Ticari Defterler Kaç Yıl Saklanır? TTK 10 Yıl, Vergi Kanunu 5 Yıl

Ticari defter ve belgelerin saklama süresi iki ayrı kanunda iki ayrı sayıyla yazılı. Türk Ticaret Kanunu’nun madde 82 hükmü on yıl der, Vergi Usul Kanunu’nun madde 253 hükmü beş yıl. Soru genellikle “hangisi doğru” diye kuruluyor; doğru soru “ikisi birlikte nasıl uygulanıyor”.

Cevap kanunun kendisinde yazılı. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun madde 64 hükmü, bu kanunun saklama ve ibraz hükümlerinin Vergi Usul Kanunu’nun uygulanmasına engel teşkil etmeyeceğini söyler ve aynı fıkrada tacirin vergi mevzuatının defter tutma hükümlerine uymak zorunda olduğunu belirtir. İki rejim yan yana işler; biri diğerini kaldırmaz. Hem tacir hem vergi mükellefi olan biri için fiilen bağlayıcı olan, uzun süre: on yıl.

Süreler ve Başlangıçları Farklı

Başlangıç farkı küçük görünür ama hesapta sonuç doğurur. Ticaret Kanunu süreyi belgenin oluştuğu takvim yılının bitişinden başlatır; Vergi Usul Kanunu ilgili yılı takip eden takvim yılından. Defter tutmayanlar için vergi tarafındaki süre, belgelerin düzenlenme tarihlerini takip eden takvim yılından başlayarak beş yıldır.

Kapsam da sadece defterlerle sınırlı değil. Ticaret Kanunu saklanacakları sayarken ticari defterlerin yanında envanterleri, açılış ve ara bilançolarını, finansal tabloları, yıllık faaliyet raporlarını, çalışma talimatlarını, alınan ticari mektupları, gönderilen mektupların suretlerini ve kayıtların dayandığı belgeleri de listeler.

Elektronik Defter ve e-Faturada Süre Değişmiyor

Yaygın bir rahatlama var: “e-defter kullanıyorum, Gelir İdaresi’nde duruyor, bende durmasına gerek yok.” Bu doğru değil. Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 242. maddesi, defter, kayıt ve belgelere ilişkin hükümlerin elektronik defter, kayıt ve belgeler için de geçerli olduğunu söyler. Yani ayrı bir süre yok; değişen tek şey saklamanın biçimi ve yeri.

İlgili genel tebliğler elektronik kayıtların mükellefin kendi sistemlerinde ve Türkiye sınırları içinde muhafaza edilmesini ister; kâğıda basıp saklamak da bir seçenek olarak tanınmıyor. Elektronik defterde bir kolaylık var: ilk ay beratı açılış onayı, son ay beratı kapanış onayı yerine geçer.

Defter Onay Zamanları

Saklama süresiyle karıştırılan ikinci konu onay zamanı. Ticaret Kanunu açılış onaylarının kuruluş sırasında ve defter kullanılmaya başlanmadan önce, izleyen dönemlerde ise defterin kullanılacağı faaliyet döneminin ilk ayından önceki ayın sonuna kadar yapılmasını öngörür. Takvim yılını hesap dönemi olarak kullananlar için bu, Aralık ayının sonu demek.

Kapanış onayında iki ayrı tarih var ve hepsi defter kapanışa tabi değil: yevmiye defteri izleyen faaliyet döneminin altıncı ayının sonuna kadar, yönetim kurulu karar defteri birinci ayının sonuna kadar onaylanır. Defteri kebir ve envanter defteri kapanış onayına tabi değildir.

Bir de kurumsal ayrıntı: anonim ve limited şirketlerin kuruluşunda açılış onayı noter değil ticaret sicili müdürlüğü tarafından yapılır ve elektronik defterlerde açılış ile yevmiye/karar defteri kapanış onayı aranmaz.

