Orman Yangınlarına Karşı Alınacak Önlemler ve Yasal Kurallar

Ormanda hangi davranışlar yasak?

6831 sayılı Orman Kanunu'nun 76. maddesi dört başlıkta sayıyor: belirlenen konak yeri dışında geceleme; izin verilen ve ocak yeri olarak belirlenen yerler dışında ateş yakmak veya yakılan ateşi söndürmeden terk etmek; sönmemiş sigara ya da yangına yol açabilecek madde atmak; ormana dört kilometre mesafede veya Kanun'un 31 ve 32. maddeleri kapsamındaki köy sınırları içinde anız yakmak.

Yaptırım hafif değil. Kanun'un 110. maddesine göre bu fiillerden ateş yakma, sönmemiş madde atma ve anız yakma için bir yıldan üç yıla kadar hapis ve adli para cezası öngörülüyor.

Yangınların kaçı insan kaynaklı?

Yaygın olarak tekrarlanan “yüzde 90 insan kaynaklı” oranı, Orman Genel Müdürlüğü'nün kendi verisiyle desteklenmiyor. OGM Ormancılık İstatistikleri 2024'te kayda geçen 3.797 yangının dağılımı şöyle:

İnsan kaynaklı üç kalemin toplamı yüzde 51,5. Yüzde 90'a yakın oran yalnızca “sebebi bilinmeyen” kategorisinin tamamı insana yazıldığında çıkıyor; sebebi bilinen yangınlar içinde insan payı yüzde 73. Meçhul kalan üçte biri hangi tarafa yazdığınız, oranı yüzde 51 ile yüzde 90 arasında gezdiriyor.

İhmal kaleminin içinde ne var?

OGM, en büyük kalem olan ihmali alt başlıklara ayırıyor: diğer 830, anız 259, avcılık ve çoban ateşi 226, sigara 104, çöplük 44, piknik 33. Piknik ateşinin payı, kamuoyundaki algının aksine listenin en altında. Önlem tartışması yürütülürken bu sıralama, nereye bakılacağını belirliyor.

Yangın nasıl ihbar edilir?

Orman yangını ihbar hattı ALO 177'dir ve ücretsizdir. 112 üzerinden de bildirim yapılabilir. İhbarda yangının görüldüğü konum, dumanın yönü ve ulaşılabilecek en yakın yol bilgisi işe yarar.

Yangın mevsimi ne zaman?

Kanun bunu doğrudan tanımlıyor. 6831 sayılı Kanun'un 104. maddesine göre yangın mevsimi 1 Mayıs'ta başlar, Kasım sonunda biter. İl düzeyinde ilan edilen “hassas dönem” tarihleri valilik genelgeleriyle belirlenir ve ilden ile değişir.

Bireysel olarak ne yapılabilir?

Kanunun saydığı yasaklar aynı zamanda önlem listesidir: ocak yeri olarak belirlenmemiş hiçbir yerde ateş yakmamak, yakılan ateşi su veya toprakla tamamen söndürmeden ayrılmamak, araçtan sigara atmamak, ormana dört kilometre mesafede anız yakmamak. Cam ve metal atıkların ormanda bırakılması da yangına yol açabilecek madde kapsamına girer.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Yangın tahmini veya risk öngörüsü yok. Hangi bölgede ne zaman yangın çıkacağına dair bir beklenti yazılmadı.
• Sebebi bilinmeyen yangınların gerçek sebebine dair bir tahmin yok. OGM bu yangınları meçhul olarak kaydetmiş, biz de öyle aktardık.
• İl bazında hassas dönem tarihleri yok. Bu tarihler valilik genelgeleriyle belirlenir ve ilden ile değişir; doğrulanamadı.
• Yangın söndürme tekniği veya müdahale yöntemi yok. Söndürme yetkili ekiplerin işidir.
• Yangın sonrası hukuki tazminat süreçleri yok.
• İklim değişikliğinin yangın rejimine etkisine dair projeksiyon yok.
• Tablodaki sayılar 2024 yılına aittir; her yıl yeniden yayımlanır.

Sık Sorulan Sorular

Orman yangını ihbar hattı kaç?

ALO 177. Ücretsizdir; 112 üzerinden de bildirim yapılabilir.

Ormanda ateş yakmanın cezası nedir?

6831 sayılı Kanun m.110'a göre bir yıldan üç yıla kadar hapis ve adli para cezası.

Anız yakmak hangi mesafede yasak?

Ormana dört kilometre mesafede ve Kanun'un 31-32. maddeleri kapsamındaki köy sınırları içinde. Dayanak m.76/d.

Orman yangınlarının yüzde 90'ı insan kaynaklı mı?

OGM 2024 verisine göre hayır. İhmal, kaza ve kasıt toplamı yüzde 51,5; doğal sebepler yüzde 19,2; yüzde 29,3'ü sebebi bilinmeyen. Sebebi bilinenler içinde insan payı yüzde 73'tür.

Yangın mevsimi hangi tarihlerde?

Kanun'un 104. maddesine göre 1 Mayıs ile Kasım sonu arası.

Piknik ateşi yangınların büyük bölümünden mi sorumlu?

OGM'nin 2024 ihmal kırılımında piknik 33 yangınla en küçük alt kalemlerden biri. En büyük alt kalemler “diğer”, anız ve avcılık/çoban ateşi.

Kaynak: 6831 sayılı Orman Kanunu m.76, m.104, m.110 (mevzuat.gov.tr); Orman Genel Müdürlüğü Ormancılık İstatistikleri 2024 (ogm.gov.tr). Son kontrol: 5 Kasım 2026.