Marmara Bölgesi'nin özellikleri: bölümler, iklim, nüfus

Marmara Bölgesi'nin yüzölçümü 62.067 kilometrekare; bu, Türkiye yüzölçümünün yaklaşık yüzde sekizine denk geliyor ve bölgeyi yüzölçümü sıralamasında altıncı sıraya yerleştiriyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın bölge tanıtımı, bölgeyi Güneydoğu Anadolu'dan sonra ikinci küçük bölge olarak anıyor.

Sıkça yazılan "yaklaşık 67 bin kilometrekare" ve "yüzde 8,5" değerleri birincil kaynaklarda doğrulanamadı; bu sayfa yukarıdaki rakamları kullanıyor.

Dört bölüm

Yıldız Dağları	Karadeniz kıyısında
Ergene	En soğuk ve en az yağışlı bölüm
Güney Marmara
Çatalca-Kocaeli	Plato alanı

Bu adlandırma bugünkü resmî kullanım. 1941'deki coğrafya kongresinde bölümler Istranca, Ergene, Çatalca-Kocaeli ve Cenup Marmara adlarını taşıyordu. Dikkat edilecek bir nokta: Yıldız Dağları Bölümü Karadeniz kıyısındadır, Marmara kıyısında değil.

Hangi iller bölgede?

Türkiye'de illerin bir bölümü birden fazla coğrafi bölgeye dağılıyor. Marmara Bölgesi bakımından beş il kısmen başka bölgelerde yer alıyor: Çanakkale, Balıkesir ve Bursa Ege'ye; Bilecik Karadeniz, İç Anadolu ve Ege'ye; Sakarya Karadeniz'e de uzanıyor. Sakarya'nın bu listede olduğu sık atlanıyor.

Tamamı bölge içinde kalan illerin madde madde resmî bir listesi bulunamadığı için bu sayfa böyle bir liste vermiyor.

İklim

Bakanlığın tanımı açık: bölge iklim ve bitki örtüsü bakımından tam bir geçiş alanı ve Akdeniz, Karadeniz ile karasal iklim etkilerinin üçüne de rastlanıyor. Yağış rejimi hafiflemiş Akdeniz rejimi niteliğinde.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün iklim sınıflandırması yayınında ayrı bir "Marmara geçiş" iklim tipi tanımlı; Trakya ise karasal iklimin alt tipi olarak ele alınıyor.

Yer şekilleri

• Uludağ — 2543 metre, bölgenin en önemli yükseltisi
• Yıldız (Istranca) Dağları — en yüksek noktası Mahya Tepesi, 1031 metre
• Çatalca-Kocaeli Platosu
• Adapazarı, Bursa ve Balıkesir ovaları

Kuzey Anadolu Fay Hattı bölgenin ortasından geçiyor.

Nüfus ve ekonomi

Bakanlığın bölge tanıtımı, Türkiye nüfusunun yaklaşık dörtte birinin bu bölgede yaşadığını, kentleşme oranının en yüksek olduğunu ve İstanbul'un bölge nüfusunun yarısından fazlasını barındırdığını belirtiyor. Aynı metin sanayi üretiminin yarısından çoğunun bu bölgede gerçekleştiğini yazıyor.

Bu ifadeler kurumsal kaynakta yıl belirtilmeden veriliyor; bu yüzden bu sayfa onları yüzdeli bir istatistik olarak bir yıla bağlamıyor. Karşılaştırma için: Türkiye nüfusu 31 Aralık 2025 itibarıyla 86.092.168 kişi olarak açıklandı.

Tarım ve su

Yağlık ayçiçeğinde Tekirdağ, Edirne ve Kırklareli başta gelen illerden. Gemlik Körfezi çevresi sofralık zeytin üretiminde önemli bir yer tutuyor. Pirinç ise bölgenin geneline yayılmış bir ürün değil; yalnızca Ergene'de sulanabilen alanlarda, özellikle Meriç boyunda yetiştiriliyor.