Defter Kaybolursa 30 Gün

Defter veya belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir sebeple zıyaa uğrarsa, tacirin zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde mahkemeden belge istemesi gerekir. Bu süre eskiden on beş gündü; 2022’de otuz güne çıkarıldı, dolayısıyla eski kaynaklarda farklı bir sayı görülebilir.

Yaptırım

Ticaret Kanunu, defterlerin kanuna uygun saklanmaması hâlinde sorumluların üç yüz günden az olmamak üzere adli para cezasıyla cezalandırılacağını öngörür. Vergi tarafında ise defter ve belgeleri gizlemek kaçakçılık suçları arasında sayılır ve hapis cezası öngörülür; ibraz etmemek de gizleme sayılır.

Tutar yazılmadı: idari para cezaları her yıl Bakanlık tebliğiyle güncellenir ve kanun metninden okunamaz. Yukarıdaki hükümler 10 Kasım 2026 tarihinde iki kanunun ve ilgili tebliğlerin güncel metinlerinden kontrol edildi.

Bu Sayfada Ne Yok?

• İdari para cezası tutarı yok. Tutarlar her yıl Bakanlık tebliğiyle güncellenir ve kanun metninde bulunmaz.
• Hangi defterin kimde zorunlu olduğu ayrıntısı yok. Defter tutma yükümlülüğü işletmenin türüne ve büyüklüğüne göre değişir.
• Muhasebe kaydı veya beyanname doldurma rehberi yok.
• e-Defter başvuru ve berat yükleme adımları yok. Bunlar Gelir İdaresi’nin kendi kılavuzlarında.
• Yazılım veya saklama hizmeti önerisi yok.
• Vergi incelemesinde izlenecek yol yok. Bu bir bilgi sayfasıdır, mali müşavir görüşü yerine geçmez.
• Kişisel ölçü ve inanç bilgileri yok. Yayın ilkelerimiz gereği hiçbir kişi için yazılmaz.

Sık Sorulan Sorular

Beş yıl mı on yıl mı saklamam gerekiyor?

İkisi de yürürlükte ve birlikte uygulanıyor. Hem tacir hem vergi mükellefiyseniz fiilen bağlayıcı olan uzun süre, yani on yıl.

Süre defteri tuttuğum yıldan mı başlıyor?

Ticaret Kanunu süreyi son kaydın yapıldığı ya da belgenin oluştuğu takvim yılının bitişinden başlatır. Vergi Usul Kanunu ise ilgili bulundukları yılı takip eden takvim yılından.

e-defter kullanıyorum, saklama yükümlülüğüm var mı?

Var. Kanun, defter ve belgelere ilişkin hükümlerin elektronik olanlar için de geçerli olduğunu söyler. Süre değişmez; kayıtların kendi sistemlerinizde ve Türkiye sınırları içinde tutulması istenir.

Hangi defterler kapanış onayına tabi?

Yevmiye defteri ve yönetim kurulu karar defteri. Yevmiye izleyen dönemin altıncı ayının sonuna kadar, karar defteri birinci ayının sonuna kadar onaylanır. Defteri kebir ve envanter defteri kapanışa tabi değil.

Açılış onayını Ocak ayında yaptırabilir miyim?

Kanun, kullanılacak faaliyet döneminin ilk ayından önceki ayın sonuna kadar der; takvim yılı kullanan için bu Aralık sonudur. Ocak'ta yaptırmak süre dışında kalır.

Defterlerim yandı, ne yapmam gerekiyor?

Zıyaı öğrendiğiniz tarihten itibaren otuz gün içinde mahkemeden belge istemeniz gerekir. Bu süre 2022’de on beş günden otuz güne çıkarıldı.

Kaynak: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 64, madde 82 ve madde 562 ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu madde 253, madde 254, mükerrer madde 242 ve madde 359 hükümleri; onay zamanları Ticari Defterlere İlişkin Tebliğ (Resmî Gazete 19/12/2012-28502) hükümlerinden alındı. Son kontrol: 10 Kasım 2026.