hâli olarak sunulmamıştır.

Bu Sayfada Ne Yok?

• KPSS puan şartı yok. Kaymakamlık sınavı için bir KPSS şartı doğrulanamadı.
• Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına ilişkin hüküm yok. Doğrulanamadı.
• 2026 sınav ilanı, takvimi ve kadro sayısı yok. Sayfadaki kadro ve oran bilgisi 2023 ilanına aittir.
• Güncel sınav ücreti yok. Yazılı tutar 2023 ilanındandır ve güncel olduğu söylenmemiştir.
• Başvuruya kabul edilen bölümlerin tam listesi yok. Liste eksiksiz alınamadı.
• Boy, kilo veya sağlık ölçütü yok. Bu bilgiler bu sitede hiçbir koşulda yazılmaz.
• Yaş şartında iki resmî ifade arasında seçim yapılmamıştır. İkisi de aktarılmıştır.
• Maaş, ek gösterge veya özlük hakkı yok. Bu sitede ücret bilgisi yazılmaz.
• Hazırlık kursu veya kaynak önerisi yok. Bu sitede kurs yönlendirmesi yapılmaz.

Sık Sorulan Sorular

Kaymakamlık sınavına kim başvurabiliyor?

Bakanlığın şartı "657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinde belirtilen genel şartları taşımak." ile belirli lisans bölümlerinden mezun olmaktır. Bölümlerin tam listesi bu sayfada yazılmamıştır.

Yaş sınırı kaç?

İki resmî ifade farklıdır ve ikisi de aktarılmıştır: ÖSYM "35 yaşını doldurmamış (1 Ocak 1988 ve daha sonra doğmuş) olanlar başvurabileceklerdir.", İçişleri Bakanlığı "Giriş sınavının yapıldığı yılın ocak ayının birinci günü itibariyle, 35 yaşını bitirmemiş olmak."

Yazılı sınavda baraj puan kaç?

Kılavuzun ifadesiyle "100 tam puan üzerinden 70 ve daha yüksek puan" alanlar başarılı sayılır.

Sınav konuları neler?

Bakanlığın saydığı konular birebir "Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi, Türkçe, Anayasa Hukuku, İdare Hukuku, Türkiye'nin İdari Yapısı, Türkiye'de Mahalli İdareler, Ekonomi, Türkiye'nin Sosyo-ekonomik Yapısı ile Türkiye'de Demokratikleşme ve İnsan Hakları"dır.

Adaylık süreci ne kadar sürüyor?

Yönetmelikte sayılan staj aşamalarının toplamı 36 aydır; yurtdışı stajı için hüküm birebir "yurtdışı stajı asgari 12 ay olmak üzere kaymakam adaylığı stajlarına tabi tutulurlar." Bakanlık süreci "yaklaşık 3 yıllık" olarak tarif ediyor.

Kaymakam hangi ilçeye atanıyor?

Yönetmeliğin ifadesiyle atanacağı ilçe "düzenlenecek bir törenle kura çektirilerek belirlenir".

KPSS'ye girmek gerekiyor mu?

Bu sayfada KPSS şartı yazılmamıştır, çünkü böyle bir şart doğrulanamadı. Diğer merkezî sınavlar için KPSS ortaöğretim 2026 ne zaman sayfamıza bakabilirsiniz.

