Amasra ve Bartın Gezi Rehberi: Kale, Müze ve Rota

Amasra, Bartın iline bağlı bir ilçedir ve il merkezine 16 kilometre uzaklıktadır. Bu mesafe Karayolları Genel Müdürlüğü'nün ilçeler arası mesafe cetvelinden alınmıştır.

Amasra Kalesi, Türkiye'nin UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne sunulan bir seri adaylığın bileşenidir - kalıcı listede değildir.

Künye

• Amasra: Bartın ili, Amasra ilçesi
• Bartın merkeze mesafe: 16 km (Karayolları Genel Müdürlüğü)
• Kale tescili: 1. derece arkeolojik sit, 09.10.1990 tarih ve 1399 sayılı karar
• Müze: Bartın Amasra Müze Müdürlüğü, 1982'den beri
• UNESCO: Geçici Liste, referans 7030, sunum 22.06.2026
• Bartın yüzölçümü: 2.330 km² (Bartın Valiliği)
• Sahil şeridi: 59 km

Amasra'nın Coğrafyası: Bir Tombolo

Bartın Valiliği Amasra'yı şöyle tanımlıyor: Tekke Tepesi, Küçük Ada, Boztepe ve Zindan adalarının bağlanmasıyla oluşmuş bir yarımadadır. Tombolo karakteri taşıyan bu oluşumda Kum Mahallesi bir kıyı okudur. Bu okun doğu ve batısında iki doğal koy bulunur: batıdaki küçük liman, doğudaki büyük liman.

Bir düzeltme: Valiliğin ifadesine göre adalardan yalnızca Büyük Ada (Tavşan Adası) ada karakterini korumuştur. Yani Tavşan Adası, Boztepe değildir; yaygın olarak yapılan bu eşleştirme resmî tanıma aykırıdır.

Amasra Kalesi

Tescil: Türkiye'nin UNESCO dosyasında kalenin, Ankara Taşınmaz Eski Eserler ve Anıtlar Kurulu'nun 09.10.1990 tarih ve 1399 sayılı kararıyla 1. derece arkeolojik sit olarak tescil edildiği belirtilir.

Dönem: Amasra Kaymakamlığı'nın ifadesiyle kale Bizans dönemine aittir; özellikle Ceneviz döneminde değişikliklere uğramış, 14 ve 15. yüzyıllarda Ceneviz ve Osmanlı dönemlerinde ciddi onarımlar görmüştür.

Yapı: İki kütleden oluşur - Boztepe'deki Sormagir Kalesi ve Amasra'daki Zindan Kalesi. Kaymakamlığın verdiği ölçüler: doğu surları 65 metre, güney surları 300 metre, kuzey surları yaklaşık 200 metre. Kapılar: Büyükliman, Küçükliman (Antik) ve Zindan.

Kule sayısında kaynaklar çelişiyor: Amasra Kaymakamlığı güney surları üzerinde 8 kale kulesi (burcu) olduğunu belirtirken, Bartın Valiliği toplam 12 kale kulesinden söz ediyor. Bu sayfada tek bir sayı seçilmemiş, ikisi de kurum adıyla verilmiştir.

Kemere: Sormagir Kalesi, Amasra'ya "Kemere" adlı bir köprüyle bağlıdır. Valilik bu köprüyü Bizans dönemine ait olarak tanımlar.

Amasra Müzesi

Kültür ve Turizm Bakanlığı kaydında kurum adı "Bartın Amasra Müze Müdürlüğü"dür.

• Ziyaret saatleri: 08.30-20.00, gişe kapanışı 19.30
• Kapalı gün: Pazartesi
• MüzeKart: T.C. vatandaşları için geçerli
• Adres: Kum Mahallesi, Prof. Dr. Semavi Eyice Caddesi No:4

Binanın öyküsü: Bakanlık kaydına göre yapı 1884'te Bahriye Mektebi olarak inşasına başlanmış ama bitirilmemiştir. 1976'da restore edilmiş, 1982'de müze olmuştur. Dört teşhir salonu vardır: ikisi arkeoloji, ikisi etnografya.

