Shamonda virüsü, başta sığırlar olmak üzere çiftlik hayvanlarında görülen ve tatarcık sinekleri aracılığıyla bulaştığı bildirilen bir virüstür. Ekim 2026'da Fransa, virüsün bugüne kadarki ilk insan vakasını bildirdi.
Bu sayfadaki her ifade resmî kurumların kendi sayfalarından birebir alınmıştır: Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü, Dünya Sağlık Örgütü, Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi ve Fransa'nın halk sağlığı kurumu. Türkiye'de resmî bir tespit veya duyuru bulunamamıştır; gerekçesi aşağıda ayrıca yazılıdır.
Künye
| Virüsün adı | Shamonda virüsü (kısaltma: SHAV) |
|---|---|
| Ait olduğu cins | Orthobunyavirus |
| Ait olduğu aile | Peribunyaviridae |
| Serogrup | Simbu (Dünya Sağlık Örgütü'nün ifadesi) |
| Bulaşma yolu | Culicoides tatarcıklarının ısırması |
| İlk izolasyon | 1965, Nijerya, sığırda |
| İlk insan vakası | Ekim 2026, Fransa |
| Tedavi ve aşı | Dünya Sağlık Örgütü'ne göre bulunmuyor |
| Türkiye'de resmî tespit | Bulunamadı |
| Veri kesim saati | 23 Ekim 2026, 18.00 TSİ |
Virüs Nedir? Kurumların Kendi Tanımları
Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü'nün tanımı birebir şöyle: "Shamonda virus is a vector-borne virus belonging to the genus Orthobunyavirus in the family Peribunyaviridae." Yani vektörle bulaşan bir virüstür ve Orthobunyavirus cinsine, Peribunyaviridae ailesine aittir.
Dünya Sağlık Örgütü aynı sınıflandırmayı bir ayrıntı ekleyerek yazıyor: "Shamonda virus belongs to the family Peribunyaviridae, genus Orthobunyavirus, within the Simbu serogroup." Yani "Simbu serogrubu" ifadesi yalnızca bu kurumun sayfasında yazılıdır ve bu sayfada öyle işaretlenmiştir.
Virüsün ilk kez nerede bulunduğu da aynı kurumun hastalık sayfasında yazılı: birebir "First isolated in cattle in Nigeria in 1965, it has since been identified in parts of Africa, Asia and Europe." Yani virüs yeni değildir; yeni olan insanda görülmüş olmasıdır.
Hangi Hayvanları Etkiliyor?
Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü'nün ifadesi birebir şöyle: "the virus is most commonly reported in cattle, but there have also been cases in horses, alpaca, sheep and goats."
Yani en sık sığırlarda bildiriliyor; ayrıca at, alpaka, koyun ve keçilerde de vaka görülmüş. Aynı kurumun hastalık sayfası türleri "cases have also been reported in sheep, goats, horses and alpacas." biçiminde yazıyor — sıra farklı, türler aynıdır.
Hayvanlarda Görülen Belirtiler
Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü belirtileri madde madde yazıyor. Başlık kaynakta "Clinical sings include:" biçiminde yazılı — bu bir yazım hatasıdır ve bu sayfada düzeltilmemiştir; bu sitede kaynağın yazdığı aynen aktarılır. Maddeler birebir şöyle:
- "Fever,"
- "Diarrhoea,"
- "Reduced milk production,"
- "Abortions,"
- "Reproductive disorder such as abortions and foetal malformations,"
- "Neurologic disorders (reported less commonly and demonstrated in some horses)."
Listedeki dördüncü ve beşinci madde kısmen aynı şeyi söylüyor — "Abortions" ayrı bir madde, aynı ifade beşinci maddenin içinde de geçiyor. Bu sayfada iki madde birleştirilmemiş, kaynaktaki hâliyle bırakılmıştır.
Aynı kurumun hastalık sayfası belirtileri "Reported signs in animals include fever, diarrhoea, reduced milk production" biçiminde özetliyor. Hayvancılık mevzuatı dökümü için hayvancılık işletmeleri sınıflandırma yönetmeliği sayfamıza bakabilirsiniz.
Nasıl Bulaşıyor?
Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü: "Transmission is currently understood to occur through bites from Culicoides midges." Aynı kurumun hastalık sayfası "understood to spread through bites from Culicoides midges." diyor.
Dünya Sağlık Örgütü aynı yolu hayvanlar arası bulaşma olarak yazıyor: "It is thought to spread through midges, which pass the disease from animal to animal." Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi ise "SHAV typically spreads between animals through bites from infected midges" ifadesini kullanıyor.
