Atatürk günlerinde törenler hangi yönetmeliğe göre yapılır?

Atatürk günlerindeki törenlerin dayanağı, Bakanlar Kurulu'nun 16/4/2012 tarihli ve 2012/3073 sayılı kararıyla yürürlüğe konulan yönetmeliktir (Resmî Gazete 5/5/2012, sayı 28283). Yönetmeliğin tam adı uzun: "Ulusal ve Resmi Bayramlar ile Mahalli Kurtuluş Günleri, Atatürk Günleri ve Tarihi Günlerde Yapılacak Tören ve Kutlamalar Yönetmeliği".

Burada çok yaygın bir hata var ve internetteki içeriğin büyük bölümü hâlâ onu tekrarlıyor: 14/8/1981 tarihli ve 8/3456 sayılı "Ulusal ve Resmi Bayramlarda Yapılacak Törenler Yönetmeliği" mülgadır. Mülga, yürürlükten kaldırılmış demek. Bu yönetmeliği yürürlükten kaldıran hüküm, 2012/3073 sayılı yönetmeliğin 10. maddesi; aynı madde 3/3/1982-8/4400 ve 4/9/1973-7/7058 sayılı yönetmelikleri de yürürlükten kaldırmıştır. Dolayısıyla 1981 metnine dayanan bir tören tarifi bugün geçerli değil.

Yönetmeliğin dayanağı

Yönetmelik boşlukta durmuyor: 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun'un madde 4 hükmü, törenlerin bir yönetmelikle düzenleneceğini öngörüyor. 2012/3073 bu maddenin karşılığıdır.

10 Kasım yönetmelikte nerede?

10 Kasım bir Atatürk günü olarak yönetmeliğin Dördüncü Bölümü'nde, madde 8 kapsamındadır. Madde 8'in kurduğu düzen şöyle:

• Kutlama faaliyetleri Başkentte Ankara Valiliği, başkent dışında valilik ve kaymakamlıkların kutlama komitelerince belirlenir.
• Programda bilimsel toplantı, konferans, sergi, yarışma ve tiyatro gibi etkinlikler yer alır.
• Maddenin lafzıyla: programda tören geçişi ve tebrikata yer verilmez.

Bu son cümle, 10 Kasım programının bayram törenlerinden niçin farklı göründüğünü açıklıyor: geçiş töreni ve tebrik kabulü yönetmelik gereği programda yer almıyor.

Yönetmelikte olmayanlar

İki şey yönetmelikte geçmiyor ve bunu bilmek gerekiyor. Birincisi: yönetmelik metninde "10 Kasım" tarihi ya da "09.05" ibaresi yer almaz. İkincisi, buna bağlı olarak: saat 09.05'teki saygı duruşu ve siren uygulaması mevzuatta yazılı değildir. Uygulama, valilik ve kaymakamlık kutlama komitelerinin programlarına ve yerleşik teamüle dayanıyor.

10 Kasım'ın tatil durumu için 10 Kasım tatil mi sayfamıza, saygı duruşunun saati için 10 Kasım saygı duruşu saat kaçta sayfamıza bakabilirsiniz.

Bu Sayfada Ne Yok?

• 09.05 uygulamasının mevzuat dayanağı yok. Yürürlükteki yönetmelikte böyle bir hüküm bulunmuyor.
• Yönetmeliğin tam metni yok. Kapsam sebebiyle yalnızca ilgili madde özetlenmiştir.
• İl bazında program yok. Programlar valilik ve kaymakamlık komitelerince belirlendiği için değişir.
• Okul programı yok. Ayrı sayfanın konusudur.
• Protokol oturma düzeni yok. Bu sayfanın konusu dışındadır.
• 1981 tarihli mülga yönetmeliğin hükümleri yok. Yürürlükten kaldırıldığı için aktarılmaz.
• Yorum ve değerlendirme yok. Sayfa mevzuat metnine dayanır.

Sık Sorulan Sorular

Yürürlükteki tören yönetmeliği hangisi?

Bakanlar Kurulu'nun 16/4/2012 tarihli ve 2012/3073 sayılı kararıyla yürürlüğe konulan yönetmelik; Resmî Gazete 5/5/2012, sayı 28283.

1981 tarihli yönetmelik hâlâ geçerli mi?

Hayır. 14/8/1981 tarihli ve 8/3456 sayılı yönetmelik mülgadır; 2012/3073 sayılı yönetmeliğin 10. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.

10 Kasım yönetmeliğin hangi maddesinde?

Madde 8 kapsamında, Dördüncü Bölüm'de. 10 Kasım bir Atatürk günü olarak düzenlenmiştir.

Programı kim belirler?

Başkentte Ankara Valiliği, başkent dışında valilik ve kaymakamlıkların kutlama komiteleri.

10 Kasım'da tören geçişi yapılır mı?

Hayır. Madde 8 lafzıyla programda tören geçişi ve tebrikata yer verilmez.

09.05'teki saygı duruşu zorunlu mu?

Yürürlükteki yönetmelikte 09.05 ibaresi geçmez; uygulama kutlama komitesi programlarına ve teamüle dayanır. Bu sayfa bir mevzuat zorunluluğu olduğunu yazmıyor.

Kaynak: Mevzuat Bilgi Sistemi — 2012/3073 sayılı yönetmelik (mevzuat.gov.tr); Resmî Gazete 5/5/2012 (resmigazete.gov.tr); 2429 sayılı Kanun (mevzuat.gov.tr). Yönetmeliğin künyesi, 10. maddedeki yürürlükten kaldırma hükmü ve 8. maddenin lafzı birincil metinden okunmuştur. 09.05 uygulamasına dair bir hüküm yönetmelikte bulunmadığı için bu sayfa bir mevzuat dayanağı göstermez. Son kontrol 11 Kasım 2026.