Koleksiyon: Helenistik, Roma, Bizans, Ceneviz ve Osmanlı dönemlerine ait eserler, mezar stelleri; bahçede lahit, sunu, çapa ve top. Kültür Portalı ayrıca İmparator Hadrian'ın zırhlı torsosu, Glykon yılan heykeli, Quadriga Üstünde Nike steli, müzede beş Ceneviz arması ve surlarda yerinde duran dokuz arma, Hitit hançeri ve 1852 tarihli Akdeniz haritasından söz ediyor.

Kuşkayası Yol Anıtı

Bartın Valiliği'nin tanımıyla anıt, Amasra-Bartın karayolu üzerinde ve Amasra'ya 4 kilometre uzaklıktadır.

Anıt, Gaius Julius Aquila tarafından Roma İmparatoru Tiberius Germanicus Claudius adına MS 41-54 yılları arasında yaptırılmıştır. Üzerinde kayalara oyulmuş insan figürlü başsız bir heykel, Roma kartal figürü ve iki kitabe bulunur.

Not: Valilik bir sayfasında anıtı "Anadolu'da tek", başka bir sayfasında "Ön Asya'da tek" olarak tanımlıyor. Aynı kurumun iki ifadesi farklı olduğu için bu sayfada "tek" iddiası kullanılmamıştır.

Bartın Merkez ve Irmak

Bartın Valiliği'nin verdiği veriler: yüzölçümü 2.330 km², sahil şeridi 59 km, il merkezi rakımı 25 metre, en yüksek nokta Keçikıran Tepesi 1.619 metre. İl 4 ilçe, 8 belediye ve 258 köyden oluşur. Adın kökeni antik Parthenios/Parthenia'dır. Bartın 7 Eylül 1991'de 3760 sayılı yasayla il olmuştur; Amasra 1987'de yeniden ilçe olmuştur.

Bartın Irmağı ulaşıma açıktır. Valiliğin ifadesi: ırmak, üzerinde 500 tonluk gemilerle Karadeniz'den kente kadar ulaşım yapılabilen en düzenli akarsudur; akış hızı saatte 720 metredir. Kocaçay ile Kocanaz Çayı Gazhane Burnu'nda birleşir ve 14 kilometre sonra Karadeniz'e ulaşır. Valilik ayrıca düşük akış hızı nedeniyle ırmağın tekne turlarına elverişli olduğunu belirtiyor.

Dikkat: Yaygın olarak kullanılan "Türkiye'nin ulaşıma elverişli tek akarsuyu" ifadesi resmî sayfalarda yok; Valilik "en düzenli akarsu" diyor.

Güzelcehisar Bazalt Sütunları

Alanın resmî statüsü nettir: Tabiat Anıtı. Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nün kaydına göre "Güzelcehisar Bazalt Sütunları Tabiat Anıtı", 14.08.2017 tarihinde ilan edilmiştir ve alanı 14,30 hektardır. Merkez ilçe sınırlarındadır; sütunlar beşgen geometridedir.

Bartın Valiliği, lav sütunlarının 80 milyon yıl öncesine ait olduğunu ve Mugada Koyu'na kadar uzandığını belirtiyor.

Bir düzeltme: "Dünyada sadece birkaç yerde var" iddiası resmî kaynağa aykırıdır. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nün kendi sayfası "Dünya'da ve ülkemizde birçok örneği olan sütun bazalt yapıları" ifadesini kullanıyor.

Kurucaşile ve Ahşap Tekne

Kurucaşile, Bartın'a 52 kilometre uzaklıktadır; yüzölçümü 159 km², yüzde 40'ı ormandır. Rakım deniz seviyesinden 1.500 metreye kadar çıkar. 1957'de ilçe olmuştur; ilk çağdaki adı Kromna'dır.

Valilik ilçeyi "400 yıllık bir geleneği yansıtan ahşap yat ve tekne yapımcılığı" ile tanımlıyor. Merkezler Kapısuyu ve Tekkeönü (Hisar) köyleridir.