Dört ifadenin ortak noktası şudur: bulaşma yolu kesin olarak bilinen bir olgu değil, kurumların "anlaşıldığı kadarıyla" ve "düşünülüyor" diye yazdığı bir değerlendirmedir. Bu sayfada o ihtiyat payı silinmemiştir.
İlk İnsan Vakası: Ekim 2026, Fransa
Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü'nün ifadesi birebir: "The first ever reported human infection with Shamonda virus was reported in October 2026 in France."
Dünya Sağlık Örgütü aynı olayı şöyle yazıyor: "In October 2026, France reported the first documented case of human disease caused by Shamonda virus."
Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi'nin haber başlığı birebir "Severely ill patient in France becomes first ever human infected with Shamonda virus" biçiminde. Aynı kurum vakanın tek olduğunu da yazıyor: "The only infection so far has been in a patient receiving treatment for a serious illness".
Fransa'nın halk sağlığı kurumu hastayı birebir "a severely immunocompromised patient who was being treated for a serious neurological condition at the Hospices Civils de Lyon" olarak tanımlıyor ve "who subsequently died." diye yazıyor. Dünya Sağlık Örgütü'nün ifadesi ise "In this case, the patient was already seriously ill and experienced additional, brain-related symptoms" biçiminde.
Ölüm Sebebi Bu Sayfada Yok ve Sebebi Kurumun Kendi İfadesidir
Hastanın hayatını kaybettiği resmî kaynaklarda yazılıdır. Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi birebir "The patient died in early October." diyor.
Fakat ölümün sebebi hiçbir resmî kurum tarafından açıklanmamıştır ve aynı kurum bunu açıkça yazıyor: "Investigations into whether the virus caused or contributed to the patient's death" ifadesiyle araştırmanın sürdüğünü belirtiyor. Enfeksiyonun nasıl edinildiği de aynı durumdadır: "how the infection was acquired are ongoing."
Bu sitede açıklanmamış ölüm sebebi yazılmaz. Dolayısıyla bu sayfada "virüs nedeniyle hayatını kaybetti" türü bir ifade bulunmamaktadır — kurumun yazdığı şey, bunun araştırıldığıdır.
Fransa'nın halk sağlığı kurumu insana bulaşma yolu için de bir kesinlik vermiyor: ifade birebir "the leading hypothesis is transmission via the bite of an infected biting midge (culicoid)." — yani bu bir hipotezdir ve bu sayfada hipotez olarak yazılmıştır.
Halk Sağlığı Riski Konusunda Yazılı Olan Tek İfade
Fransa'nın halk sağlığı kurumu birebir şöyle yazıyor: "To date, no human-to-human transmission or health risk to the general population has been identified."
Yani bugüne kadar insandan insana bulaşma ve genel nüfus için bir sağlık riski belirlenmemiştir. Bu ifade yalnızca o kurumun sayfasında bulunuyor; Dünya Sağlık Örgütü ve Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü sayfalarında insandan insana bulaşmaya dair bir ifade yoktur ve bu sayfada o boşluk doldurulmamıştır.
Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü yalnızca izlemeye devam ettiğini yazıyor: "WOAH is working closely with WHO and our scientific network to better understand and monitor any potential human health risk."
Tedavi tarafında Dünya Sağlık Örgütü'nün ifadesi birebir "There are currently no treatments or vaccines for Shamonda virus." biçiminde.
Avrupa'da Nerelerde Görüldü? İki Kurum İki Ayrı Liste Veriyor
Bu sayfanın en dikkatli kaydı burasıdır: iki kurum farklı kapsamda iki ayrı liste yazıyor ve bu sayfada ikisi birleştirilmemiştir.
Dünya Sağlık Örgütü Avrupa'daki ilk tespiti ve ardından görüldüğü ülkeleri birebir şöyle yazıyor: "The virus was detected for the first time in Europe in June 2026, in cattle in southern Germany and Switzerland." ve "Since then, the virus has been found in dairy cows and horses in western Europe, including in Austria, Belgium and France."
Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi ise çiftlik hayvanlarında tespit edilen yerleri birebir şöyle sayıyor: "It has since been detected in farm animals in Austria, Belgium, France, Germany, Ireland," ve "Italy, Liechtenstein, Luxembourg, the Netherlands, Portugal, Spain and Switzerland, as well as Jersey."
