Teknoloji nedir? Sözlük anlamı, bilim ve teknikten farkı

Teknoloji, insanın maddi çevresini denetlemek ve değiştirmek amacıyla geliştirdiği araç gereçlerle bunlara ilişkin bilgilerin tümüdür. Bu tanım Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük'e aittir.

Sözlük ayrıca bir sanayi dalıyla ilgili yapım yöntemlerini, kullanılan araç gereçleri ve bunların kullanım biçimlerini kapsayan uygulama bilgisi anlamını da verir. Türkçede karşılığı uygulayım bilimidir.

Künye

• Sözcüğün kökeni: Fransızca "technologie"
• Türkçe karşılığı: uygulayım bilimi
• Kaynak: TDK Güncel Türkçe Sözlük
• Kapsam: araç gereçler ve bunlara ilişkin bilgi
• İlgili kavramlar: bilim, teknik, tasarım, inovasyon

Teknoloji kısaca ne demek?

En kısa hâliyle teknoloji, bilginin işe dönüşmüş hâlidir.

Bir şeyin nasıl çalıştığını bilmek bilgidir. O bilgiyi kullanarak bir sorunu çözen araç veya yöntem üretmek teknolojidir. Bu yüzden teknoloji yalnızca cihazlardan ibaret değildir; bir üretim yöntemi, bir tarım tekniği veya bir yazılım da teknolojidir.

Teknoloji ile bilim arasındaki fark

İkisi sık karıştırılır ama farklı sorulara yanıt ararlar.

Aralarındaki ilişki tek yönlü değildir. Bilim teknolojiye zemin hazırlar; ama gelişen teknoloji de yeni bilimsel çalışmaları mümkün kılar. Ayrıntı için bilim nedir ve icat, keşif ve buluş farkı sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Teknoloji ile teknik arasındaki fark

TDK'ya göre teknik, "bir sanat, bir bilim, bir meslek dalında kullanılan yöntemlerin hepsi" demektir.

Teknik bir yöntemdir; teknoloji ise o yöntemleri, araçları ve bunlara ilişkin bilgiyi kapsayan daha geniş bir bütündür. Kaynak yapmak bir tekniktir; kaynak makinesi, kaynak yöntemleri ve malzeme bilgisi birlikte bir teknolojidir.

Teknolojinin temel özellikleri

• Amaca yöneliktir. Bir ihtiyaç veya sorundan doğar.
• Bilgiye dayanır. Deneme yanılma bile bir bilgi birikimi üretir.
• Birikimlidir. Her aşama öncekinin üzerine kurulur.
• Yayılır. Bir yerde geliştirilen çözüm başka yerlerde uyarlanır.
• Sonuçları tarafsız değildir. Aynı teknoloji farklı amaçlarla kullanılabilir.

Son madde önemlidir: teknoloji kendi başına iyi ya da kötü değildir, kullanım biçimi sonucu belirler. MEB'in Teknoloji ve Tasarım dersi de bu nedenle teknoloji okuryazarlığını hedefler.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Teknoloji tarihi kronolojisi yok. Tek bir doğrulanabilir sıralamaya dayanmadığı için yazılmamıştır.
• "Dünyanın en gelişmiş teknolojisi" gibi sıralamalar yok. Ölçüt tanımsız olduğu için böyle bir iddia kurulmamıştır.
• Marka veya ürün önerisi yok.
• Gelecek tahmini yok. Teknolojinin hangi yöne gideceğine dair öngörü yazılmamıştır.
• Yatırım veya sektör yorumu yok.
• Sözlük tanımının tamamı aktarılmadı. Konuyla ilgili anlamlar alınmıştır.
• Teknolojinin zararlarına dair sağlık iddiası yok. Bu ayrı bir uzmanlık alanıdır.

Sık Sorulan Sorular

Teknoloji kısaca ne demek?

İnsanın çevresini değiştirmek için geliştirdiği araç gereçler ve bunlara ilişkin bilgilerin tümü. Kısaca bilginin uygulamaya dönüşmüş hâli.

Teknolojinin Türkçe karşılığı nedir?

Uygulayım bilimi. TDK sözlüğünde bu karşılık verilir.

Teknoloji ile bilim aynı şey mi?

Hayır. Bilim anlamaya, teknoloji uygulamaya yöneliktir. Bilim bilgi üretir, teknoloji o bilgiyle araç ve yöntem üretir.

Her alet teknoloji midir?

Aletin kendisi teknolojinin ürünüdür. Teknoloji ise aletle birlikte onun yapım ve kullanım bilgisini de kapsar.

Teknoloji yalnızca elektronik cihaz mı?

Hayır. Bir sulama yöntemi, bir üretim hattı düzeni veya bir yazılım da teknolojidir.

Teknoloji ve tasarım aynı kavram mı?

Değil. Tasarım bir çözümün planlanmasıdır; teknoloji o çözümün araç ve bilgi bütünüdür. Tasarım nedir sayfamızda ayrıntılı açıklanmıştır.

Tanımlar Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük'ten alınmıştır (sozluk.gov.tr). Sözlük maddelerinin tamamı değil, konuyla ilgili anlamlar aktarılmıştır. Teknoloji okuryazarlığı ifadesi MEB Teknoloji ve Tasarım Dersi Öğretim Programı'nın amaç bölümüne dayanır.