Önemli bir düzeltme: Bu zanaatın UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras listesinde yer aldığı iddiası doğru değildir. Türkiye'nin temsilî liste ve acil koruma listesindeki unsurları kontrol edildiğinde tekne veya gemi yapımıyla ilgili hiçbir unsur bulunmuyor.

Ulus ve Küre Dağları

Ulus 1944'te ilçe olmuştur; ortalama yükseklik 200 metre, yüzölçümü 713 km². Valiliğin kaydına göre ilçenin Drahna grubu köyleri 7 Temmuz 2000 tarihli ve 24102 sayılı Resmî Gazete ile Küre Dağları Milli Parkı ilan edilmiştir.

Diğer veriler: Ulukaya Şelalesi ilçeye 17 kilometre, yüksekliği 20 metre, rakımı 380 metre; Uluyayla yaklaşık 1.100 metre rakımda ve 280 hektar.

Not: "Ulus Dağı" adı Valiliğin resmî dağ listesinde yoktur. Listede Aladağ, Kocadağ, Karadağ, Kayaardı, Karasu ve Arıt yer alıyor.

Mesafeler

Karayolları Genel Müdürlüğü ilçeler arası mesafe cetvelinden:

Güzergâh	Mesafe
Amasra - Bartın Merkez	16 km
Amasra - Kurucaşile	45 km
Amasra - Ulus	51 km
Amasra - Çaycuma	60 km
Amasra - Ankara	301 km
Amasra - İstanbul	433 km
Bartın Merkez - Ankara	285 km
Bartın Merkez - İstanbul	417 km
Bartın Merkez - Zonguldak Merkez	88 km

Kurumlar arası fark: Tarım ve Orman Bakanlığı'nın bölge müdürlüğü sayfası Bartın-Ankara için 286 km, Bartın-İstanbul için 440 km, Bartın-İzmir için 778 km veriyor. Karayolları ise sırasıyla 285, 417 ve 760 km. İki kurumun değerleri birlikte verilmiştir.

Havalimanı: En yakın havalimanı Zonguldak Çaycuma Havalimanı'dır ve DHMİ'nin havalimanı listesinde kayıtlıdır.

İklim ve Mutfak

Bartın Valiliği'nin Amasra için verdiği iklim verileri: her mevsim yağışlı orta kuşak iklimi; yazları serin, kışları ılık; en yağışlı mevsim sonbahar; en soğuk ay şubat, en sıcak ay ağustos. Yılın 250 günü tamamen açık veya parçalı bulutlu, 115 günü çok bulutlu ve yağışlıdır. Ortalama bağıl nem yüzde 72,3; hâkim rüzgâr poyraz; deniz suyu sıcaklığı yaz aylarında ortalama 20,8 derece.

Amasra Salatası, Kültür Portalı'nın "Ne Yenir" kaydında yer alıyor; kaynak olarak Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın 2018 tarihli "Anadolu Yemek Sanatı" yayını gösteriliyor. Malzemeler arasında marul tabanı, beyaz soğan, domates, salatalık, yeşil biber, taze soğan, yeşillikler, kırmızı lahana, turşular, pancar turşusu, havuç, turp, zeytin ve kırmızı biber sayılıyor.

Valilik, Amasra'da balıkçılığın başlıca gelir kaynaklarından biri olduğunu ve ilçede çeşitli balık restoranları bulunduğunu belirtiyor.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Amasra ve Bartın nüfusu yok. TÜİK'in ilçe ve il nüfus verisine kurumun kendi sayfasından erişilemedi.
• Müze giriş ücreti ve MüzeKart fiyatı yok. Bakanlığın müze kaydında ücret bilgisi bulunmuyor; ücret listesi sayfasına erişilemedi. İkincil kaynaklardaki rakamlar birbiriyle de çelişiyor.
• "Anadolu'da tek yol anıtı" iddiası yok. Aynı kurumun iki sayfası farklı ifade kullanıyor.
• "Türkiye'nin ulaşıma elverişli tek akarsuyu" ifadesi yok. Resmî sayfada "tek" sözcüğü geçmiyor.
• Kale kulesi için tek sayı yok. Kaymakamlık 8, Valilik 12 veriyor; ikisi de yazılmıştır.
• Amasra Salatası'nın coğrafi işaret tescili yok. Türk Patent kayıtlarında tescil bulunamadı; "tescilli" denmemiştir.
• Ulus Dağı yok. Valiliğin resmî dağ listesinde böyle bir ad geçmiyor.
• İnkumu ayrıntıları yok. Plaj uzunluğu, mesafe ve tesis bilgisi doğrulanamadı.
• Mevsim önerisi yok. Resmî bir "şu mevsimde gidin" ifadesi bulunamadı; yerine iklim verileri aktarılmıştır.
• Konaklama ve tur fiyatı yok. Ticari yönlendirme yapılmamıştır.