İki liste aynı değildir ve olmak zorunda da değildir: birinci kurum "süt inekleri ve atlar" için "including" diyerek örnek veriyor, ikincisi "çiftlik hayvanları" için daha uzun bir liste yazıyor. Bu sayfada iki liste toplanmamış, her biri kendi kurumuyla birlikte yazılmıştır. Bu sitede farklı kurumların listeleri ve sayıları birleştirilmez.
İkinci listede Türkiye yoktur.
Türkiye'de Durum: Resmî Bir Tespit veya Duyuru Bulunamadı
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın kendi haber arşivi doğrudan okundu. Sayfada "Shamonda", "Simbu", "Orthobunyavirus" ve "Culicoides" terimlerinin hiçbiri geçmiyor. Ekim 2026 duyuruları su yapıları, sulama projeleri, bitki sağlığı, iklime dayanıklı tarım ve kuraklık gibi başka konulara ait.
Dolayısıyla bu sayfada Türkiye için bir vaka, bir tespit veya bir risk değerlendirmesi yazılmamıştır. Yazılabilen şey şudur: Türkiye'de Shamonda virüsüne ilişkin resmî bir tespit veya duyuru bulunamamıştır ve Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi'nin ülke listesinde Türkiye yer almamaktadır.
Bir ayrım gerekiyor: "resmî duyuru yok" ile "virüs yok" aynı şey değildir. Bu sayfada ikincisi yazılmamıştır; yazılan şey birinci cümledir. Hayvancılık destekleri dökümü için hayvancılık destekleri 2026 sayfamıza bakabilirsiniz.
Bu Sayfada Ne Yok?
- Hastanın ölüm sebebi yok. Hiçbir resmî kurum açıklamadı; araştırma sürüyor.
- Hastanın kimliği, yaşı ve cinsiyeti yok. Hiçbir resmî sayfada yazılı değil.
- Türkiye'de vaka veya tespit bilgisi yok. Resmî bir duyuru bulunamadı.
- Türkiye için risk değerlendirmesi yok. Hiçbir kurum yayımlamış değil.
- İnsanlarda kuluçka süresi ve vaka ölüm oranı yok. Resmî sayfalarda bulunmuyor.
- İki kurumun ülke listeleri birleştirilmedi. Kapsamları farklı.
- "Ölümcül virüs" türü niteleme yok. Hiçbir resmî kaynakta böyle bir ifade bulunmuyor.
- Korunma için ilaç veya aşı önerisi yok. Dünya Sağlık Örgütü tedavi ve aşı bulunmadığını yazıyor.
- Tıbbi tavsiye yok. Bu sayfa kurum ifadelerinin aktarımıdır.
Sık Sorulan Sorular
Shamonda virüsü nedir?
Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü'nün tanımıyla "a vector-borne virus belonging to the genus Orthobunyavirus" — yani vektörle bulaşan ve Orthobunyavirus cinsine ait bir virüs. Dünya Sağlık Örgütü Simbu serogrubu içinde olduğunu ekliyor.
Hangi hayvanlarda görülüyor?
Birebir "most commonly reported in cattle" — yani en sık sığırlarda. Ayrıca at, alpaka, koyun ve keçilerde de vaka bildirilmiş.
İnsanlara bulaşır mı?
Ekim 2026'da Fransa bugüne kadarki ilk insan vakasını bildirdi. Fransa'nın halk sağlığı kurumu "no human-to-human transmission or health risk to the general population has been identified" diyor. İnsana bulaşma yolu için verilen ifade bir hipotezdir: enfekte bir tatarcığın ısırması.
Türkiye'de Shamonda virüsü var mı?
Bu sayfada böyle bir bilgi yok. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın haber arşivinde virüse ilişkin hiçbir duyuru bulunamadı ve Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi'nin ülke listesinde Türkiye yer almıyor. Resmî duyuru bulunmaması, virüsün bulunmadığı anlamına gelmez; bu sayfada yalnızca birinci cümle yazılıdır.
Tedavisi veya aşısı var mı?
Dünya Sağlık Örgütü birebir "There are currently no treatments or vaccines for Shamonda virus." yazıyor.
Hasta virüs nedeniyle mi hayatını kaybetti?
Bu sayfada bu sorunun cevabı yok. Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi hastanın "early October" içinde hayatını kaybettiğini yazıyor; virüsün ölüme sebep olup olmadığının araştırıldığını ise aynı sayfada belirtiyor. Bu sitede açıklanmamış ölüm sebebi yazılmaz.
Avrupa'da ilk ne zaman görüldü?
Dünya Sağlık Örgütü birebir "The virus was detected for the first time in Europe in June 2026, in cattle in southern Germany and Switzerland." yazıyor.