Kaynak ve kapsam: "Yazılı sınavlar, Bakanlıkça bu sınavı yapabilen kamu kurum ve kuruluşlarına, düzenlenecek protokole göre yaptırılmaktadır.", "Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi, Türkçe, Anayasa Hukuku, İdare Hukuku, Türkiye'nin İdari Yapısı, Türkiye'de Mahalli İdareler, Ekonomi, Türkiye'nin Sosyo-ekonomik Yapısı ile Türkiye'de Demokratikleşme ve İnsan Hakları", "müracaat süresinin bitiminden en az onbeş gün önce", "Yedek liste ilan edilmemektedir.", "657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinde belirtilen genel şartları taşımak.", "Yurt içindeki üniversitelerin veya diploma denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylanmış olmak kaydıyla", "terhislerini müteakip açılacak ilk sınava müracaat etmeleri şartı ile", "Giriş sınavının yapıldığı yılın ocak ayının birinci günü itibariyle, 35 yaşını bitirmemiş olmak." ve "Kaymakam adaylarının adaylık için başvurmalarından, kaymakam olarak atanmalarına kadar geçen yaklaşık 3 yıllık sürede" ifadeleri İçişleri Bakanlığı'nın kendi sayfasından; "2023 İçişleri Bakanlığı Kaymakam Adaylığı Giriş Sınavı (2023-Kaymakamlık)", "100 tam puan üzerinden 70 ve daha yüksek puan", "ilan edilen kadronun (77), 4 katı olan 308 aday mülakata katılmaya hak kazanacaktır.", "ÖSYM adına 450,00 TL sınav ücreti yatıracaklardır", "en az dört yıllık lisans eğitimi veren fakültelerinin uluslararası ilişkiler, siyaset bilimi, kamu yönetimi, iktisat" ve "35 yaşını doldurmamış (1 Ocak 1988 ve daha sonra doğmuş) olanlar başvurabileceklerdir." ifadeleri ÖSYM'nin 2023 kaymakamlık sınavı kılavuzundan; "KAYMAKAM ADAYLIĞI GİRİŞ SINAVI (2025-KAYMAKAMLIK/2)", "Bu testte 42 soru vardır." ve "Bu testte 78 soru vardır." ifadeleri ÖSYM'nin 2025 oturumuna ait soru kitapçığından; "Bu Yönetmelik 9/6/1930 tarihli ve 1700 sayılı Dâhiliye Memurları Kanununun 3 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.", "Bu Yönetmelik, Mülki İdare Amirliği Hizmetleri Sınıfına 1700 sayılı Dâhiliye Memurları Kanunu", "yurtdışı stajı asgari 12 ay olmak üzere kaymakam adaylığı stajlarına tabi tutulurlar.", "bir yıl süre ile", "adaylıkta iki buçuk yılını dolduran adayların", "Nihai başarı listesindeki sıralama doğrultusunda sınav ilanında belirtilen kadro sayısı kadar aday", "Göreve başlamak üzere zamanında başvuran adaylar, iller için tespit edilmiş kontenjanlar", "düzenlenecek bir törenle kura çektirilerek belirlenir" ve "Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer." ifadeleri Kaymakam Adayları Yönetmeliği'nden birebir alınmıştır. "(Resmî Gazete ile ilâm : 18 .VI. 1949 - Sayı • 7236)", "YİRM YEDİNC MADDE — ilce genel idaresinin başı ve mercii kaymakamdır.", "Kaymakam, kanun, tüzük, yönetmelik ve Hükümet kararlarının neşir ve ilânını, uygulanmasını sağlar", "ve bunlarm verdiği yetkileri kullanır ve ödevleri yerine getirir.", "Kaymakam, valinin talimat ve emirlerini yürütmekle ödevlidir;", "Valiler, ilçeye ait bütün işleri doğrudan doğruya kaymakama yazarlar.", "YİRM DOKUZUNCU MADDE — Kaymakamlar, içişleri Bakanlığı Müdürler Encümeninin intihabı ve Bakanın tasvibi üzerine müşterek karar" ve "ve Cumhurbaşkanının tasdikiyle tâyin olunur." alıntıları 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 1949'da kabul edilen özgün metninin arşiv nüshasından alınmıştır ve yürürlükteki hüküm olarak sunulmamıştır; arşiv nüshası optik okumayla elde edildiği için imla da olduğu gibi korunmuştur. Kaymakam Adayları Yönetmeliği'nin Resmî Gazete künyesi doğrulanamadığı için yazılmamıştır. Yaş şartında ÖSYM ile İçişleri Bakanlığı ifadeleri farklı olduğu için seçim yapılmamış, iki ifade de aktarılmıştır. Sayfadaki kadro sayısı, mülakat oranı ve sınav ücreti 2023 ilanına aittir; güncel oldukları söylenmemiştir. KPSS puan şartı ile güvenlik soruşturmasına ilişkin hüküm doğrulanamadığı için yazılmamıştır. Başvuruya kabul edilen bölümlerin tam listesi eksiksiz alınamadığı için yazılmamıştır. Bu sayfada boy, kilo veya sağlık ölçütü, maaş, ek gösterge, özlük hakkı ile hazırlık kursu veya kaynak önerisi yer almaz. Veriler 28 Ekim 2026 saat 15.30 TSİ itibarıyladır.