İnovasyon nedir? İcatla farkı ve Oslo Kılavuzu tanımı

İnovasyonu icattan ayıran tek belirleyici ölçüt şudur: yenilik pazara sunulmuş veya kullanıma alınmış mıdır? Sunulmamışsa henüz inovasyon değildir.

Türk Dil Kurumu sözlüğü inovasyon maddesini yenileşim karşılığına yönlendirir. Yenileşim, değişen koşullara uyum sağlamak için yeni yöntemlerin kullanılmaya başlanmasıdır.

Künye

• Türkçe karşılığı: yenileşim, yenilik
• Kökeni: İngilizce "innovation"
• Resmî tanım kaynağı: OECD-Eurostat Oslo Kılavuzu
• Belirleyici ölçüt: pazara sunulmuş veya kullanıma alınmış olması
• Oslo 2018 tipleri: ürün ve iş süreci inovasyonu

Resmî tanım ne diyor?

İnovasyonun uluslararası ölçüm standardı, OECD ve Eurostat'ın birlikte yayımladığı Oslo Kılavuzudur. 2018 tarihli dördüncü baskıya göre işletme inovasyonu, firmanın önceki ürün veya iş süreçlerinden önemli ölçüde farklılaşan, pazara sunulmuş ya da firma tarafından kullanıma alınmış yeni veya iyileştirilmiş ürün ya da iş sürecidir.

Tanımdaki "önemli ölçüde farklılaşan" ifadesi de belirleyicidir. Küçük bir renk veya ambalaj değişikliği inovasyon sayılmaz.

İcat ile inovasyon arasındaki fark

Bu ayrım en sık karıştırılan noktadır.

Sonuç: her icat inovasyon olmaz, her inovasyon icat gerektirmez. Çekmecede kalan bir buluş inovasyon değildir; mevcut bir üretim hattının yeniden düzenlenmesi ise icat olmadan inovasyon olabilir.

İcat ve buluş kavramlarının kendi aralarındaki ilişki için icat, keşif ve buluş farkı sayfamıza bakabilirsiniz.

İnovasyon türleri

Oslo Kılavuzu'nun 2018 baskısı önceki dört tipi ikiye indirdi:

• Ürün inovasyonu: Yeni veya belirgin biçimde iyileştirilmiş bir mal ya da hizmet.
• İş süreci inovasyonu: Üretim, lojistik, pazarlama, yönetim veya bilgi işleme süreçlerinde yeni ya da iyileştirilmiş yöntem.

Daha eski kaynaklarda geçen dörtlü ayrım (ürün, süreç, organizasyonel, pazarlama) 2018 öncesi baskıya aittir.

İnovasyon yalnızca teknolojiyle mi ilgili?

Hayır. Tanım bir teknoloji koşulu içermez.

Bir okulun ders programını yeniden kurgulaması, bir belediyenin atık toplama rotasını değiştirmesi veya bir işletmenin sipariş takip yöntemini yenilemesi de iş süreci inovasyonudur. Teknoloji çoğu zaman aracıdır ama zorunlu değildir.

Tasarım süreciyle bağlantısı da buradan gelir: bir çözümün fiilen kullanıma geçirilmesi, tasarımın son aşamasıdır.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Türkiye'nin inovasyon sıralaması veya endeks puanı yok. Bu veriler yıllık değişir ve tek bir güncel kaynaktan doğrulanmadan yazılmaz.
• Ar-Ge teşvikleri ve destek tutarları yok. Mevzuat değişkendir; ayrı bir sayfanın konusudur.
• Şirket veya marka örneği yok.
• Yatırım veya girişim tavsiyesi yok.
• "En inovatif ülke/şirket" sıralaması yok.
• Patent başvuru süreci anlatımı yok. Hukuki süreç bu sayfanın kapsamı dışındadır.
• İnovasyonun istihdama etkisine dair iddia yok. Bu konuda tek yönlü bir sonuç verilemez.

Sık Sorulan Sorular

İnovasyonun Türkçesi nedir?

Yenileşim. TDK sözlüğü inovasyon maddesini bu karşılığa yönlendirir, "yenilik" de kullanılır.

İnovasyon ile icat aynı şey mi?

Hayır. İcat yeni bir şeyin ortaya çıkmasıdır; inovasyon o yeniliğin pazara sunulmuş veya kullanıma alınmış hâlidir.

Mevcut bir ürünü iyileştirmek inovasyon mudur?

Önceki hâlinden önemli ölçüde farklılaşıyorsa ve kullanıma girdiyse evet. Küçük değişiklikler sayılmaz.

İnovasyon kaç türe ayrılır?

Oslo Kılavuzu'nun 2018 baskısına göre iki: ürün inovasyonu ve iş süreci inovasyonu.

İnovasyon için teknoloji şart mı?

Şart değil. Yönetim, lojistik veya hizmet süreçlerindeki yenilikler de inovasyon kapsamındadır.

Patent almak inovasyon sayılır mı?

Tek başına yeterli değildir. Patent buluşu korur; inovasyon için buluşun kullanıma geçmiş olması beklenir.

Türkçe karşılık Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük'ten (sozluk.gov.tr), resmî tanım ve inovasyon tipleri OECD-Eurostat Oslo Kılavuzu 2018 (4. baskı) metninden alınmıştır. Kılavuzun İngilizce tanımı Türkçeye çevrilerek aktarılmıştır. Endeks sıralamaları, teşvik tutarları ve şirket örnekleri yıllık değiştiği veya doğrulanmış tek bir güncel kaynağa dayanmadığı için yazılmamıştır.