Güncel müfredat bu terimleri kullanıyor mu?
Kullanmıyor ve bunu bilmen ödevde işine yarar. MEB'in yürürlükteki ortaokul matematik programı şöyle yazıyor: “Bu süreçte en büyük ortak bölen (EBOB) ve en küçük ortak kat (EKOK) kavramlarına değinilmez.”
Programın kullandığı terimler ortak bölen ve ortak kat. Ortak bölen, iki sayıyı birden tam bölen sayı demek; ortak kat ise iki sayının birden katı olan sayı demek.
Konu 6. sınıf matematik dersinde, “Sayılar ve Nicelikler” temasında yer alır.
Yani soru “OBEB kaçtır” biçiminde gelirse yöntem aynıdır, ama müfredat terimi “en büyük ortak bölen”dir.
Programın istediği yöntem nedir?
Program listeleme ve yorumlama üzerine kuruludur; ortak bölenleri ya da ortak katları çizim, tablo veya sayı doğrusu yardımıyla bulmanı ister.
Örnek olarak 12 ile 18'i düşünelim. 12'nin bölenleri 1, 2, 3, 4, 6 ve 12; 18'in bölenleri 1, 2, 3, 6, 9 ve 18'dir. Ortak bölenler 1, 2, 3 ve 6 olur; en büyüğü 6'dır.
Aynı sayıların katlarına bakıldığında ilk ortak kat 36 çıkar.
Asal çarpanlara ayırma nasıl işler?
Asal çarpan, bir sayıyı oluşturan ve kendisinden ile birden başka böleni olmayan çarpan demek. Bu yöntem büyük sayılarda listeleme yapmaktan çok daha hızlıdır.
En büyük ortak böleni bulmak için ortak asal çarpanların en küçük kuvvetleri çarpılır.
En küçük ortak katı bulmak için ise bütün asal çarpanların en büyük kuvvetleri çarpılır.
Bu iki cümleyi karıştırmamak yeterlidir; işlemin geri kalanı sade çarpmadır.
Hangisini kullanacağımı nasıl bilirim?
Karar ölçütü problemin ne istediğine bakmakla bulunur ve iki soru bütün tipleri ayırır.
Problemde bir şey eşit parçalara bölünüyorsa ya da artansız paylaştırılıyorsa en büyük ortak bölen gerekir.
Problemde bir şey tekrar ediyor ve buluşma zamanı soruluyorsa en küçük ortak kat gerekir.
Örnek olarak düşünelim: iki otobüsün kaç dakika sonra aynı anda kalkacağı sorulursa ortak kat, bir kumaşın kaç eşit parçaya bölüneceği sorulursa ortak bölen aranır.
Çarpımları her zaman eşit mi?
En büyük ortak bölen ile en küçük ortak katın çarpımı, iki sayının çarpımına eşittir. Ancak bu kural yalnızca iki sayı için geçerlidir.
En sık yapılan hata bu eşitliği üç sayıya uygulamaktır; üç sayıda kural bozulur ve sonuç yanlış çıkar.
“Aralarında asal” ne anlama gelir?
Aralarında asal, iki sayının birden başka ortak böleni bulunmaması demek ve bu terim programın anahtar kavramları arasındadır.
Böyle iki sayının en büyük ortak böleni 1'dir; en küçük ortak katı ise iki sayının çarpımına eşit olur.
Bu Sayfada Ne Yok?
- Çözülmüş soru listesi ve cevap anahtarı yok. Yazıdaki 12 ile 18 örneği yöntemi göstermek içindir.
- Öklid algoritması gibi ileri yöntemler yok; ortaokul kapsamı dışındadır.
- Üç ve daha fazla sayı için çarpım kuralı verilmedi, çünkü kural yalnızca iki sayıda geçerlidir.
- Asal sayılar listesi yok.
- Sınav sorusu yok. Burada yöntem anlatılır.
- Belirli bir yayınevinin soru bankası önerisi yok.
- Ödeve doğrudan kopyalanacak hazır paragraf yok.
Sık Sorulan Sorular
MEB programı OBEB ve OKEK terimlerini kullanıyor mu?
Kullanmıyor. Program “EBOB ve EKOK kavramlarına değinilmez” diyor ve “ortak bölen” ile “ortak kat” terimlerini kullanıyor.
En büyük ortak bölen asal çarpanlarla nasıl bulunur?
Ortak asal çarpanların en küçük kuvvetleri çarpılır.
En küçük ortak kat nasıl bulunur?
Bütün asal çarpanların en büyük kuvvetleri çarpılır.
Hangi problemde hangisi kullanılır?
Eşit paylaştırma ve bölme problemlerinde ortak bölen; tekrarlama ve buluşma problemlerinde ortak kat.
Çarpım kuralı üç sayıda da geçerli mi?
Değil. Çarpımlarının eşitliği yalnızca iki pozitif tam sayı için geçerlidir.
Aralarında asal sayıların ortak böleni kaçtır?
1'dir. En küçük ortak katları ise iki sayının çarpımına eşittir.
Kaynak: MEB Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı (PDF) — 6. sınıf “ortak kat ve ortak böleni yorumlayabilme” çıktısı ve “EBOB ve EKOK kavramlarına değinilmez” ifadesi program metninden birebir alındı. Son kontrol: 7 Kasım 2026.
Diğer ödev konuları: Ödev Rehberi — 60 konu, derse ve sınıf düzeyine göre
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın.