Türk Ticaret Kanunu'nda ticaret şirketi beş türdür: kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif. Bu liste 6102 sayılı Kanun'un madde 124 hükmünde sayılıdır ve kapalıdır — kanunun saymadığı bir türde ticaret şirketi kurulamaz.
Çoğu kaynak kooperatifi bu listenin dışında anlatır. Oysa kanun onu açıkça ticaret şirketi olarak sayar; kendi özel kanunu bulunması bunu değiştirmez.
Şahıs şirketi ve sermaye şirketi ayrımı
Aynı madde beş türü ikiye böler. Şahıs şirketleri kollektif ve komandit şirkettir. Sermaye şirketleri anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirkettir.
Ayrımın pratikteki anlamı sorumluluktur. Şahıs şirketinde ortak, şirketin borcundan kendi bütün malvarlığıyla sorumlu olabilir; sermaye şirketinde ortağın sorumluluğu kural olarak taahhüt ettiği sermaye payıyla sınırlıdır.
Beş tür tek tek
| Kollektif | Ortakların tamamı şirket borçlarından sınırsız ve müteselsil sorumlu. Gerçek kişiler kurar. |
| Komandit | İki tür ortak var: komandite (sınırsız sorumlu) ve komanditer (sermayesi kadar sorumlu). |
| Anonim | Sermayesi paylara bölünmüş, ortağın sorumluluğu taahhüt ettiği sermaye payıyla sınırlı. |
| Limited | Ortak sayısı elliyi geçemez; ortak şirket borcundan sorumlu değildir. |
| Kooperatif | Ortakların belirli ekonomik menfaatlerini korumak için kurulan, değişir ortaklı şirket. |
Tek ortakla kurulabilen türler
Yaygın bir yanlış bilgi, şirket kurmak için en az iki kişi gerektiğidir. 6102 sayılı Kanun bunu değiştirdi: anonim şirket tek bir kurucuyla, limited şirket de tek ortakla kurulabilir. Anonim şirkette pay sahibi sayısı bire düşerse bu durumun ticaret siciline tescil ve ilan ettirilmesi gerekir.
Limited şirkette ortak sayısının üst sınırı ellidir. Bu sınır aşılırsa şirketin anonim şirkete dönüştürülmesi yoluna gidilir.
Tüzel kişilik ve ticaret unvanı
Beş türün hepsi tüzel kişiliğe sahiptir: şirket, ortaklarından ayrı bir hak ve borç sahibidir. Ticaret şirketleri ticaret siciline tescille tüzel kişilik kazanır.
Şirket türünün ticaret unvanında görünmesi zorunludur; "A.Ş.", "Ltd. Şti." gibi ekler bu yüzden vardır ve keyfî değildir.
Şirketin hangi işleri yapabileceği konusunda 6102 sayılı Kanun, ultra vires kuralını kaldırdı: şirket, esas sözleşmesinde yazılı olmayan bir işlemi yapsa da işlem geçerli kalır; sorumluluk yöneticiye yönelir.
Tescil ve ilan işlemleri ticaret sicili müdürlüklerinde yapılır; güncel usul ve istenen belgeler için ticaret.gov.tr adresine bakılmalıdır.
Bu Sayfada Ne Yok?
- Asgarî sermaye tutarı yok. Anonim ve limited şirket için aranan en az sermaye, Cumhurbaşkanı kararıyla artırılabilen bir tutardır ve değiştiği için sayfada yazılmaz; güncel rakam Ticaret Bakanlığı'ndan teyit edilmelidir.
- Kuruluş masrafı ve harç yok. Her yıl değişir.
- Vergi karşılaştırması yok. Hangi türün vergi yükünün daha hafif olduğu somut duruma bağlıdır; bu sayfa vergi tavsiyesi vermez.
- "Hangi şirketi kurayım" tavsiyesi yok. Seçim ortak sayısı, sorumluluk tercihi ve faaliyet konusuna göre değişir; mali müşavir ve avukata danışılmalıdır.
- Adi ortaklık yok. Adi ortaklık Borçlar Kanunu'nda düzenlenir, ticaret şirketi değildir ve tüzel kişiliği yoktur.
- Yabancı sermaye mevzuatı yok. Ayrı bir konudur.
- Kooperatif türlerinin tek tek dökümü yok. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun ve ilgili bakanlıkların konusudur.
Sık Sorulan Sorular
Türkiye'de kaç tür şirket var?
Ticaret şirketi beş türdür: kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif. Liste madde 124'te sayılıdır ve kapalıdır.
Kooperatif gerçekten şirket mi?
Evet. 6102 sayılı Kanun kooperatifi ticaret şirketleri arasında açıkça sayar. Ayrı bir kanunla düzenlenmesi bunu değiştirmez.
Tek kişiyle şirket kurulabilir mi?
Evet. Anonim şirket tek kurucuyla, limited şirket tek ortakla kurulabilir. Şahıs şirketlerinde ise birden çok ortak gerekir.
Limited şirkette en fazla kaç ortak olabilir?
Elli. Bu sayı aşıldığında anonim şirkete dönüşüm gerekir.
Şahıs şirketi ile sermaye şirketi arasındaki fark nedir?
Temel fark sorumlulukta. Şahıs şirketinde ortak şirket borcundan kişisel malvarlığıyla sorumlu olabilir; sermaye şirketinde sorumluluk kural olarak taahhüt edilen sermaye payıyla sınırlıdır.
Şirketin esas sözleşmesinde olmayan bir iş yapılırsa işlem geçersiz olur mu?
Hayır. 6102 sayılı Kanun'la ultra vires kuralı kaldırıldı; işlem geçerli kalır, sorumluluk yöneticiye yönelir.
Kaynak: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun güncel konsolide metni, özellikle madde 124 ve izleyen hükümler (mevzuat.gov.tr). Beş şirket türü, şahıs/sermaye şirketi ayrımı, tek kurucuyla anonim şirket ve limited şirkette elli ortak sınırı bu metinden okunmuştur. Asgarî sermaye tutarları değiştiği için yazılmamıştır. Son kontrol 13 Kasım 2026.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın.