Narsisizm Nedir? Günlük Dildeki Kullanımı

Narsisizmin Türk Dil Kurumu'ndaki karşılığı "özseverlik"tir.

Kavram günlük dilde çok sık kullanılıyor; ancak günlük kullanım ile tanısı hekim tarafından konan bir kişilik bozukluğu aynı şey değildir. Bu sayfa ikisini ayırıyor.

Bu sayfa teşhis koymaz, belirti listesi ve öz-değerlendirme testi içermez.

Künye

• TDK karşılığı: Özseverlik
• Kökeni: Fransızca narcissisme
• Alan: Ruh bilimi
• Diğer kullanımlar: Narsistlik
• Klinik karşılık: Narsisistik kişilik bozukluğu
• Tanı: Hekime aittir

TDK Ne Diyor?

Türk Dil Kurumu sözlüğünde "narsisizm" maddesi doğrudan Türkçe karşılığa yönlendiriyor: "► özseverlik". Kelimenin kökeni Fransızca narcissisme olarak kayıtlı ve madde ruh bilimi alanına ait.

"Özseverlik" maddesindeki tanım birebir şöyle:

"Kişinin kendi bedensel ve ruhsal benliğine karşı duyduğu hayranlık ve bağlılık; narsistlik, narsisizm."

Tanımda iki unsur var: hayranlık ve bağlılık. Her ikisi de kişinin kendisine yöneliktir.

Günlük Dildeki Kullanım

Günlük konuşmada "narsist" sıfatı çoğu zaman bencillik, kendini beğenmişlik veya ilgi arayışı anlamında kullanılıyor. Bu kullanım sözlük tanımına yakın olabilir ama tanı anlamı taşımaz.

Türk Dil Kurumu sözlüğü maddeye bir de edebî örnek cümle eklemiş. Ancak bu bir sözlük örneğidir, kurumsal bir uyarı değildir.

Taranan kurumsal kaynaklarda, kavramın günlük dilde yanlış kullanıldığına dair ayrı bir uyarı metni bulunamadı.

Klinik Karşılık Ayrı Bir Şeydir

NIH bünyesindeki MedlinePlus'ta narsisistik kişilik bozukluğu için verilen kurumsal tanım, üç unsura dayanıyor: aşırı bir kendini önemli görme duygusu, kendisiyle aşırı meşgul olma ve başkalarına karşı empati eksikliği.

Aynı kaynak nedene dair net: "Bu bozukluğun nedeni bilinmemektedir."

Tanı Kim Koyar?

MedlinePlus'ın ifadesi birebir: "Narsisistik kişilik bozukluğu bir psikolojik değerlendirmeye dayanarak teşhis edilir. Sağlık hizmeti sağlayıcısı kişinin belirtilerinin ne kadar uzun sürdüğünü ve ne kadar şiddetli olduğunu değerlendirecektir."

Aynı sayfadaki genel uyarı da açık: "Her türlü tıbbi durumun teşhis ve tedavisi için lisanslı bir tıp uzmanına danışılmalıdır."

Yani süre ve şiddet değerlendirmesi gerektiren bir karar söz konusudur; bu değerlendirmeyi bir internet sayfası veya test yapamaz.

İki Kullanımın Farkı

Bu ayrım pratikte şu anlama gelir: birinin davranışını "narsist" diye nitelemek bir gözlem ifadesidir; o kişiye tanı koymak değildir.

Kelimenin Kökeni

Türk Dil Kurumu kelimeyi Fransızca narcissisme olarak kaydediyor. Kelimenin kökündeki mitolojik anlatı sözlük maddesinde yer almıyor; bu nedenle bu sayfada da aktarılmamıştır.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Belirti listesi yok. Bu sitede "şu belirtiler varsa" türü liste yayımlanmaz.
• Öz-değerlendirme testi yok. Tanı testi veya ölçek içermez.
• Tanı ölçütleri yok. Tanı sınıflandırma sistemlerinin ölçütleri bu sayfaya alınmamıştır.
• Teşhis yok. Hiçbir davranış bir tanıyla eşleştirilmemiştir.
• İlaç adı, doz ve tedavi önerisi yok. Bu sitede yazılmaz.
• "Narsistle nasıl başa çıkılır" türü öneri yok. Bu sayfanın kapsamı dışındadır.
• Günlük dildeki yanlış kullanıma dair kurumsal uyarı yok. Taranan kaynaklarda böyle bir metin bulunamadı.
• Mitolojik köken anlatısı yok. Sözlük maddesinde yer almıyor.

Sık Sorulan Sorular

Narsisizm nedir?

Türk Dil Kurumu'nun Türkçe karşılığıyla özseverlik: "Kişinin kendi bedensel ve ruhsal benliğine karşı duyduğu hayranlık ve bağlılık."

Türkçesi nedir?

Özseverlik. Sözlükte "narsistlik" de aynı maddede karşılık olarak veriliyor.

Kelime nereden geliyor?

Türk Dil Kurumu kaydına göre Fransızca narcissisme.

Narsisizm bir hastalık mı?

Sözlük anlamındaki özseverlik bir hastalık tanımı değildir. Klinik karşılık olan narsisistik kişilik bozukluğu ise ayrı bir durumdur ve tanısı psikolojik değerlendirmeye dayanarak hekim tarafından konur.

Birinin narsist olduğunu nasıl anlarım?

Bu sayfa belirti listesi ve değerlendirme aracı içermez. MedlinePlus'a göre tanı, belirtilerin süresi ve şiddeti değerlendirilerek bir sağlık hizmeti sağlayıcısı tarafından konur.

Günlük dildeki kullanım doğru mu?

Günlük kullanım bir davranış izlenimini anlatır ve sözlük tanımına yakın olabilir; ancak tanı anlamı taşımaz. İkisi farklı düzeylerdir.

Bozukluğun nedeni nedir?

MedlinePlus'ın ifadesiyle "bu bozukluğun nedeni bilinmemektedir".

Kaynak: Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük, "narsisizm" ve "özseverlik" maddeleri (Türkçe karşılık, tanım, alan bilgisi ve kelime kökeni) — sozluk.gov.tr üzerinden doğrudan okunmuştur; NIH / NLM MedlinePlus Tıbbi Ansiklopedi, narsisistik kişilik bozukluğu sayfası (kurumsal tanım cümlesi, nedenin bilinmediği ifadesi, tanının psikolojik değerlendirmeye dayandığı ve lisanslı tıp uzmanına danışılması uyarısı). Belirti listesi, tanı ölçütleri, öz-değerlendirme testi, teşhis, ilaç, doz ve tedavi önerisi içermez.