Kanunun madde 16 hükmü, kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin veri işlemeye başlamadan önce Veri Sorumluları Sicili'ne kaydolmasını zorunlu tutar. Sicil, Kurul'un gözetiminde ve kamuya açık olarak tutulur.
Bu konuda internetteki bilginin büyük kısmı eski. Kayıt yükümlülüğünün başlangıcı için Kurul yıllar boyunca toplu süreler belirledi ve bunlar birkaç kez uzatıldı. Son uzatma kararı 2021 Mart'ında alındı ve üç grubun da süresini 31 Aralık 2021'e taşıdı. Sonrasında genel bir uzatma kararı yayımlanmadı.
Pratik sonucu şu: artık “son başvuru tarihi ne zaman” diye bir soru yok. Toplu geçiş dönemi kapandı ve geçerli kural kanunun kendi hükmü — veri işlemeye başlamadan önce kaydolmak. Sistem hâlen açık ve çalışıyor.
Kayıt Başvurusunda Bildirilecekler
Madde 16 bildirimin içeriğini sayar: veri sorumlusunun ve varsa temsilcisinin kimlik ve adres bilgileri; verilerin hangi amaçla işleneceği; veri konusu kişi grupları ile bu kişilere ait veri kategorileri; verilerin aktarılabileceği alıcı veya alıcı grupları; yabancı ülkelere aktarımı öngörülen veriler; veri güvenliğine ilişkin alınan tedbirler; ve verilerin işlendikleri amaç için gerekli olan azami süre.
Bu bilgilerde meydana gelen değişiklikler derhâl bildirilir. Ayrıca aydınlatma metninde ilgili kişiye verilen bilgilerin sicile açıklanan bilgilerle uyumlu olması gerekir; iki beyan birbirini tutmak zorunda.
Kimler İstisna Kapsamında?
Kurul, kanunun verdiği yetkiye dayanarak dokuz grup için kayıt yükümlülüğüne istisna getirdi. Bunlar arasında şunlar var: bir veri kayıt sisteminin parçası olmak kaydıyla yalnızca otomatik olmayan yollarla veri işleyenler; noterler; avukatlar; serbest muhasebeci mali müşavirler ve yeminli mali müşavirler; gümrük müşavirleri; arabulucular; siyasi partiler; mevzuatına ve amaçlarına uygun, faaliyet alanlarıyla sınırlı ve yalnızca kendi çalışanlarına, üyelerine, mensuplarına ve bağışçılarına yönelik veri işleyen dernek, vakıf ve sendikalar.
Dokuzuncu grup ölçek esaslı: yıllık çalışan sayısı elliden az ve yıllık mali bilanço toplamı belirli bir eşiğin altında olan, ana faaliyet konusu özel nitelikli kişisel veri işleme olmayan veri sorumluları.
Burada bir güncellik uyarısı gerekiyor: bu eşik 2023 yılında alınan bir Kurul kararıyla yükseltildi. Kurum'un kendi istisna tablosunda görünen rakam bu noktada güncel değil; eski eşiği tekrarlayan kaynaklara güvenilmemeli. Bu sayfada tutar yazılmadı, çünkü rakam karar metninde ve zamanla değişiyor.
İstisna Olmak Kanundan Muaf Olmak Değil
Kurum'un kendi uyarısı bu başlıkta: sicile kayıt yükümlülüğünden istisna olmak, kanundan da istisna olmak anlamına gelmez. Kayıt yükümlülüğünden istisna olan veri sorumluları da diğerleri gibi kanun hükümlerine uymak zorundadır.
Yani muafiyet yalnızca sicile kayıt işlemini kaldırır; aydınlatma yükümlülüğü, veri güvenliği tedbirleri, ilgili kişinin başvurusunu cevaplama ve ihlal bildirimi gibi yükümlülükler aynen devam eder. Avukatın ya da küçük bir işletmenin “ben muafım” diyerek aydınlatma metni hazırlamaması bu yüzden yanlış.
Yaptırım
Sicile kayıt ve bildirim yükümlülüğüne aykırı hareket edenler için idari para cezası, kanunun madde 18 hükmünde düzenlenmiştir. Bu madde 2024 yılında 7499 sayılı Kanun'la değiştirildi; eklenen bir fıkra, Kurul'ca verilen idari para cezalarına karşı idare mahkemelerinde dava açılabileceğini belirtiyor.
Tutar yazılmadı: cezalar her yıl güncellenir ve kanun metninden okunamaz. Yukarıdaki hükümler 11 Kasım 2026 tarihinde kanunun güncel metninden ve Kurul kararlarından kontrol edildi.
Bu Sayfada Ne Yok?
- İstisna eşiğinin tutarı yok. Eşik 2023 kararıyla yükseltildi; rakam karar metninde ve değişiyor.
- İdari para cezası tutarı yok. Cezalar her yıl güncellenir.
- Kayıt ekranlarının adım adım anlatımı yok. Sistem kılavuzları Kurum'un kendi sayfalarında.
- Belirli bir işletmenin muaf olup olmadığına dair değerlendirme yok. Bu bir bilgi sayfasıdır.
- İrtibat kişisi atama usulünün ayrıntısı yok. Sicile ilişkin diğer usul ve esaslar ayrı yönetmelikte.
- Yeni bir toplu süre öngörüsü yok. 2021 sonrası genel uzatma kararı yayımlanmamıştır.
- Kişisel ölçü ve inanç bilgileri yok. Yayın ilkelerimiz gereği hiçbir kişi için yazılmaz.
Sık Sorulan Sorular
VERBİS kayıt için son tarih ne zaman?
Toplu geçiş süreleri 31 Aralık 2021'de doldu ve sonrasında genel bir uzatma kararı yayımlanmadı. Yeni yükümlüler için kural, kanunun hükmüdür: veri işlemeye başlamadan önce kaydolmak.
Küçük işletmeler muaf mı?
Ölçek esaslı bir istisna var: yıllık çalışan sayısı elliden az ve yıllık mali bilanço toplamı belirli eşiğin altında olan, ana faaliyeti özel nitelikli veri işleme olmayan veri sorumluları. Eşik 2023'te yükseltildi.
Muafsam KVKK'ya da uymak zorunda değil miyim?
Uymak zorundasınız. Kurum'un uyarısı açık: kayıt istisnası kanundan istisna anlamına gelmez.
Avukatlar ve mali müşavirler kayıt yapmak zorunda mı?
İlgili Kurul kararlarıyla istisna kapsamına alınan meslekler arasında avukatlar, noterler, serbest muhasebeci mali müşavirler, yeminli mali müşavirler, gümrük müşavirleri ve arabulucular yer alıyor.
Sicile bildirilen bilgiler değişirse ne yapılır?
Kanun bu değişikliklerin derhâl bildirilmesini öngörür. Ayrıca aydınlatma metnindeki bilgilerin sicil beyanıyla uyumlu olması gerekir.
Sicil kayıtları herkese açık mı?
Madde 16, sicilin kamuya açık olarak tutulduğunu söyler.
Kaynak: 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu madde 16 ve madde 18; istisnalar Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun istisna sayfası ve Kurul’un 2018/32, 2018/68, 2018/75, 2018/87 sayılı kararları ile eşiği değiştiren 6/7/2023 tarihli ve 2023/1154 sayılı karardan; son süre uzatımı Kurul’un 11/3/2021 tarihli ve 2021/238 sayılı kararından alındı. Son kontrol: 11 Kasım 2026.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın.