Boeing F-47 Nedir? Altıncı Nesil Savaş Uçağı Programı

F-47, Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri'nin Yeni Nesil Hava Üstünlüğü programı kapsamında geliştirilen savaş uçağının adıdır ve geliştirme sözleşmesi Boeing'e verilmiştir. Ad ve sözleşme 21 Mart 2025 tarihinde Beyaz Saray'da düzenlenen bir duyuruyla kamuya açıklandı.

Uçak, resmî duyurularda altıncı nesil olarak tanımlanıyor. Hava Kuvvetleri'nin kendi yayınında F-47, programın ağ bağlantılı "sistemler ailesi" içindeki uçak bileşeni olarak anlatılıyor; yani program tek bir uçaktan değil, birlikte çalışan bir bütünden oluşuyor.

Önemli bir boşluk baştan söylenmelidir: ilk uçuş tarihi hiçbir resmî kaynakta bulunamamıştır ve bu sayfada tahmin edilmemiştir.

Künye

Sözleşme ve Duyuru

Hava Kuvvetleri'nin kendi yayınında sözleşme türü "Mühendislik ve İmalat Geliştirme" olarak, yüklenici ise Boeing olarak belirtiliyor. Kongre'nin araştırma servisi de aynı tanımı kullanıyor.

Boeing'in kendi basın bülteni ise "F-47" adını hiç kullanmıyor; yalnızca program adını anıyor ve şirketin "yeni nesil savaş uçağını tasarlamak, üretmek ve teslim etmek" üzere sözleşme aldığını yazıyor. Aynı bülten teknik ve programatik ayrıntıların gizli olduğunu belirtiyor ve maliyet rakamı vermiyor.

Bu bir çelişki değil, bir atıf farkıdır: "F-47" adı Hava Kuvvetleri ve yönetim duyurularında geçiyor, şirketin bülteninde geçmiyor.

Resmî Olarak Açıklanan Özellikler

Bu bölümde yalnızca resmî kaynaklarda yazılı olan nitelikler vardır; dolaşımdaki teknik iddialar aktarılmamıştır.

• Nesil: duyuruda "dünyanın ilk altıncı nesil savaş uçağı" ifadesi kullanıldı.
• Yetenek başlıkları: Hava Kuvvetleri duyurusunda yeni nesil gizlilik, sensör füzyonu ve uzun menzilli vuruş yetenekleri sayılıyor.
• Beşinci nesle göre: Hava Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı belirgin biçimde daha uzun menzil ve daha ileri gizlilik ifadesini kullandı; ayrıca uçağın mevcut bir savaş uçağından daha düşük maliyetli olacağını söyledi.
• Muharebe yarıçapı ve hız: Kongre araştırma raporu, Genelkurmay Başkanı'nın bilgi notuna dayanarak 1.000 deniz milinden fazla muharebe yarıçapı ve 2 Mach üzeri hız kabiliyeti aktarıyor.
• İnsansız eşlik: program, insansız İşbirlikçi Muharebe Uçakları girişimini de kapsayan bir sistemler ailesi içinde tanımlanıyor. Eşlik edecek insansız uçak sayısı resmî kaynakta bulunamadı.

Program Aşaması ve Takvim

Program geliştirme aşamasındadır. Kongre araştırma raporuna göre Hava Kuvvetleri sözleşme kararını Mayıs 2024'te durdurmuş, ardından Mart 2025'te ilerletmiştir.

İlk uçuş tarihi açıklanmamıştır. Duyuru sırasında filonun belirli bir dönem içinde havada olacağı yönünde siyasi bir ifade kullanıldı, ancak o toplantıda maliyet ve üretim takvimi açıklanmadı. Bu sayfada tarih tahmini yapılmamıştır.

Finansman

Kongre araştırma raporundaki ödenek bilgileri şöyledir:

• Program teknolojileri için dört mali yılda toplam 8,2 milyar dolar ödenek sağlandı.
• Bir mali yıl için savunma bakanlığı işletme planı F-47'ye 2,4 milyar dolar aktarmayı öngördü.
• Bir ek bütçe kanunuyla üretimi hızlandırmak için 400 milyon dolar ayrıldı.
• Takip eden mali yıl talebinde sistem geliştirme ve gösterim için 2,58 milyar dolar istendi; Temsilciler Meclisi kararında bu kalem 3,19 milyar dolar olarak yer aldı.

Toplam program maliyeti bu sayfada yoktur ve spekülatif maliyet tahminleri aktarılmamıştır.

Kongre'nin Gündemindeki Sorular

Kongre araştırma servisi, yasama organı için açık başlıklar sıralıyor ve bunlar programın tartışmalı yönlerini gösteriyor: talebin ihtiyaca uygunluğu, programın maliyet ve takvimi, uçağın gelecekteki operasyonel ihtiyaçları nasıl karşılayacağı ve diğer uçaklardan ne kadar destek gerektireceği, programın hava kuvvetleri bütçesine ve eski uçakların emekliye ayrılmasına nasıl oturduğu, daha düşük maliyetli ve yükseltilebilir bir uçak mı yoksa daha büyük ve uzun menzilli bir uçak mı tercih edilmesi gerektiği.

