Damga Vergisi Nedir? Konusu, Mükellefi ve Ödeme Şekilleri

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun birinci maddesi verginin konusunu bir tabloya bağlıyor. Madde birebir şöyledir: "Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga vergisine tabidir." Kanunun künyesi: "DAMGA VERGİSİ KANUNU", "Kanun Numarası : 488", "Kabul Tarihi : 1/7/1964".

Bir sınır baştan yazılmalıdır: bu sayfada hiçbir yıla ait maktu tutar yoktur. Tutarları her yıl güncelleyen tebliğ bu kontrolde okunamadı, kanun metnindeki rakamlar ise çok eski bir yıla aittir. Künyesiz veya yılı belirsiz bir tutar bu sitede yazılmaz.

Künye

"Kâğıt" Ne Demek?

Kanun kendi terimini tanımlıyor ve bu tanım verginin kapsamını belirliyor. Birinci maddenin ikinci fıkrasından birebir parçalar: "Bu kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve" "herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle" "manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder."

Dikkat çeken nokta: tanım elektronik imzayla manyetik ortamda oluşturulan belgeleri de kapsıyor. Metindeki dipnot bu ibarenin 16/7/2004 tarihli 5228 sayılı Kanun'la değiştirildiğini gösteriyor.

Yurt dışında düzenlenen kâğıtlar için de bir hüküm var. Üçüncü fıkradan birebir: "Yabancı memleketlerle Türkiye'deki yabancı elçilik ve konsolosluklarda düzenlenen kağıtlar," "Türkiye'de resmi dairelere ibraz edildiği, üzerine devir veya ciro işlemleri yürütüldüğü veya" "herhangi bir suretle hükümlerinden faydalanıldığı takdirde vergiye tabi tutulur."

Kim Ödüyor?

Kanunun üçüncü maddesi birebir şöyledir: "Damga Vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir." Aynı madde bir ayrım daha yapıyor: "Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların Damga Vergisini kişiler öder."

"Resmî daire" de kanunda tanımlı: "Bu kanunda yazılı resmi daireden maksat, genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köylerdir."

Sorumluluk müteselsildir: yirmi dördüncü maddede birebir "imza edenler müteselsilen sorumludurlar." ifadesi geçiyor. Vergi kayıtlarıyla ilgili diğer sayfamız için vergi levhası nedir sayfamıza bakabilirsiniz.

Nispi mi, Maktu mu?

Kanunun onuncu maddesi birebir şöyledir: "Damga Vergisi nispi veya maktu olarak alınır."

Nispi vergide bir üst sınır var ve on dördüncü maddede birebir "Şu kadar ki her bir kağıt için hesaplanacak vergi tutarı" ifadesiyle başlayan bir azami tutar hükmü bulunuyor.

Bu azami tutarın güncel değeri bu sayfada yoktur. Kanun metnindeki rakam çok eski bir para birimiyle yazılı; metindeki dipnotta geçen güncellenmiş tutar ise 1/1/2017 tarihinden itibaren geçerli olarak işaretlenmiş ve künyesi 2016 tarihli bir tebliğe ait. Dolayısıyla elimizdeki rakamların hiçbiri bu yıl için geçerli değildir ve yazılmamıştır.

Nasıl Ödeniyor?

Kanunun on beşinci maddesi üç yol sayıyor ve birebir şöyledir: "Damga Vergisi makbuz karşılığı, istihkaktan kesinti yapılması veya basılı damga konulması şekillerinden biriyle ödenir."

Varsayılan yol da yazılı: on sekizinci maddede birebir "Bu Kanunda gösterilen haller dışında Damga Vergisi makbuz karşılığında ödenir." On yedinci madde ise birebir "Damga Vergisi pul yerine basılı damga konulması şekliyle de ödenebilir" diyor.

İstihkaktan kesinti için izin gerekiyor: on dokuzuncu maddede bu usul için "Maliye Bakanlığınca izin verilebilir" koşulu geçiyor. Yirmi ikinci maddede ise bildirimle ilgili olarak "bir ay içinde düzenlenen kağıtların" ifadesi yer alıyor; bildirim gününün tam cümlesi bu kontrolde okunamadı ve bu sayfada yazılmamıştır.

İstisnalar

Dokuzuncu madde istisnayı bir tabloya bağlıyor: "Bu Kanuna ekli (2) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga Vergisinden müstesnadır." Tablonun başlığı birebir "Damga vergisinden istisna edilen kağıtlar:".

