Pamukkale gezi rehberi: travertenler ve Hierapolis

Pamukkale ile Hierapolis tek bir korunan alandır.

UNESCO Dünya Mirası listesine 1988'de "Hierapolis-Pamukkale" adıyla girdi. Bu, hem doğal hem kültürel ölçütlerle kayıtlı bir karma alandır.

Künye

• İl ve ilçe: Denizli, Pamukkale
• UNESCO adı: Hierapolis-Pamukkale
• Kayıt yılı: 1988
• Referans numarası: 485
• Alan türü: Karma (kültürel ve doğal)
• Alan büyüklüğü: 1.077 hektar

Travertenler nasıl oluştu?

Süreç bir kimya denklemiyle özetlenebilir. Fay hatları boyunca yükselen kalsiyum bikarbonat yüklü termal sular yüzeye çıktığında basınç düşer ve karbondioksit havaya kaçar.

Denge bozulunca çözünmüş hâldeki madde kalsiyum karbonat olarak çöker. Kimyasal ifadesi şudur: kalsiyum bikarbonat, kalsiyum karbonata, karbondioksite ve suya ayrışır.

Çöken taze kalsiyum karbonat örtüsü travertenlere parlak beyaz rengini verir. Teraslı havuzlar, sarkıtlar ve "taşlaşmış şelale" görüntüsü böyle oluşur. Teras yükseklikleri yaklaşık 1 ile 6 metre arasında değişir; kaynak yamacı yaklaşık 200 metre uzunluğundadır.

Hierapolis ile ilişkisi

Hierapolis, travertenlerin hemen üzerinde kurulu bir kaplıca kentidir.

• MÖ 2. yüzyıl sonu: Pergamon kralları tarafından kuruldu.
• MÖ 133: Roma egemenliğine geçti.
• MS 60: Depremin ardından ızgara planla yeniden inşa edildi.
• MS 2-3. yüzyıl: En parlak dönemini yaşadı.
• MS 80: Aziz Philippus'un burada şehit edilmesiyle önemli bir Hıristiyanlık merkezi oldu.

Kentin kurulma sebebi zaten termal sulardır; yani traverten ile antik kent birbirinden ayrı düşünülemez.

Ziyaret kuralları

Koruma tedbirleri suyun akışını, rengini ve yapısını korumaya yöneliktir:

• Teraslara ziyaretçi erişimi kısıtlanmıştır.
• Termal suya girilebilecek ayrı alanlar belirlenmiştir.
• Alan içine özel araç girişi yasaktır.
• Belirlenmiş ziyaret güzergâhları ve bilgilendirme panoları bulunur.
• Güneydoğu teraslarından geçen yol kapatılmıştır.

Travertenlerde ayakkabıyla yürünüp yürünemeyeceğine ilişkin yaygın bilgi, resmî kaynakta doğrulanamadığı için bu sayfada yazılmamıştır.

Antik Havuz ayrı biletlidir

Hierapolis içinde yer alan ve depremde antik sütunların içine düştüğü Antik Havuz, müze kayıtlarında ayrı bir birim olarak listelenir.

Bu da şu anlama gelir: ören yeri girişinden ayrı bir giriş ve bilet söz konusudur. Müzekart kapsamına girip girmediği resmî kaynaktan doğrulanamamıştır.

Müzekart ve ziyaret saatleri

Hierapolis ören yeri ve travertenler için müze kayıtlarında "Müzekart geçerlidir" ifadesi yer alır.

Alanda kuzey ve güney girişlerinde ziyaretçi merkezleri bulunur.

Ulaşım

En yakın havalimanı Denizli Çardak Havalimanı'dır. Havalimanı ile Pamukkale arasındaki mesafe resmî kaynakta yayımlanmadığı için bu sayfada yazılmamıştır.

Hierapolis, Denizli merkezin yaklaşık 18 kilometre kuzeyindedir.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Giriş ücreti ve bilet fiyatı yok. Bu tutarlar değiştiği için yazılmaz.
• Otel, tur veya firma adı yok. Bu sitede ticari yönlendirme yapılmaz.
• Havalimanı mesafesi yok. Resmî kaynakta yayımlanmıyor.
• Antik Havuz için Müzekart bilgisi yok. Doğrulanamadı.
• Ayakkabı kuralı yok. Resmî metinde karşılığı bulunamadı.
• Kapı adlarının resmî listesi yok. Yalnızca kuzey ve güney girişleri teyit edilebildi.
• Gezi mevsimi tavsiyesi yok. Resmî bir öneri bulunmuyor.

Sık Sorulan Sorular

Pamukkale hangi ilde?

Denizli ilinin Pamukkale ilçesinde. Hierapolis, Denizli merkezin yaklaşık 18 kilometre kuzeyindedir.

Pamukkale UNESCO listesinde mi?

Evet. 1988'de "Hierapolis-Pamukkale" adıyla, 485 referans numarasıyla karma alan olarak kaydedildi.

Travertenler nasıl oluşuyor?

Termal suyun yüzeye çıkmasıyla karbondioksit havaya kaçar, çözünmüş madde kalsiyum karbonat olarak çöker ve teraslı beyaz yapılar oluşur.

Antik Havuz ören yerine dâhil mi?

Hierapolis içindedir ancak müze kayıtlarında ayrı bir birim olarak listelenir; ayrı giriş söz konusudur.

Müzekart geçerli mi?

Hierapolis ören yeri ve travertenler için geçerlidir. Antik Havuz için doğrulanmış bir bilgi bulunamadı.

Travertenlerde yürünebilir mi?

Teraslara erişim kısıtlıdır ve termal suya girilebilecek ayrı alanlar belirlenmiştir. Belirlenmiş güzergâhların dışına çıkılmaz.

Kaynak: UNESCO Dünya Mirası Listesi 485 numaralı kayıt, "Hierapolis-Pamukkale" (kayıt yılı, referans numarası, ölçütler, alan büyüklüğü, koruma tedbirleri ve ziyaretçi merkezleri); Kültür ve Turizm Bakanlığı müze ve ören yeri kayıtları (Müzekart geçerliliği, ziyaret saatleri, Antik Havuz'un ayrı birim olarak listelenmesi, konum bilgisi); traverten oluşumuna ilişkin jeoloji kaynakları; Devlet Hava Meydanları İşletmesi'nin Denizli Çardak Havalimanı sayfası. Giriş ücretleri ve konaklama bilgileri sürekli değiştiği için yazılmamıştır. Havalimanı mesafesi, Antik Havuz için Müzekart kapsamı ve travertenlerde ayakkabı kuralı resmî kaynaktan doğrulanamadığı için yer almamaktadır.