Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) Nedir, Hangi Ürünlere Uygulanır?

Özel tüketim vergisi, kısaca ÖTV, belirli mal gruplarına uygulanan ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na dayanan bir vergidir. Kanunun numarası ve kabul tarihi, Anayasa Mahkemesi'nin iki ayrı kararında aynı biçimde geçiyor: "6.6.2002 günlü, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu". Yani kanun 6 Haziran 2002'de kabul edilmiştir.

Verginin en belirgin özelliği, her mala değil, kanuna ekli listelerde sayılan mallara uygulanmasıdır. Katma değer vergisinden farkı budur: katma değer vergisi genel bir tüketim vergisidir, ÖTV ise seçili mal gruplarını hedefler.

Bu sayfa bir güncel haber değildir ve sebebi yazılmalıdır: 4 Kasım 2026 tarihli ya da yakın tarihli bir ÖTV düzenlemesi, kararı veya tebliği okunabilen hiçbir resmî yüzeyde bulunamadı. Aşağıda verginin yapısı ve mevzuattaki yeri vardır.

Künye

Verginin Yapısı: Listeler

Kanun, vergiye tabi malları dört ayrı listede topluyor. Bu sayfada yalnızca resmî bir yüzeyden doğrulanabilen liste bilgileri yazılmıştır.

(I) sayılı liste. Anayasa Mahkemesi kararında bu listenin (A) ve (B) cetveli olarak ikiye ayrıldığı ve listedeki malların Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Numaraları ile sıralandığı yazılı. Yani mallar ticari isimleriyle değil, gümrük sınıflandırma numaralarıyla belirleniyor.

(II) sayılı liste. Bu liste taşıtları kapsıyor. Kanunun bir muafiyet hükmünün birebir ifadesi listenin varlığını ve niteliğini gösteriyor: "(II) sayılı listede yer alan malların, Başbakanlık merkez teşkilatı tarafından ilk iktisabı,". Aynı kararın karşıoy bölümünden listenin binek otomobil, arazi taşıtı, uçak ve yat gibi taşıtları içerdiği anlaşılıyor.

(III) ve (IV) sayılı listelerin kapsamı bu sayfada yoktur. İki listenin hangi mal gruplarını içerdiği okunabilen resmî yüzeylerde doğrulanamadı ve tahmin edilmemiştir.

Bir Kavram: "İlk İktisap"

Taşıtlarda verginin hangi anda doğduğunu belirleyen kavram ilk iktisaptır. Yukarıda alıntılanan muafiyet hükmünde de bu kavram kullanılıyor: vergi, (II) sayılı listedeki malın ilk iktisabı üzerinden alınıyor.

Bunun pratik sonucu şudur: taşıtlarda vergi her el değiştirmede değil, kanunda tanımlanan ilk iktisap anında doğar. Kavramın kanundaki birebir tanımı bu sayfada yoktur; ilgili madde metni okunabilen resmî bir yüzeyde bulunamadı.

Verginin Konusu Maddesi Neden Yazılmadı?

Bir vergi sayfasında en çok beklenen şey kanunun "verginin konusu" maddesinin birebir metnidir. Bu sayfada yoktur ve sebebi tekniktir.

Kanun metinlerini yayımlayan resmî yüzeyler bu kontrolde otomatik erişime kapalıydı. Kanunun tam metnini barındıran erişilebilir belgelerde ise metin belirli bir uzunluktan sonra kesiliyor ve ilgili maddeye ulaşılamıyor. Bu yüzden madde metni yerine, maddeyi aktaran yargı kararlarından doğrulanabilen kısımlar yazılmıştır.

TBMM'de Bekleyen Teklif

Verginin güncel gündemine dair doğrulanabilir tek kayıt Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki bir kanun teklifidir.

Teklifin adı "Özel Tüketim Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi", esas numarası 2/3546. Başkanlığa geliş tarihi 20 Şubat 2026, esas komisyonu Plan ve Bütçe Komisyonu ve son durumu komisyonda.

Teklifin amacı Meclis kaydında şöyle anlatılıyor: emekli esnaf, sanatkâr ve çiftçilere "bir defaya mahsus olmak üzere özel tüketim vergisi istisnası tanınması".

Ayrıca Meclis'in 5 Ekim 2026 tarihli gelen kâğıtlar listesinde, katma değer vergisi ve özel tüketim vergisi kanunlarında değişiklik öngören iki yeni milletvekili teklifi daha kayıtlıdır: 2/3906 ve 2/3907. İkisi de Plan ve Bütçe Komisyonu'na havale edilmiştir.

Hiçbiri kanunlaşmamıştır. Komisyonda bekleyen bir teklif, yürürlükte olan bir kural değildir.

Akaryakıt ve Taşıtlarda ÖTV

ÖTV'nin günlük hayatta en çok konuşulduğu iki alan akaryakıt ve taşıtlardır. Sitedeki ilgili kayıtlar: motorin ÖTV takvimi, benzin ÖTV kararı ve elektrikli araç ÖTV oranları.

