Tek bir "doğru tansiyon tablosu" yoktur.
Şu anda eşzamanlı yürürlükte iki farklı eşik var: Avrupa kılavuzlarında hipertansiyon sınırı 140/90 mmHg, Amerikan kılavuzunda 130/80 mmHg. Bir tabloyu okurken hangi kılavuza ait olduğuna bakmak gerekir.
Künye
- Avrupa eşiği (ofis ölçümü): 140/90 mmHg ve üzeri
- Amerikan eşiği (ofis ölçümü): 130/80 mmHg ve üzeri
- Ev ölçümü eşiği: 135/85 mmHg ve üzeri
- 24 saatlik ortalama eşiği: 130/80 mmHg ve üzeri
- Türkiye'de esas alınan çizgi: Avrupa
- Bu sayfada tedavi bilgisi: Yok
Sınıflandırma tablosu
Aşağıdaki tablo Avrupa kılavuzunun ofis ölçümüne göre sınıflandırmasıdır.
| Sınıf | Sistolik (büyük tansiyon) | Diyastolik (küçük tansiyon) |
|---|---|---|
| Optimal | 120'nin altı | ve 80'in altı |
| Normal | 120-129 | ve/veya 80-84 |
| Yüksek-normal | 130-139 | ve/veya 85-89 |
| Evre 1 | 140-159 | ve/veya 90-99 |
| Evre 2 | 160-179 | ve/veya 100-109 |
| Evre 3 | 180 ve üzeri | ve/veya 110 ve üzeri |
İzole sistolik hipertansiyon: sistolik 140 ve üzeri, diyastolik 90'ın altındaysa bu ad verilir ve sistolik değere göre evrelenir. Sınıflandırma 16 yaşından itibaren tüm yaş grupları için aynıdır.
İki kılavuz arasındaki fark
Farkın pratik sonucu tek bir aralıkta toplanıyor: 130-139 / 80-89.
| Kılavuz | Hipertansiyon eşiği | 130-139/80-89 nedir? |
|---|---|---|
| Avrupa | 140/90 | Yüksek-normal |
| Amerikan | 130/80 | Evre 1 hipertansiyon |
Yani aynı ölçüm, bir kılavuzda "yüksek-normal", diğerinde "evre 1 hipertansiyon" sayılabiliyor. Bu bir çelişki değil, kılavuz tercihi farkıdır. Türkiye'deki uzlaşı raporu Avrupa çizgisini esas alır.
Ölçüm yöntemine göre eşikler
Bu bölüm sık atlanıyor: evde ölçülen tansiyonun eşiği, muayenehanede ölçülenden düşüktür.
| Ölçüm yöntemi | Hipertansiyon eşiği |
|---|---|
| Ofis (standart) | 140/90 mmHg |
| Ev ölçümü | 135/85 mmHg |
| Ambulatuvar, gündüz | 135/85 mmHg |
| Ambulatuvar, 24 saatlik ortalama | 130/80 mmHg |
| Ambulatuvar, gece | 120/70 mmHg |
Evde ölçülen 137/86 değeri, ofis tablosuna bakıldığında "yüksek-normal" görünür; oysa ev eşiğine göre sınırın üzerindedir. Tabloyu yanlış seçmek yorumu tamamen değiştirir.
Doğru ölçüm nasıl yapılır?
| Unsur | Kural |
|---|---|
| Dinlenme | Oturur pozisyonda en az 5 dakika |
| Pozisyon | Sırt desteklenmiş, ayaklar yerde, bacak bacak üstüne atılmamış |
| Kol | Kalp seviyesinde desteklenmiş, kolda giysi yok |
| Manşon | Kol çevresine uygun; alt kenarı dirsek çukurunun 2 cm üstünde |
| Ölçüm sayısı | En az 2 ölçüm, 1-2 dakika arayla; son iki ölçümün ortalaması |
| Hangi kol | İlk muayenede iki koldan; sonraki ölçümler değeri yüksek olan koldan |
| Öncesinde kaçınılacaklar | Yemek, sigara, kahve ve dolu mesane |
Manşon boyutu ölçüm hatasının en sık sebebidir: dar manşon olduğundan yüksek, geniş manşon olduğundan düşük değer verir.