Sık Sorulan Sorular

Amasra hangi ilde?

Bartın ilinde. Bartın Valiliği'nin ifadesiyle "Karadeniz bölgesinin batısında, Bartın İline bağlı bir ilçedir". İl merkezine 16 kilometre uzaklıktadır.

Amasra UNESCO listesinde mi?

Kalıcı listede değil. Amasra Kalesi, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne sunulan "Ceneviz Deniz Ağı" başlıklı seri adaylığın bir bileşenidir; referans numarası 7030, sunum tarihi 22 Haziran 2026.

Amasra Müzesi hangi gün kapalı?

Pazartesi. Ziyaret saatleri 08.30-20.00, gişe kapanışı 19.30. T.C. vatandaşları için MüzeKart geçerlidir.

Amasra Kalesi hangi döneme ait?

Amasra Kaymakamlığı'na göre Bizans dönemine aittir; Ceneviz döneminde değişikliklere uğramış, 14-15. yüzyıllarda Ceneviz ve Osmanlı dönemlerinde onarılmıştır. Kale 1990'da 1. derece arkeolojik sit olarak tescil edilmiştir.

Tavşan Adası ile Boztepe aynı yer mi?

Değil. Bartın Valiliği'nin tanımına göre ada karakterini koruyan tek yer Büyük Ada'dır ve Tavşan Adası bu adanın diğer adıdır. Boztepe ayrı bir kütledir ve Amasra'ya Kemere köprüsüyle bağlıdır.

Kuşkayası Yol Anıtı ne zaman yapıldı?

Bartın Valiliği'ne göre Gaius Julius Aquila tarafından Roma İmparatoru Tiberius Germanicus Claudius adına MS 41-54 yılları arasında yaptırılmıştır. Amasra'ya 4 kilometre uzaklıktadır.

Güzelcehisar bazalt sütunlarının statüsü ne?

Tabiat Anıtı. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü kaydına göre 14 Ağustos 2017'de ilan edilmiştir ve alanı 14,30 hektardır.

Kurucaşile tekne yapımcılığı UNESCO listesinde mi?

Değil. Türkiye'nin UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras listelerindeki unsurlar kontrol edildiğinde tekne veya gemi yapımıyla ilgili hiçbir unsur bulunmamaktadır.

En yakın havalimanı hangisi?

Zonguldak Çaycuma Havalimanı. DHMİ'nin havalimanı listesinde kayıtlıdır.

Kaynak: Bartın Valiliği (Amasra, Bartın tarihi ve coğrafi yapısı, Bartın Irmağı, Kuşkayası Yol Anıtı, Kurucaşile, Ulus, iklim ve kültür-turizm sayfaları); Amasra Kaymakamlığı (Amasra Kalesi); Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile müze kaydı (Bartın Amasra Müze Müdürlüğü, ziyaret saatleri, koleksiyon); Kültür Portalı (müze koleksiyonu, Amasra Salatası); UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi referans 7030 (kale tescil kararı ve seri adaylık); Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü 10. Bölge (Güzelcehisar Tabiat Anıtı); Karayolları Genel Müdürlüğü ilçeler arası mesafe cetveli; DHMİ havalimanı listesi; UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras unsur listeleri. Çelişen değerler kurum adıyla ayrı ayrı verilmiştir. Nüfus, müze giriş ücreti, konaklama fiyatı ve doğrulanamayan iddialar içermez.