Diğer vergi türleri için damga vergisi nedir ve motorlu taşıtlar vergisi nedir sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Verginin konusu maddesinin birebir metni yok. Kanun metnini yayımlayan resmî yüzeyler otomatik erişime kapalıydı ve erişilebilen tam metin belgeleri ilgili maddeden önce kesiliyor.
• (III) ve (IV) sayılı listelerin kapsamı yok. Okunabilen resmî yüzeylerde doğrulanamadı.
• Kanunun Resmî Gazete künyesi yok. Doğrulanamadı.
• Vergi oranları ve tutarları yok. Oranlar mal grubuna göre değişir ve bu kontrolde resmî bir yüzeyden alınamadı.
• 4 Kasım 2026 tarihli bir düzenleme yok. Taranan resmî yüzeylerde böyle bir kayıt bulunamadı.
• Trendin sebebine ilişkin açıklama yok. Resmî bir dayanak bulunamadığı için sebep tahmin edilmemiştir.
• "İlk iktisap" kavramının kanundaki tanımı yok. İlgili madde metni alınamadı.
• Oran değişikliği öngörüsü yok. Bu sitede vergi veya fiyat tahmini yazılmaz.
• Hukuki ve mali tavsiye yok. Somut bir işlem için yetkili kuruma veya meslek mensubuna başvurulmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Özel tüketim vergisi nedir?

Kanuna ekli listelerde sayılan mallara uygulanan bir vergidir. Dayanağı 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'dur.

ÖTV kanunu ne zaman kabul edildi?

6 Haziran 2002. Tarih ve kanun numarası Anayasa Mahkemesi'nin iki ayrı kararında aynı biçimde geçiyor.

Kaç liste var?

Dört: I, II, III ve IV sayılı listeler. (I) sayılı liste (A) ve (B) cetveli olarak ikiye ayrılıyor.

Taşıtlar hangi listede?

(II) sayılı listede. Kararlardan listenin binek otomobil, arazi taşıtı, uçak ve yat gibi taşıtları içerdiği anlaşılıyor.

ÖTV ile KDV arasındaki fark ne?

Katma değer vergisi genel bir tüketim vergisidir; ÖTV ise yalnızca kanuna ekli listelerde sayılan mal gruplarına uygulanır.

4 Kasım 2026'da ÖTV'de bir değişiklik oldu mu?

Taranan resmî yüzeylerde o tarihe ait bir düzenleme bulunamadı. Meclis'te bekleyen teklifler vardır ama hiçbiri kanunlaşmamıştır.

Meclis'te hangi teklif bekliyor?

Esas numarası 2/3546 olan teklif, emekli esnaf, sanatkâr ve çiftçilere bir defaya mahsus ÖTV istisnası öngörüyor; durumu komisyonda. Ayrıca 2/3906 ve 2/3907 numaralı iki teklif daha kayıtlı.

Kaynak ve kapsam: Kanunun numarası (4760), adı ve 6 Haziran 2002 kabul tarihi, Anayasa Mahkemesi'nin norm denetimi karar bankasında yayımlanmış iki ayrı kararındaki "6.6.2002 günlü, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu" ifadesinden alınmıştır. (I) sayılı listenin (A) ve (B) cetveli olarak ikiye ayrıldığı ve mallarının Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Numaraları ile sıralandığı bilgisi ile (II) sayılı listeye ilişkin "(II) sayılı listede yer alan malların, Başbakanlık merkez teşkilatı tarafından ilk iktisabı," hükmü ve listenin taşıtları kapsadığına dair değerlendirme, aynı karar bankasındaki kararlardan alınmıştır. (III) ve (IV) sayılı listelerin kapsamı, kanunun verginin konusunu düzenleyen maddesinin birebir metni, "ilk iktisap" kavramının kanundaki tanımı, kanunun Resmî Gazete künyesi ve vergi oranları, kanun metinlerini yayımlayan resmî yüzeyler bu kontrolde otomatik erişime kapalı olduğu ve erişilebilen tam metin belgelerinde metin ilgili maddelerden önce kesildiği için bu sayfaya yazılmamıştır. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde bekleyen 2/3546 esas numaralı teklifin adı, 20 Şubat 2026 geliş tarihi, esas komisyonu, komisyonda olan durumu ve amacına ilişkin "bir defaya mahsus olmak üzere özel tüketim vergisi istisnası tanınması" ifadesi Meclis'in kendi kanun teklifi kaydından; 2/3906 ve 2/3907 numaralı tekliflerin kaydı ise Meclis'in 5 Ekim 2026 tarihli gelen kâğıtlar listesinden alınmıştır. Hiçbiri kanunlaşmamıştır ve bu sayfada yürürlükteki kural gibi sunulmamıştır. 4 Kasım 2026 veya yakın tarihli bir ÖTV düzenlemesi, kararı ya da tebliği için Meclis ile bütçe, ticaret ve maliye alanındaki resmî yüzeyler taranmış, hiçbir kayıt bulunamamış ve trendin sebebi tahmin edilmemiştir. Bu sayfa vergi oranı öngörüsü, fiyat tahmini, hukuki veya mali tavsiye içermez.