Tablonun tam listesi bu sayfada yoktur: metin çıkarımı listenin ortasında kesildi. Eksik bir istisna listesini tam liste gibi sunmak bu sitede yapılmaz; hangi kâğıdın istisna kapsamında olduğu tablonun kendisinden teyit edilmelidir.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Hiçbir yıla ait maktu tutar yok. Tutarları her yıl güncelleyen tebliğ bu kontrolde okunamadı.
• Güncel azami damga vergisi tutarı yok. Elimizdeki rakam 1/1/2017 tarihinden itibaren geçerli olarak işaretlenmiş; bu yıl için geçerli değildir.
• Nispi oranlar yok. (1) sayılı tablonun kalem kalem oranları alınamadı.
• İstisna listesinin tamamı yok. (2) sayılı tablonun metni okunurken kesildi.
• Beyan ve bildirim gününün tam cümlesi yok. Yirmi ikinci maddenin ilgili kısmı okunamadı.
• Kira kontratı, sözleşme veya beyanname için tutar yok. Hiçbir kalem tutarı doğrulanamadı.
• Vergi planlaması tavsiyesi yok. Bu sayfa kanunun ne yazdığını aktarır.
• Yargı kararları yok. Bu sayfa mevzuat üzerinedir.

Sık Sorulan Sorular

Damga vergisi nedir?

488 sayılı Kanun'un birinci maddesine göre "Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga vergisine tabidir." — yani vergi, kanunun ekindeki tabloda sayılan kâğıtlar üzerinden alınıyor.

Damga vergisini kim öder?

Kanunun ifadesi birebir: "Damga Vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir." Resmî dairelerle kişiler arasındaki işlemlerde ise "kağıtların Damga Vergisini kişiler öder."

Elektronik belgeler de kapsamda mı?

Kanunun kâğıt tanımı birebir "elektronik imza kullanılmak suretiyle" "manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder." diyor — yani evet.

Vergi nasıl ödeniyor?

Üç yol yazılı: "makbuz karşılığı, istihkaktan kesinti yapılması veya basılı damga konulması". Varsayılan yol ise "makbuz karşılığında".

Damga vergisi oranı ne kadar?

Bu sayfada oran ve tutar yoktur. Kanun yalnızca "nispi veya maktu olarak alınır" diyor; kalem kalem oranlar ve tutarlar her yıl tebliğle güncelleniyor ve o tebliğ bu kontrolde okunamadı.

Hangi kâğıtlar istisna?

Kanunun dokuzuncu maddesi istisnayı (2) sayılı tabloya bağlıyor. Tablonun tam listesi bu sayfada yoktur; metin okunurken kesildi.

Sorumluluk nasıl paylaşılıyor?

Kanunun yirmi dördüncü maddesinde birebir "imza edenler müteselsilen sorumludurlar." ifadesi geçiyor.

Kaynak ve kapsam: "DAMGA VERGİSİ KANUNU" adı, "Kanun Numarası : 488", "Kabul Tarihi : 1/7/1964", birinci maddenin verginin konusunu (1) sayılı tabloya bağlayan hükmü, kâğıtlar teriminin tanımı ve bu ibarenin 16/7/2004 tarihli 5228 sayılı Kanun'la değiştirildiğini gösteren dipnot, yurt dışında ve yabancı temsilciliklerde düzenlenen kâğıtlara ilişkin üçüncü fıkra, üçüncü maddedeki mükellef hükmü ve resmî daireler ayrımı, sekizinci maddedeki resmî daire tanımı, onuncu maddedeki nispi ve maktu ayrımı, on dördüncü maddedeki azami tutar hükmünün cümle başı, on beşinci maddedeki üç ödeme şekli, on yedinci ve on sekizinci maddelerdeki ödeme hükümleri, on dokuzuncu maddedeki izin koşulu, yirmi ikinci maddenin okunabilen ibaresi, yirmi dördüncü maddedeki müteselsil sorumluluk ve dokuzuncu madde ile (2) sayılı tablonun başlığı, 488 sayılı Kanun'un resmî metninden okunmuştur. Maktu tutarları her yıl güncelleyen tebliğ bu kontrolde erişilemediği ve kanun metnindeki rakamlar ile dipnottaki güncellenmiş tutar 1/1/2017 tarihinden itibaren geçerli olarak işaretlendiği için bu sayfada hiçbir yıla ait maktu tutar, nispi oran veya azami tutar yazılmamıştır. (1) sayılı tablonun kalem kalem oranları ile (2) sayılı tablonun istisna listesi metin çıkarımı sırasında kesildiği için tam liste olarak sunulmamış, eksik oldukları belirtilmiştir. Yirmi ikinci maddedeki bildirim gününün tam cümlesi okunamadığı için yazılmamıştır. Bu sayfa kanunun ne yazdığını aktarır; vergi planlaması tavsiyesi içermez. Veriler 26 Ekim 2026 saat 13.30 TSİ itibarıyladır.