Ev takibinde önerilen düzen şudur: en az 5 gün, sabah ve akşam, her seferinde en az ikişer ölçüm.
Beyaz önlük ve maskeli hipertansiyon
- Beyaz önlük hipertansiyonu: Ofiste ölçülen değer yüksek, ev veya ambulatuvar ölçümü normal.
- Maskeli hipertansiyon: Ofiste ölçülen değer normal, ofis dışı ölçüm eşiğin üzerinde.
İkisi de tek bir ölçümle anlaşılamaz. Bu yüzden şüphe durumunda ev ölçümü veya 24 saatlik takip istenir.
Düşük tansiyon
Genel tanım 90/60 mmHg'nin altıdır. Ayrıca ortostatik hipotansiyon ayrı bir kavramdır: ayağa kalktıktan sonraki 3 dakika içinde sistolikte 20 mmHg veya diyastolikte 10 mmHg düşüş görülmesidir.
Bu Sayfada Ne Yok?
- Teşhis yok. Tek bir ölçümle hipertansiyon tanısı konmaz; tanı hekime aittir.
- Tedavi ve ilaç bilgisi yok. Bu sitede ilaç adı, doz veya tedavi önerisi yazılmaz.
- "Şunu yiyin düzelir" türü iddia yok. Böyle iddialar bu sayfada yer almaz.
- Bitkisel çözüm önerisi yok.
- Yaşa göre ayrı tablo yok, çünkü sınıflandırma 16 yaşından itibaren aynıdır.
- Cihaz markası önerisi yok. Bu sitede ürün yönlendirmesi yapılmaz.
- Hedef değer yok. Kişiye özgü hedefler hekim tarafından belirlenir.
Sık Sorulan Sorular
Normal tansiyon kaç olmalı?
Avrupa sınıflandırmasında 120-129 sistolik ve 80-84 diyastolik "normal" kabul edilir. 120/80'in altı ise "optimal" sayılır.
140/90 yüksek mi?
Avrupa kılavuzunda 140/90 ve üzeri hipertansiyon eşiğidir ve evre 1 olarak sınıflandırılır.
Evde ölçtüğüm değeri hangi tabloya göre okumalıyım?
Ev ölçümü için eşik 135/85'tir. Ofis tablosuna göre okumak yanıltıcı olur.
Neden iki farklı tablo var?
Avrupa ve Amerikan kılavuzları farklı eşik kullanıyor. 130-139/80-89 aralığı Avrupa'da yüksek-normal, Amerika'da evre 1 hipertansiyon sayılır.
Hangi koldan ölçülmeli?
İlk muayenede iki koldan da ölçülür. Sonraki ölçümler değerin yüksek çıktığı koldan yapılır.
Düşük tansiyon kaçın altıdır?
Genel tanım 90/60 mmHg'nin altıdır. Ayağa kalkınca oluşan düşüş ise ortostatik hipotansiyon olarak ayrı değerlendirilir.
Kaynak: Türk Hipertansiyon Uzlaşı Raporu 2025 (Türk Kardiyoloji Derneği ve Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği ortak yayını) — ölçüm teknikleri, ölçüm yöntemine göre tanı eşikleri ve ortostatik hipotansiyon tanımı; 2018 Avrupa Kardiyoloji Derneği ve Avrupa Hipertansiyon Derneği kılavuzu — ofis ölçümüne göre sınıflandırma tablosu; 2024 Avrupa Kardiyoloji Derneği kılavuzu — beyaz önlük ve maskeli hipertansiyon tanımları; Amerikan kardiyoloji kuruluşlarının kılavuzu — 130/80 eşiği ve evre 1 sınıflandırması. Bu sayfa yalnızca sınıflandırma, ölçüm yöntemi ve kavram tanımı içerir. Tanı ve tedavi kararı hekime aittir; hiçbir ilaç, doz veya tedavi önerisi yer almaz.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın.