
"Yüksek hızlı tren" ifadesinin Türkiye'de iki resmî tanımı var ve ikisi aynı sayıyı ters yönde kullanıyor.
TCDD'nin altyapı sınıflandırmasında yüksek hızlı hat, "trenlerin 250 km/sa. ve üzerinde hız yapabildiği hat"tır; 160 ile 250 arası "hızlı hat", 160'ın altı "konvansiyonel hat" sayılır.
Demiryolu Yolcu Taşımacılığı Kamu Hizmeti Yükümlülüğü Yönetmeliği'nde ise yüksek hızlı yolcu taşımacılığı "250 km/s'ye kadar hız yapılabilen" hizmet olarak tanımlanır; hızlı taşımacılık 200 km/s'ye kadar, ana hat 160 km/s'ye kadardır.
Yani biri 250'yi alt sınır, diğeri üst sınır sayıyor. Bu sayfada ikisi birlikte verilmiştir; birini seçip diğerini görmezden gelmek okuru yanıltırdı.
Avrupa Birliği mevzuatında eşik farklı kurulmuştur: özel olarak inşa edilmiş yüksek hızlı hatlar "genellikle 250 km/s veya üzeri", özel olarak iyileştirilmiş hatlar ise "200 km/s mertebesinde" hızlar için donatılmış hatlar olarak tanımlanır.
Türkiye'de hangi güzergâhlar işletmede?
TCDD Taşımacılık'ın faaliyet raporunda güzergâhlar açılış tarihleriyle sıralanmıştır:
| Ankara-Eskişehir | 2009 |
| Ankara-Konya | 2011 |
| Ankara-İstanbul (Pendik) | 2014 |
| Konya-İstanbul (Pendik) | 2014 |
| Ankara-İstanbul ve Konya-İstanbul (Söğütlüçeşme/Halkalı) | 2019 |
| Ankara-Karaman ve Karaman-İstanbul | 2022 |
| Ankara-Sivas | 2023 |
| İstanbul-Sivas | 2024 |
Günü gününe tarihlerde kurumun kendi belgeleri arasında bir-iki günlük farklar var: Ankara-Konya için proje sayfası 23 Ağustos 2011, faaliyet raporu 24 Ağustos 2011 diyor; Konya-Karaman için proje sayfası 8 Ocak 2022, faaliyet raporu 9 Ocak 2022 diyor. Bu yüzden tabloda yıl verilmiştir.
Hangi kesim kaç km/s? Burada önemli bir ayrım var
TCDD'nin şebeke bildiriminde hatlar kesim kesim listelenir ve azamî işletme hızı her kesim için ayrı verilir:
| Köseköy-YHT Sapanca | 250 km/s |
| Doğançay-YHT Bilecik | 250 km/s |
| YHT Bilecik-YHT Bozüyük | 250 km/s |
| YHT Bozüyük-YHT Eskişehir | 250 km/s |
| YHT Eskişehir-YHT Polatlı | 250 km/s |
| YHT Polatlı-YHT Sincan | 250 km/s |
| YHT Polatlı-YHT Konya | 250 km/s |
| Kayaş-Sivas | 250 km/s |
| Gebze-Köseköy | 160 km/s |
| YHT Sincan-YHT Ankara | 160 km/s |
| Karaman-Konya | 200 km/s |
Buradaki ayrım şu: Karaman-Konya kesimi, TCDD'nin kendi tanımına göre yüksek hızlı hat değil, "hızlı hat"tır — üzerinde yüksek hızlı tren seti işletiliyor olsa bile. Aynı durum Gebze-Köseköy ve Sincan-Ankara kesimleri için de geçerlidir: bir YHT yolculuğunun bir bölümü yüksek hızlı olmayan hat üzerinde geçer.
TCDD, Konya-Karaman projesini kendi proje sayfasında "Hızlı Tren Projesi" diye adlandırır; bu, kurumun sınıflandırmasıyla tutarlıdır.
Ağ uzunluğu: kurumun kendi belgesinde iki farklı sayı
Şebeke bildirimine göre yüksek hızlı hatların toplam yol uzunluğu 2.032 kilometredir; bu sayı çift hat ve istasyon yollarını içerir, güzergâh uzunluğu yaklaşık 991 kilometredir. Hızlı hatlar 219 kilometre, konvansiyonel hatlar 11.668 kilometre, toplam ağ 13.919 kilometredir.
Ancak TCDD Taşımacılık'ın 2025 faaliyet raporu aynı belgede iki farklı değer veriyor: bir tabloda 2.032 kilometre, önsözde 2.251 kilometre. Hangisinin hangi ölçütle hesaplandığı belgede açıklanmadığı için bu sayfada tek bir sayı verilmemiştir.
Yapımı süren hatlar: açılmışlarla karıştırılmamalı
Ankara (Polatlı)-Afyonkarahisar-Uşak-Manisa-İzmir hattı inşa hâlindedir. Burada iki kurum aynı projeye farklı ad veriyor: TCDD projeyi "hızlı tren projesi" diye anıp inşa uzunluğunu 505 kilometre, işletme hızını 200 km/s olarak bildirirken, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı aynı projeyi "Ankara-İzmir Yüksek Hızlı Tren" adıyla ve 508 kilometre olarak duyurdu.