Temsilciler Meclisi, savunma komitelerine üç ayda bir program güncellemesi verilmesini talep etmiştir.

Amerikan sayıştayının incelenen iki raporunda programa ilişkin bir tespit bulunamamıştır. Silah sistemleri yıllık değerlendirmesi ile askerî hazırlık raporunun özet metinlerinde programın adı geçmiyor.

Havacılık ve savunma teknolojileri hakkında sitedeki diğer sayfalar için Boeing sipariş haberi ve Baykar projesi sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Bu Sayfada Ne Yok?

• İlk uçuş tarihi yok. Hiçbir resmî kaynakta bulunamadı ve tahmin edilmemiştir.
• Toplam program maliyeti yok. Yalnızca resmî kaynakta yazılı ödenek kalemleri verilmiştir.
• Eşlik edecek insansız uçak sayısı yok. Resmî kaynakta bulunamadı.
• Sözleşme bedeli yok. Şirketin bülteni maliyet rakamı vermiyor.
• Sayıştay tespiti yok. İncelenen iki raporda programın adı geçmiyor.
• Gizli teknik ayrıntılar yok. Şirket bu bilgilerin gizli olduğunu belirtiyor.
• Karşılaştırmalı üstünlük iddiası yok. Başka ülkelerin programlarıyla kıyaslama yapılmamıştır.
• İhracat ve Türkiye bağlantısı yok. Böyle bir resmî bilgi bulunamadı.

Sık Sorulan Sorular

F-47 nedir?

Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri'nin Yeni Nesil Hava Üstünlüğü programı kapsamında geliştirilen ve resmî duyurularda altıncı nesil olarak tanımlanan savaş uçağıdır.

F-47'yi kim üretiyor?

Boeing. Mühendislik ve imalat geliştirme sözleşmesi şirkete verilmiştir.

Ne zaman duyuruldu?

21 Mart 2025. Ad ve sözleşme aynı gün kamuya açıklandı.

İlk uçuşu ne zaman?

Açıklanmamıştır. Hiçbir resmî kaynakta tarih bulunamadı; bu sayfada tahmin yapılmamıştır.

Kaç adet alınacak?

Kongre araştırma raporu, Hava Kuvvetleri'nin 185'ten fazla uçak almayı planladığını aktarıyor.

Menzili ve hızı ne kadar?

Kongre raporuna göre 1.000 deniz milinden fazla muharebe yarıçapı ve 2 Mach üzeri hız kabiliyeti. Bunlar resmî bilgi notuna dayanan ifadelerdir.

Program ne aşamada?

Geliştirme aşamasında. Sözleşme kararı Mayıs 2024'te durdurulmuş, Mart 2025'te ilerletilmiştir.

Kaynak ve kapsam: Programın adı, 21 Mart 2025 duyuru tarihi, altıncı nesil tanımı, yetenek başlıkları ve beşinci nesille karşılaştırmaya ilişkin yetkili ifadeleri Amerika Birleşik Devletleri savunma bakanlığının haber yayını ile Hava Kuvvetleri yaşam döngüsü yönetim merkezinin aynı metni yeniden yayımladığı sayfadan alınmıştır; Hava Kuvvetleri'nin ana haber yüzeyleri bu kontrolde erişilemediği için metin bu yeniden yayından okunmuştur. Sözleşme türünün mühendislik ve imalat geliştirme olduğu, yüklenicinin Boeing olduğu, planlanan 185'ten fazla uçak sayısı, 1.000 deniz milinden fazla muharebe yarıçapı ile 2 Mach üzeri hız kabiliyeti, program aşaması, Mayıs 2024'teki durdurma ve Mart 2025'teki ilerletme kararları ile bütün ödenek kalemleri ve Kongre'nin gündemindeki sorular, Amerika Birleşik Devletleri Kongresi araştırma servisinin yayımlanmış bilgi notundan alınmış ve belge iki kez okunmuştur. Şirketin sözleşme aldığına ilişkin ifade ve teknik ayrıntıların gizli olduğu bilgisi Boeing'in kendi yatırımcı ilişkileri yüzeyindeki basın bülteninden alınmıştır; bu bültenin "F-47" adını kullanmadığı da sayfada belirtilmiştir. Amerikan sayıştayının silah sistemleri yıllık değerlendirmesi ve askerî hazırlık raporu incelenmiş, programa ilişkin bir tespit bulunamamıştır. İlk uçuş tarihi, toplam program maliyeti, sözleşme bedeli ve eşlik edecek insansız uçak sayısı hiçbir resmî kaynakta bulunmadığı için yazılmamıştır. Dolaşımdaki spekülatif maliyet ve performans iddiaları aktarılmamıştır. Bu sayfa başka ülkelerin programlarıyla karşılaştırma veya ihracat öngörüsü içermez.