Reklam
Yemek Tarifleri

Azeri Pilavı Nasıl Yapılır? Kazmaklı Azeri Pilavı Tarifi

Azeri pilavı tarifi: süzme yöntemiyle pirincin haşlanması, kazmak katmanı, safran ve kuru meyveli govurma.

Azeri Pilavı Nasıl Yapılır? Kazmaklı Azeri Pilavı Tarifi

Azeri pilavı, Azerbaycan mutfağında plov adıyla anılan pilav ailesinin Türkiye'de yaygınlaşan adıdır.

Sıradan pilavdan iki noktada ayrılır: pirinç haşlanıp süzülerek pişirilir ve tencerenin dibine kazmak adı verilen çıtır bir katman serilir.

Tarif Bilgileri

  • Hazırlama süresi: 45 dakika
  • Pişirme süresi: 40 dakika
  • Porsiyon: 6 kişilik
  • Mutfak: Azerbaycan mutfağı
  • Kategori: Pilav

Malzemeler

  • 3 su bardağı pirinç
  • 2 yemek kaşığı tuz (haşlama suyu için)
  • 100 g tereyağı
  • 2 adet ince lavaş
  • Bir tutam safran
  • Yarım çay bardağı sıcak su (safran için)
  • 500 g kuşbaşı kuzu eti
  • 2 adet kuru soğan
  • 1 su bardağı kuru kayısı
  • Yarım su bardağı kuru erik
  • Yarım su bardağı kuru üzüm
  • 1 su bardağı haşlanmış kestane
  • Tuz, karabiber ve tarçın

Yapılışı

  1. Pirinci yıkayın, tuzlu suda 30 dakika ile 2 saat arası bekletin. Süzüp durulayın.
  2. Geniş bir tencerede bol tuzlu su kaynatın. Pirinci ekleyip 10-15 dakika yarı pişmiş olana kadar haşlayın.
  3. Süzgeçten süzün. Pirinç dışı yumuşamış, içi hafif diri olmalıdır.
  4. Safranı sıcak suda demlemeye bırakın.
  5. Tencerenin dibine ve kenarlarına, kenarları dışarı sarkacak şekilde lavaşları serin. Üzerine erimiş tereyağı gezdirin.
  6. Süzülen pirinci lavaşın üzerine piramit şeklinde yığın. Kalan tereyağını üzerine gezdirin.
  7. Sarkan lavaş kenarlarını pirincin üstüne katlayarak kapatın.
  8. Tencerenin kapağına temiz bir bez sarın ve kapatın. Çok kısık ateşte, buhar çıkışı azalana kadar demleyin.
  9. Govurma için ayrı tavada soğanı kavurun, eti ekleyip suyunu salıp çekene kadar pişirin. Kuru meyveleri, kestaneyi ve baharatları ekleyip birkaç dakika daha çevirin.
  10. Pilavın bir kısmına demlenmiş safranı gezdirin. Kazmağı bozmadan servis tabağına alın, govurmayı ayrı tabakta sunun.

Püf Noktaları

  • Pirinci tam pişirmeyin. Haşlama aşamasında yarı pişmiş kalmalıdır; demlenirken pişmeyi tamamlar.
  • Kapağa bez sarın. Buhar yoğuşup pilavın üzerine damlamasın diye yapılır.
  • Çok kısık ateş kullanın. Kazmak yanmadan kızarmalıdır.
  • Safranı önceden demleyin. Doğrudan atılan safran rengini vermez.
  • Govurmayı üstüne dökmeyin. Azerbaycan geleneğinde ayrı tabakta sunulur.

Kazmak Nedir?

Kazmak (Azerbaycanca qazmaq), pilavın altında oluşan çıtır kabuktur.

Yanmış bir tabaka değildir; kasıtlı olarak yapılır ve sofrada en değerli parça sayılır.

Kaynaklarda üç türü geçer:

  • Lavaş kazmağı: İnce lavaş tencerenin dibine ve kenarlarına serilir. En yaygın olanıdır.
  • Yumurta ve yoğurt kazmağı: Yumurta, yoğurt ve bir miktar pirinç karıştırılıp dibe yayılır. Kalın, tuzlu bir kek dokusu verir.
  • Patates kazmağı: Patates dilimleri dibe dizilir.

Süzme Yöntemi Nedir?

Azerbaycan plovunun tanımlayıcı tekniğidir. Pirinç tencerede suyunu çekerek değil, haşlanıp süzülerek pişirilir.

  1. Pirinç tuzlu suda bekletilir.
  2. Bol kaynar tuzlu suda 10-15 dakika haşlanır.
  3. Süzgeçten süzülür.
  4. Kazmağın üzerine yığılıp kısık ateşte demlenir.