Ankara-İstanbul hattında Alifuatpaşa-Arifiye kesiminin 250 km/s'ye uyarlanması sürüyor. Mersin-Adana-Osmaniye-Gaziantep projesi kapsamındaki bazı kesimler şebeke bildiriminde hem yük hem yolcuya "kapalı" görünüyor.
Osmaneli-Bursa kesimi için Bakanlık 2025'te "2026 yılı içinde" açılış öngörmüştü; 16 Kasım 2026 itibarıyla açılıp açılmadığı bu sayfada yazılmamıştır, çünkü TCDD'nin 2026 şebeke bildiriminde Bursa'ya giden bir yüksek hızlı ya da hızlı hat kesimi bulunmamaktadır.
Demiryolunda indirimli ve ücretsiz seyahat hakları için TCDD ücretsiz seyahat sayfasına bakabilirsiniz.
Bu Sayfada Ne Yok?
- Bilet fiyatı yok.
- Sefer saatleri ve sefer sıklığı yok. Değişir; taşımacının kendi sitesinden kontrol edilmelidir.
- Yolculuk süresi yok. Kurumların duyurduğu süreler kesim çalışmalarına göre değişiyor.
- Tek bir ağ uzunluğu sayısı yok. Kurumun kendi raporu aynı belgede iki farklı değer veriyor.
- UIC'in hız eşiği tanımı yok. İlgili tanım sayfası yayından kalkmış; sayı atfı yapılmadı.
- Yapımı süren hatların açılış tarihi yok. Bakanlık öngörüleri duyuru niteliğindedir; şebeke bildiriminde karşılığı bulunmayan kesimler için tarih yazılmamıştır.
- Tren seti markası ve teknik donanım dökümü yok.
- Gelecek sezon ya da gelecek yıl tahmini yok.
Sık Sorulan Sorular
Bir hat kaç km/s'den sonra "yüksek hızlı" sayılıyor?
İki resmî Türk tanımı var ve çelişiyor. TCDD "250 km/sa. ve üzerinde" diyor; ilgili yönetmelik ise yüksek hızlı taşımacılığı "250 km/s'ye kadar" hız yapılabilen hizmet olarak tanımlıyor.
Türkiye'de kaç YHT güzergâhı işletmede?
TCDD Taşımacılık'ın raporunda sekiz güzergâh sıralanıyor: Ankara-Eskişehir, Ankara-Konya, Ankara-İstanbul, Konya-İstanbul, Ankara-Karaman, Karaman-İstanbul, Ankara-Sivas ve İstanbul-Sivas.
Karaman-Konya yüksek hızlı hat mı?
Hayır. Kesimin azamî hızı 200 km/s'dir, yani TCDD'nin kendi sınıflandırmasında "hızlı hat"tır. TCDD projeyi de "Hızlı Tren Projesi" diye adlandırır.
YHT yolculuğunun tamamı 250 km/s mi?
Hayır. Gebze-Köseköy ve Sincan-Ankara kesimlerinin azamî hızı 160 km/s'dir; bir YHT yolculuğunun bir bölümü yüksek hızlı olmayan hat üzerinde geçer.
Ankara-İzmir hattı yüksek hızlı mı olacak?
Kurumlar farklı adlandırıyor. TCDD projeyi "hızlı tren projesi" diye anıp işletme hızını 200 km/s olarak bildiriyor; Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ise "Yüksek Hızlı Tren" adını kullanıyor.
Türkiye'nin yüksek hızlı hat ağı kaç kilometre?
Şebeke bildiriminde toplam yol uzunluğu 2.032 kilometre, güzergâh uzunluğu yaklaşık 991 kilometredir. TCDD Taşımacılık'ın faaliyet raporu aynı belgede 2.251 kilometre de diyor; bu yüzden tek bir sayı verilmemiştir.
Bursa'ya yüksek hızlı tren geldi mi?
TCDD'nin 2026 şebeke bildiriminde Bursa'ya giden bir yüksek hızlı ya da hızlı hat kesimi bulunmamaktadır. Bakanlığın 2025'teki duyurusu 2026 içinde açılış öngörüyordu; açılıp açılmadığı bu sayfada yazılmamıştır.
Kaynak: Hat sınıflandırması, kesim bazlı azamî hızlar ve ağ uzunlukları TCDD'nin 2026 Şebeke Bildirimi eklerindendir (tcdd.gov.tr). İşletmedeki güzergâhlar ve açılış tarihleri TCDD Taşımacılık'ın 2025 Faaliyet Raporu'ndandır; aynı raporun iki ayrı yerinde farklı ağ uzunluğu verilmesi bu sayfada belirtilmiştir (tcddtasimacilik.gov.tr). Yüksek hızlı ve hızlı yolcu taşımacılığı tanımları Demiryolu Yolcu Taşımacılığı Kamu Hizmeti Yükümlülüğü Yönetmeliği'nin madde 4 metnindendir (Resmî Gazete 21 Ekim 2023, sayı 32346; resmigazete.gov.tr). Proje künyeleri TCDD'nin kendi proje sayfalarından, Ankara-İzmir adlandırması Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı duyurusundandır (uab.gov.tr). UIC'in hız eşiği tanımı, ilgili sayfa yayından kalktığı için kullanılmamıştır. Son kontrol 16 Kasım 2026.






Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın.