Fiili Dolaşımdaki Pay Nedir? SPK'nın Yeni Tanımı

Sermaye Piyasası Kurulu, borsa şirketlerinin halka açıklık oranını gösteren "fiili dolaşımdaki pay" kavramını yeniden tanımladı. Aynı bültende pay sahipliği bildirim eşiği de değiştirildi.

Kararlar SPK'nın 8 Eylül 2026 tarihli bülteninde yayımlandı ve 11 Eylül 2026'dan itibaren geçerli olacak.

Fiili Dolaşımdaki Pay Nedir?

Fiili dolaşımdaki pay, bir borsa şirketinin paylarından gerçekten el değiştirebilir durumda olanları gösteren ölçüttür. Şirketin halka açıklık oranını ifade eder.

Mantığı şu: bir şirketin sermayesinin yüzde 40'ı "halka açık" görünse de, bu payların bir kısmı hukuken veya fiilen alım satıma kapalı olabilir. Fiili dolaşım, bu kısımları dışarıda bırakarak gerçek serbest miktarı verir.

Hesaplama, Merkezi Kayıt Kuruluşu'nun (MKK) izleyebildiği paylar üzerinden yapılıyor.

Hangi Paylar Hariç Tutuluyor?

SPK'nın kararına göre şu paylar fiili dolaşım dışında sayılıyor:

• Kamu tüzel kişiliği mülkiyetindeki paylar
• Kurucular ve ilişkili kuruluşların payları
• Geri alım programı kapsamında şirketin kendi aldığı paylar
• Yüzde 10 ve üzeri ortakların payları
• Yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile genel müdür ve üst düzey yöneticilerin payları
• Şirket sandık ve vakıflarının payları
• Teminata verilen paylar (belirli istisnalar dışında)
• Hukuken kısıtlı, yasaklı ve hacizli paylar
• Yurt dışı piyasalarda işlem gören paylar

Veriler Nasıl Yayımlanacak?

• MKK, fiili dolaşım verilerini 11 Eylül 2026'dan itibaren günlük olarak hesaplayıp kamuya duyuracak.
• Şirketler, hariç tutulan kişilerin kimlik ve unvan bilgilerini her ayın ilk iş günü MKK'ya bildirecek.

Günlük yayın, önceki uygulamaya göre daha sık güncellenen bir veri anlamına geliyor.

İkinci Değişiklik: Bildirim Eşiği Yüzde 3'e İndi

Aynı bültende Özel Durumlar Tebliği'ne ilişkin bir ilke kararı da yer aldı. Buna göre:

• Bir şirketin sermayesindeki pay veya oy haklarının belirli oranlara ulaşması ya da altına düşmesinde açıklama alt sınırı yüzde üçten başlatılacak.
• MKK, doğrudan yüzde 3 ve üzeri pay veya oy hakkı sahiplerini gösteren tabloyu güncel tutacak.
• MKK ayrıca, serbest fonlar ve borsada işlem gören diğer halka açık şirketler aracılığıyla dolaylı olarak yüzde 10 ve üzeri paya sahip kişileri gösteren ayrı bir tablo yayımlayacak.
• Her iki tablo da değişiklik hâlinde derhal güncellenecek.

Bu Neden Önemli?

İki karar birlikte okunduğunda ortaya çıkan tablo şu: bir şirkette kimin ne kadar payı olduğu ve bu payların ne kadarının gerçekten alınıp satılabilir olduğu daha erken ve daha sık görünür hâle geliyor.

• Bildirim eşiğinin düşmesi, daha küçük pay değişimlerinin de kamuya açıklanması anlamına geliyor.
• Fiili dolaşımın günlük yayımlanması, halka açıklık oranındaki değişimin gecikmeli değil güncel izlenmesini sağlıyor.

Bu bir şeffaflık düzenlemesidir; herhangi bir yatırım yönlendirmesi içermez.

Yürürlükten Kaldırılan Kararlar

Yeni tanım, daha önce yürürlükte olan beş ayrı ilke kararının yerini alıyor. Bu nedenle eski tanıma dayanan hesaplama ve açıklamalar 11 Eylül'den sonra geçerliliğini yitiriyor.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Yatırım tavsiyesi yok. Bu sayfa yalnızca resmî kararın içeriğini aktarır.
• Hisse veya şirket adı yok. Karar genel niteliktedir.
• Şirket bazlı fiili dolaşım oranı yok. Bu veriler MKK tarafından yayımlanacak.
• İdari para cezası veya işlem yasağı bilgisi yok. 8 Eylül bülteninde bu tür bir karar bulunmuyor; yalnızca iki ilke kararı yer alıyor.
• Hesaplama formülü yok. Kararda formül değil, kapsam ve istisnalar tanımlanmıştır.

Sık Sorulan Sorular

Fiili dolaşımdaki pay ne demek?

Bir borsa şirketinin paylarından gerçekten alım satıma açık olan kısmı gösteren ölçüt. Halka açıklık oranını ifade eder.

Karar ne zaman yürürlüğe giriyor?

11 Eylül 2026.

Bildirim eşiği kaç oldu?

Doğrudan pay sahipliğinde açıklama alt sınırı yüzde üçten başlatılacak.

Yüzde 10 ve üzeri ortakların payları dolaşımda sayılıyor mu?

Hayır. Bu paylar fiili dolaşım dışında tutuluyor.

Veriler nerede yayımlanacak?

MKK tarafından günlük olarak hesaplanıp kamuya duyurulacak.

Yurt dışı borsalarda işlem gören paylar dahil mi?

Hayır, onlar da hariç tutuluyor.

Kaynaklar: Sermaye Piyasası Kurulu Bülteni 2026/57 (8 Eylül 2026), i-SPK.15.2 ve i-SPK.81.1 sayılı ilke kararları. Bu sayfa yatırım tavsiyesi içermez.