Vergide Uzlaşma Başvurusu 30 Gün: Vergi Aslı Artık Kapsamda Değil

Tarhiyat sonrası uzlaşma talebi, Vergi Usul Kanunu’nun Ek Madde 1 hükmü uyarınca vergi ihbarnamesinin tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde yapılır. Sık duyulan on beş günlük süre tarhiyat sonrası uzlaşmaya ait değil; o, tarhiyat öncesi uzlaşmada idarenin mükellefi davet etme süresidir.

Ama bu sayfadaki asıl haber süre değil kapsam. 2 Ağustos 2024’ten itibaren vergi aslı uzlaşma kapsamından çıkarıldı. 7524 sayılı Kanun’un ilgili maddesiyle yapılan bu değişiklikten sonra uzlaşmaya konu olabilen şey yalnızca cezalardır. İnternetteki içeriğin büyük kısmı hâlâ “vergi ve cezalarda uzlaşma” diye anlatıyor.

Kapsam İçi ve Dışı

Tersine bir yanlış da var: “usulsüzlük cezaları hiç uzlaşmaya girmez.” Bu da doğru değil. Usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları 2021 tarihli bir kanun değişikliğiyle kapsama alındı; yalnızca belirlenen tutarı aşanlar için. Tutarı aşmayan cezalarda ise uzlaşma yerine, cezada indirim oranı artırımlı uygulanır.

Bir uyarı: ilgili yönetmelikler bu kanun değişikliklerine göre güncellenmemiş ve metinlerinde vergi aslı hâlâ kapsamda görünüyor. Çelişki hâlinde kanun esas alınır.

Uzlaşma Talebi Dava Süresini Nasıl Etkiler?

Kanun, uzlaşma talep eden mükellefin ancak uzlaşma vaki olmadığı takdirde dava açma yoluna gidebileceğini söyler. Önce dava açılmışsa, uzlaşma işlemi sonuca bağlanmadan önce vergi mahkemesi davayı incelemez; incelerse verilen karar hükümsüz sayılır.

Uzlaşma sağlanamazsa dava açma süresi için kural şu: kalan süre işler. Fakat dava açma süresi bitmiş ya da on beş günden az kalmışsa, bu süre tutanağın tebliği tarihinden itibaren on beş gün olarak uzar. Yani on beş gün tek süre değil, asgari bir koruma. Uzlaşılan hususlarda ise dava açılamaz ve hiçbir mercie şikâyette bulunulamaz.

Tarhiyat Öncesi ile Sonrası Arasındaki Fark

Tarhiyat öncesinde bir de iptal notu var: yönetmelikte yer alan, tarh zamanaşımına üç aydan az kalmışsa uzlaşma sorulmayacağına dair hüküm Danıştay kararıyla iptal edilmiş ve bu iptal onamayla kesinleşmiştir. Dolayısıyla o kural yürürlükte değil.

Cezada İndirim ile Birlikte Kullanılamaz

Cezada indirim başvurusu için süre de otuz gün: mükellef, ihbarnamenin tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde vadesinde veya teminat göstererek vadenin bitmesinden itibaren üç ay içinde ödeyeceğini bildirirse kesilen cezanın yarısı indirilir. Dava konusu yapan bu hükümden yararlanamaz.

İkisi birbirini dışlar. Kanun, üzerinde uzlaşılan cezalar hakkında başkaca bir indirim uygulanmayacağını ve cezada indirim uygulanan cezalar için uzlaşma hükümlerinin uygulanmayacağını söyler. Tek esneklik şu: uzlaşma tutanağı imzalanıncaya kadar uzlaşmadan vazgeçip cezada indirime dönmek mümkün. Ayrıca madde 376’nın ikinci bendi 2024 değişikliğiyle yürürlükten kaldırıldı.

Uzlaşmada ödeme için de süre var: ödeme zamanı geçmişse tutanağın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. Yukarıdaki hükümler 10 Kasım 2026 tarihinde 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun güncel metninden ve ilgili yönetmeliklerden kontrol edildi.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Kapsam eşiği olan tutar yok. Usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarında eşik tutarı her yıl güncellenir; kanun metninden okunamaz.
• Vergi veya ceza tutarı, örnek hesap yok.
• Uzlaşma görüşmesinde izlenecek strateji yok. Bu bir bilgi sayfasıdır, mali müşavir veya avukat görüşü yerine geçmez.
• Yapılandırma ve af kanunları yok. Bunlar dönemsel özel kanunlardır.
• Dilekçe veya başvuru formu şablonu yok.
• Yönetmeliklerin güncellenmemiş hükümlerinin tam dökümü yok. Yalnızca çelişki hâlinde kanunun esas alındığı yazıldı.
• Kişisel ölçü ve inanç bilgileri yok. Yayın ilkelerimiz gereği hiçbir kişi için yazılmaz.

Sık Sorulan Sorular

Uzlaşma başvurusu kaç gün içinde yapılır?

Tarhiyat sonrası uzlaşmada ihbarnamenin tebliğ tarihinden itibaren otuz gün. On beş günlük süre tarhiyat öncesindeki davet bildirimine ait.

Vergi aslında uzlaşma yapabilir miyim?

2 Ağustos 2024’ten itibaren yapılamaz. Uzlaşmaya konu olabilen şey vergi ziyaı cezaları ile belirli tutarı aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarıdır.

Usulsüzlük cezası uzlaşmaya girer mi?

Belirlenen tutarı aşıyorsa girer; 2021 değişikliğiyle kapsama alındı. Tutarı aşmayan cezalarda uzlaşma yerine cezada indirim oranı artırımlı uygulanır.

Uzlaşma sağlanamazsa dava açma süresi ne olur?

Kalan süre işler. Süre bitmişse veya on beş günden az kalmışsa, tutanağın tebliğinden itibaren on beş güne uzar.

Hem uzlaşıp hem cezada indirim alabilir miyim?

Alınamaz. Kanun, uzlaşılan cezalar hakkında başkaca indirim uygulanmayacağını söyler. Tek esneklik, uzlaşma tutanağı imzalanıncaya kadar vazgeçip cezada indirime dönmek.

Tarhiyat öncesi uzlaşma sağlanamazsa sonradan tekrar isteyebilir miyim?

İstenemez. Kanun, tarhiyat öncesi uzlaşma talep edip uzlaşma sağlanamayanların sonradan tarhiyat sonrası uzlaşma talep edemeyeceğini söyler.

Kaynak: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu Ek Madde 1, Ek Madde 6, Ek Madde 7, Ek Madde 8, Ek Madde 9, Ek Madde 11 ve madde 376 hükümleri; vergi aslının kapsamdan çıkarılması 7524 sayılı Kanun (Resmî Gazete 2/8/2024-32620), usulsüzlük cezalarının kapsama alınması 7338 sayılı Kanun (Resmî Gazete 26/10/2021-31640) ile yapılmıştır. Son kontrol: 10 Kasım 2026.