Islatma süresi konusunda kaynaklar ayrışır; Türkçe tarifler 2 saate kadar çıkarken Azerbaycanca kaynaklar 30 dakika der. Haşlama süresi de pirincin cinsine göre değişir.

Safran Nasıl Kullanılır?

Safran çok az miktarda sıcak suda demlenir. Rengi çıkınca pilavın bir kısmına gezdirilir; böylece tabakta sarı ve beyaz pirinç bir arada görünür.

Miktar için kaynaklarda standart bir ölçü verilmemektedir; tarifler "bir tutam" veya "çok az" der.

Türkiye'deki bazı tariflerde safran yerine zerdeçal kullanılır. Bunun otantik plovda karşılığı olup olmadığı konusunda kaynaklar ayrışır; Azerbaycan kaynaklarında safran öne çıkar.

Govurma Nedir?

Pilava eşlik eden et ve kuru meyve harcıdır.

İçeriği: kuşbaşı kuzu eti, jülyen soğan ve kuru meyveler. Şah pilavında kuru erik, kuru üzüm, kuru kayısı ve kestane birlikte kullanılır. Bazı tariflerde ceviz de bulunur.

Baharat olarak tarçın, safran ve zerdeçal geçer; net ölçüler kaynaklarda standart değildir.

Şah Pilavı Nedir?

Şah plov, plovun lavaşla tamamen kaplanıp fırında pişirilen gösterişli versiyonudur. Servis sırasında tencere ters çevrilerek taç biçiminde çıkarılır.

Fırında yaklaşık 180 derecede 40 dakika pişirilir.

Şah pilavı bayram ve düğün yemeğidir; günlük plovla aynı şey değildir.

Türkiye'deki Uyarlamalarla Farkı

Türkiye'de "Azeri pilavı" adıyla dolaşan tariflerin bir kısmı süzme yöntemini atlar, kazmağı hiç yapmaz veya kuru meyveyi tek çeşide indirir.

Azerbaycan'daki plov ise üç unsura dayanır: süzme yöntemi, kazmak ve ayrı pişen govurma.

Govurmanın pilavın üstüne dökülmeyip ayrı tabakta sunulması Azerbaycan kaynaklarında sıkça belirtilir; Türkiye'deki uyarlamalarda üstüne dökmek yaygındır.

Saklama Koşulları

Pilav ve govurma ayrı kaplarda, buzdolabında 2-3 gün saklanır.

Isıtırken pilavın üzerine birkaç kaşık su serpip kapağı kapalı ısıtmak kurumasını önler.

Kazmak ısıtıldığında çıtırlığını kaybeder; taze tüketilmesi daha uygundur.

Sık Sorulan Sorular

Kazmak nedir?

Pilavın altında oluşan çıtır kabuktur. Lavaş, yumurta-yoğurt karışımı veya patatesle yapılır.

Pirinç neden haşlanıp süzülüyor?

Azerbaycan plovunun tanımlayıcı yöntemi budur. Taneler ayrı ayrı ve diri kalır.

Kaç dakika haşlanır?

Bol tuzlu kaynar suda 10-15 dakika, yarı pişmiş olana kadar.

Şah pilavı ile aynı mı?

Değildir. Şah pilavı lavaşla kaplanıp fırında pişirilen bayram versiyonudur.

Govurma pilavın üstüne dökülür mü?

Azerbaycan geleneğinde ayrı tabakta sunulur. Türkiye uyarlamalarında üstüne dökmek yaygındır.

Yorumlar (2)

  • Aynur Gamberova 2026-07-15 15:32:41
    Okuyan herkese merhaba!

    Türkiyeli kardeşlerimizi çok seviyoruz. Sizlerin de mutfağımıza ilgi duymanız bizi sevindirdi. Azeri Pilavı çok muhteşem bir tat. Mutlaka denemelisiniz.

    Azerbaycan Pilavı sade de yenebilir ayrıca hazırlanmış bir üzle de servis edilebilir. Her iki türlü de çok güzel.

    Azerbaycandan selamlar!

    Aynur Gamberova
  • Halit Bahçıvan 2026-07-15 15:32:41
    Bir defa Bakü Azerbaycan ziyaretim olmuştu. Arkadaşımın kayınvalidesi çok güzel Azeri Pilavı yapmıştı. Çok beğenmiştim. Ancak bir daha da yiyemedim.

    İstanbul, Konya, Ankara, Antalya, İzmir şehirlerinde yiyebileceğim bir yer varsa lütfen beni haberdar edin.

Yorum Yap