Kaynak ve kapsam: Virüsün sınıflandırması ("Shamonda virus is a vector-borne virus belonging to the genus Orthobunyavirus in the family Peribunyaviridae."), etkilediği türler ("the virus is most commonly reported in cattle, but there have also been cases in horses, alpaca, sheep and goats." ve "cases have also been reported in sheep, goats, horses and alpacas."), belirti listesi ("Clinical sings include:" başlığı ile "Fever,", "Diarrhoea,", "Reduced milk production,", "Abortions,", "Reproductive disorder such as abortions and foetal malformations,", "Neurologic disorders (reported less commonly and demonstrated in some horses)."), bulaşma ifadeleri ("Transmission is currently understood to occur through bites from Culicoides midges." ve "understood to spread through bites from Culicoides midges."), ilk izolasyon ("First isolated in cattle in Nigeria in 1965, it has since been identified in parts of Africa, Asia and Europe."), ilk insan vakası ("The first ever reported human infection with Shamonda virus was reported in October 2026 in France.") ve izleme ifadesi ("WOAH is working closely with WHO and our scientific network to better understand and monitor any potential human health risk.") Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü'nün 21 ve 22 Ekim 2026 tarihli kendi sayfalarından birebir okunmuştur; başlıktaki "sings" yazımı kaynakta olduğu gibidir. Serogrup ("Shamonda virus belongs to the family Peribunyaviridae, genus Orthobunyavirus, within the Simbu serogroup."), insan vakası ("In October 2026, France reported the first documented case of human disease caused by Shamonda virus."), hastanın durumu ("In this case, the patient was already seriously ill and experienced additional, brain-related symptoms"), hayvanlar arası bulaşma ("It is thought to spread through midges, which pass the disease from animal to animal."), tedavi ve aşı ("There are currently no treatments or vaccines for Shamonda virus.") ile Avrupa'daki ilk tespit ve ülke örnekleri ("The virus was detected for the first time in Europe in June 2026, in cattle in southern Germany and Switzerland." ve "Since then, the virus has been found in dairy cows and horses in western Europe, including in Austria, Belgium and France.") Dünya Sağlık Örgütü'nün 22 Ekim 2026 tarihli soru-cevap sayfasından alınmıştır. Haber başlığı ("Severely ill patient in France becomes first ever human infected with Shamonda virus"), tek vaka ifadesi ("The only infection so far has been in a patient receiving treatment for a serious illness"), ölüm kaydı ("The patient died in early October."), süren araştırma ifadeleri ("Investigations into whether the virus caused or contributed to the patient's death" ve "how the infection was acquired are ongoing."), hayvanlar arası bulaşma ("SHAV typically spreads between animals through bites from infected midges") ve çiftlik hayvanlarında tespit edilen yerler listesi ("It has since been detected in farm animals in Austria, Belgium, France, Germany, Ireland," ve "Italy, Liechtenstein, Luxembourg, the Netherlands, Portugal, Spain and Switzerland, as well as Jersey.") Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi'nin 22 Ekim 2026 tarihli haberinden alınmıştır. Hastanın tanımı ("a severely immunocompromised patient who was being treated for a serious neurological condition at the Hospices Civils de Lyon", "who subsequently died."), halk sağlığı değerlendirmesi ("To date, no human-to-human transmission or health risk to the general population has been identified.") ve insana bulaşma hipotezi ("the leading hypothesis is transmission via the bite of an infected biting midge (culicoid).") Fransa'nın halk sağlığı kurumunun 23 Ekim 2026 tarihli sayfasından alınmıştır. Türkiye için Tarım ve Orman Bakanlığı'nın kendi haber arşivi doğrudan okunmuş, sayfada "Shamonda", "Simbu", "Orthobunyavirus" ve "Culicoides" terimlerinin geçmediği görülmüştür; bu nedenle Türkiye için vaka, tespit veya risk değerlendirmesi yazılmamıştır. İki kurumun Avrupa ülke listeleri kapsamları farklı olduğu için birleştirilmemiş, her biri kendi kurumuyla yazılmıştır. Hastanın ölüm sebebi hiçbir resmî kurum tarafından açıklanmadığı için bu sayfada yoktur; hastanın kimliği, yaşı ve cinsiyeti ile insanlarda kuluçka süresi ve vaka ölüm oranı resmî sayfalarda bulunmadığı için yazılmamıştır. Bu sayfada tıbbi tavsiye bulunmamaktadır. Veri kesim saati 23 Ekim 2026, 18.00 TSİ.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın.