17 Eylül Ne Günü? Adnan Menderes'in İdamı

17 Eylül 1961'de Türkiye'nin 9. Başbakanı Adnan Menderes İmralı'da idam edildi.

2026 yılı, idamın 65. yıl dönümü.

Üç İsim, İki Gün

Bu nedenle anma programları iki güne yayılıyor.

Sürecin Özeti

27 Mayıs 1960 darbesinin ardından dönemin iktidar mensupları Yassıada'da yargılandı.

İdam kararları Millî Birlik Komitesi'nin 75 sayılı kararıyla onaylandı ve karar 16 Eylül 1961 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.

Cumhurbaşkanı Celâl Bayar'ın cezası, yaşı gerekçesiyle müebbet hapse çevrildi.

Anıt Mezar

Menderes, Zorlu ve Polatkan'ın naaşları sonraki yıllarda İstanbul Topkapı'daki Anıt Mezar'a nakledildi.

Her yıl 17 Eylül'de burada anma töreni düzenleniyor.

2026: 65. Yıl ve Yeni Bir Karar

65. yıl töreninde İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi bir duyuru yaptı.

Cumhurbaşkanı kararıyla, dönemin İçişleri Bakanı İsmail Namık Gedik'in naaşının Topkapı'daki Adnan Menderes Anıt Mezarı'nın bulunduğu alana nakledileceği bildirildi.

Neden Hâlâ Konuşuluyor?

27 Mayıs ve sonrasında yaşananlar, Türkiye'de siyasi tartışmanın sürekli başlıklarından biri.

Bunun bir sebebi, olayın hukuki ve siyasi boyutlarının iç içe geçmiş olması. Yargılamanın olağan mahkemelerde değil, darbe sonrası kurulan özel bir yapıda yapılması, sürecin meşruiyetine dair tartışmayı canlı tuttu.

İkinci sebep kuşak aktarımı: aileler, siyasi partiler ve kurumlar bu tarihi kendi anlatılarıyla anıyor. Bu sayfada taraflardan biri benimsenmemiş, yalnızca doğrulanabilir olgular aktarılmıştır.

Yassıada Nedir?

İstanbul'a bağlı küçük bir ada. 27 Mayıs 1960 sonrasında yargılamaların yapıldığı yer olarak tarihe geçti.

Sanıklar duruşma süresince adada tutuldu. Yargılamanın olağan adliye binaları yerine burada yapılması, sürecin kendine özgü bir çerçevede yürütüldüğünü gösteriyor.

Ada, sonraki yıllarda farklı amaçlarla kullanıldı ve dönem dönem yeniden gündeme geldi.

17 Eylül'ün Başka Anlamları

Takvimde aynı güne başka olaylar da denk geliyor; ancak Türkiye'de "17 Eylül ne günü" aramasının karşılığı ağırlıkla bu yıl dönümü oluyor.

Anma programları genellikle Topkapı'daki Anıt Mezar'da ve Aydın'da düzenleniyor. Menderes'in siyasi kariyeri Aydın milletvekilliğiyle başlamıştı.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Yargılamanın içeriği yok. Suçlamalar ve savunmalar bu sayfada aktarılmamıştır.
• Siyasi değerlendirme yok. Sayfa olguları aktarır.
• Menderes'in tam biyografisi yok.
• İdamın ayrıntıları yok.
• Tören programı yok. Her yıl değişiyor.
• Tartışmalı iddialar yok. Yalnızca doğrulanabilir tarih ve kararlar yazılmıştır.

Sık Sorulan Sorular

17 Eylül ne günü?

Adnan Menderes'in 1961'de idam edildiği gün.

Menderes nerede idam edildi?

İmralı'da.

Diğer iki isim kim?

Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan; ikisi de 16 Eylül 1961'de idam edildi.

Kararı kim onayladı?

Millî Birlik Komitesi'nin 75 sayılı kararıyla onaylandı; karar 16 Eylül 1961 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.

Celâl Bayar'a ne oldu?

Cezası yaşı gerekçesiyle müebbet hapse çevrildi.

2026'da ne açıklandı?

İçişleri Bakanı, Namık Gedik'in naaşının Anıt Mezar'ın bulunduğu alana nakledileceğini duyurdu.

Kaynaklar: Dönemin Resmî Gazete kayıtlarına ilişkin genel tarih kaynakları ve 17 Eylül 2026 tarihli anma töreni haberleri.