Göller arasında İznik Gölü 298 kilometrekareyle bölgenin en büyüğü ve Türkiye'nin beşinci büyük doğal gölü. Manyas Gölü yaklaşık 160, Sapanca Gölü yaklaşık 46 kilometrekare. Manyas kıyısındaki Kuşcenneti Millî Parkı 1959'da Türkiye'nin dördüncü millî parkı olarak ilan edildi ve göl 1998'de Ramsar listesine girdi.

Marmara Denizi

Deniz yaklaşık 70 kilometre genişlikte, 250 kilometre uzunlukta ve 11.500 kilometrekare alanda. Üç derin basen barındırıyor: Tekirdağ, Orta Marmara ve Çınarcık. En derin nokta 1270 metre ve Çınarcık baseninde.

Suların yapısı iki katmanlı: üstte Karadeniz, altta Akdeniz kökenli su bulunuyor ve ikisi yaklaşık 25 metre derinlikteki keskin bir ara yüzeyle ayrılıyor. Boğazlarda alt ve üst olmak üzere iki akıntı sistemi işliyor; boğazların kendileri eski akarsu vadileri.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Tamamı bölgede kalan illerin resmî listesi yok. Madde madde bir kurumsal liste bulunamadı.
• Nüfus ve sanayi için yıllı yüzde yok. Kurumsal metin bu oranları yıl belirtmeden veriyor.
• Deprem öngörüsü ve fay yorumu yok. Bu sitede sismik tahmin yazılmaz.
• İl il nüfus tablosu yok. Ayrı bir istatistik çalışmasının konusudur.
• Turizm ve gezi önerisi yok.
• Yatırım değerlendirmesi yok.
• Göl alanları için tek kaynaklı rakamlar yok. Yalnızca kurumsal ya da üniversite kaynağında doğrulananlar yazıldı.

Sık Sorulan Sorular

Marmara Bölgesi kaç kilometrekare?

62.067 kilometrekare; Türkiye yüzölçümünün yaklaşık yüzde sekizi. Yüzölçümü sıralamasında altıncıdır.

Bölge kaç bölümden oluşur?

Dört: Yıldız Dağları, Ergene, Güney Marmara ve Çatalca-Kocaeli.

Hangi iller kısmen başka bölgede kalır?

Çanakkale, Balıkesir, Bursa, Bilecik ve Sakarya. Sakarya'nın bu listede olduğu sık atlanır.

Bölgenin iklimi nedir?

Tam bir geçiş alanı: Akdeniz, Karadeniz ve karasal iklim etkilerinin üçü birlikte görülür. Meteoroloji sınıflandırmasında ayrı bir "Marmara geçiş" tipi tanımlıdır.

Bölgenin en yüksek noktası neresi?

Uludağ, 2543 metre. Yıldız Dağları'nın en yüksek noktası ise Mahya Tepesi, 1031 metre.

Marmara Denizi'nin en derin yeri kaç metre?

1270 metre, Çınarcık baseninde.

Kaynak: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bölge tanıtımı (csb.gov.tr) — bölümler, iklim, nüfus ve ekonomi ifadeleri; Meteoroloji Genel Müdürlüğü iklim sınıflandırmaları yayını (mgm.gov.tr); Türkiye İstatistik Kurumu nüfus açıklaması (tuik.gov.tr); Tarım ve Orman Bakanlığı Marmara havzası kuraklık yönetim planı (tarimorman.gov.tr) — İznik Gölü verileri. Yüzölçümü ve il dağılımı Ankara Üniversitesi Coğrafya yayınından; Mahya Tepesi yüksekliği Kırklareli Valiliği istatistiklerinden; Marmara Denizi batimetrisi Bakanlık yayını ile Orta Doğu Teknik Üniversitesi araştırma portalından alınmıştır. Son kontrol 11 Kasım 2026.