Efes Antik Kenti rehberi: gezilecek yapılar ve kapılar

Efes, 2015 yılında UNESCO Dünya Mirası listesine alındı.

Listedeki adı "Ephesus", referans numarası 1018'dir. Kayıt seri mirastır: yani tek bir alan değil, dört ayrı bileşenden oluşur.

Künye

• İl ve ilçe: İzmir, Selçuk
• UNESCO adı: Ephesus
• Kayıt yılı: 2015
• Referans numarası: 1018
• Kayıt türü: Seri miras, dört bileşen
• Selçuk merkeze uzaklık: Yaklaşık 3 kilometre

Dört bileşen

UNESCO kaydının kapsamı çoğu rehberde eksik anlatılıyor. Alan şu dördünden oluşur:

Yani Artemis Tapınağı ve Meryem Ana Evi de kayda dâhildir; ancak ören yerinin bilet kapsamında değil, ayrı ziyaret noktalarıdır.

Ören yeri içinde ne var?

• Celsus Kütüphanesi
• Büyük Tiyatro
• Hadrian Tapınağı
• Yamaç Evler (içindedir ancak ayrı biletli bölümdür)
• Meryem Kilisesi
• Liman Caddesi

Ören yerinin dışındaki noktalar

• Artemis Tapınağı: Selçuk merkezde
• Meryem Ana Evi: Bülbül Dağı'nda, yaklaşık 7 kilometre uzaklıkta
• Aziz Yahya Bazilikası: Ayasuluk Tepesi'nde, ayrı kayıtlı
• İsa Bey Camii: İbadete açık, bilet kapsamı dışında
• Efes Müzesi ve Ayasuluk Kalesi

Bu ayrım önemli: tek bir biletle hepsini gezmek mümkün değildir.

Yamaç Evler ayrı biletlidir

Yamaç Evler, ören yerinin içinde olmasına rağmen müze kayıtlarında ayrı bir birim olarak listelenir ve ayrı bilet gerektirir.

Müzekart açısından bir fark var: Aziz Yahya Bazilikası sayfasında "Müzekart geçerlidir" ifadesi açıkça yer alırken, Yamaç Evler sayfasında bu ifade bulunmaz; onun yerine Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için indirimli bilet notu yer alır. Yani Müzekart burada ücretsiz geçiş sağlamaz.

Artemis Tapınağı bugün ne durumda?

Artemis Tapınağı, Dünyanın Yedi Harikası'ndan biridir.

Bugün alanda ayakta duran tek bir sütun vardır ve bu sütun 1973'te mimari bir deneme olarak, çeşitli tamburların birleştirilmesiyle dikilmiştir. Orijinal sütunlar bundan yaklaşık 4 metre daha uzundu.

Yani bugün görülen sütun, ayakta kalmış bir kalıntı değil, sonradan yapılmış bir yeniden dikimdir.

Kapılar ve ziyaret saatleri

Ören yerinin iki kapısı vardır: alt kapı ve üst kapı. Gişe saatleri farklıdır.

Üst kapıdan girip alt kapıdan çıkmak yokuş aşağı bir güzergâh oluşturur. Ancak resmî kaynaklarda önerilen bir gezi yönü belirtilmemiştir; bu yalnızca arazinin eğiminden çıkan bir gözlemdir.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Giriş ücreti ve bilet fiyatı yok. Bu tutarlar değiştiği için yazılmaz.
• Otel, tur veya firma adı yok. Bu sitede ticari yönlendirme yapılmaz.
• Resmî gezi yönü önerisi yok. Kaynaklarda böyle bir tavsiye bulunmuyor.
• Havalimanı mesafesi yok. Resmî kaynaktan doğrulanamadı.
• Yaz ve kış tarifesi ayrımı yok. Müze sayfasında ayrı tarife yayımlanmıyor.
• Antik Havuz benzeri ek birimlerin tam listesi yok. Doğrulanmış liste elde edilemedi.
• Gezi süresi tahmini yok. Bu kişiye göre değişir.

Sık Sorulan Sorular

Efes hangi ilde?

İzmir ilinin Selçuk ilçesinde. Ören yeri, Selçuk merkezin yaklaşık 3 kilometre uzağındadır.

Efes UNESCO listesinde mi?

Evet. 2015'te "Ephesus" adıyla, 1018 referans numarasıyla seri miras olarak kaydedildi.

Yamaç Evler bilete dâhil mi?

Hayır. Ören yerinin içinde olmasına rağmen ayrı bir birimdir ve ayrı bilet gerektirir.

Müzekart Yamaç Evler'de geçerli mi?

Müze kayıtlarında Yamaç Evler için "Müzekart geçerlidir" ifadesi bulunmuyor; bunun yerine indirimli bilet notu yer alıyor.

Artemis Tapınağı'ndan geriye ne kaldı?

Ayakta duran tek bir sütun. Bu sütun 1973'te farklı tamburların birleştirilmesiyle dikilmiştir; orijinaller yaklaşık 4 metre daha uzundu.

Meryem Ana Evi ören yerinin içinde mi?

Hayır. UNESCO kaydının bileşenlerinden biridir ancak Bülbül Dağı'nda, yaklaşık 7 kilometre uzaklıkta ayrı bir ziyaret noktasıdır.

Kaynak: UNESCO Dünya Mirası Listesi 1018 numaralı kayıt, "Ephesus" (kayıt yılı, ölçütler, seri mirasın dört bileşeni ve alan büyüklükleri); Kültür ve Turizm Bakanlığı müze ve ören yeri kayıtları (Efes ören yeri, Yamaç Evler ve Aziz Yahya Bazilikası'nın ayrı birim olarak listelenmesi, Müzekart ifadeleri, ziyaret ve gişe saatleri, konum bilgisi); Artemis Tapınağı'nın bugünkü durumuna ilişkin yerel yönetim kaynakları. Giriş ücretleri ve konaklama bilgileri sürekli değiştiği için yazılmamıştır. Önerilen gezi yönü, havalimanı mesafesi ve mevsimlik tarife ayrımı resmî kaynakta bulunmadığı için yer almamaktadır.