Çeyrek altın 22 ayardır ve iki farklı ağırlıkta üretilir: ziynet çeyrek 1,754 gram, sikke çeyrek 1,804 gram.
Piyasada "çeyrek altın" denince kastedilen genellikle ziynet çeyrektir. Aşağıdaki ölçüler Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü'nün kendi yayınından alınmıştır.
Künye
- Ayar: 22 ayar (916,6 milyem)
- Ziynet çeyrek: 1,754 gram
- Sikke çeyrek: 1,804 gram
- Saf altın içeriği (ziynet çeyrek): yaklaşık 1,608 gram
- Üreten kurum: Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü
- Bağlı olduğu bakanlık: Hazine ve Maliye Bakanlığı
- Hukuki dayanak: 1738 sayılı TBMM Kararı ve 4 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
Sikke ile ziynet farkı
Cumhuriyet altınları iki grupta üretilir: sikke ve ziynet. Her grupta beş çeşit var, yani toplam on farklı çap ve ağırlık.
| Çeşit | Sikke (gram) | Ziynet (gram) |
|---|---|---|
| Çeyrek | 1,804 | 1,754 |
| Yarım | 3,608 | 3,508 |
| Birlik | 7,216 | 7,016 |
| İki buçukluk | 18,040 | 17,540 |
| Beşlik | 36,080 | 35,080 |
Sikke altınlar ziynete göre çapı daha küçük, kalınlığı ve ağırlığı daha fazladır. Ayar ikisinde de aynı: 22 ayar.
Halk arasında "Ata lirası" denilen altın, 7,216 gramlık birlik sikke altındır; ziynet birlik değildir.
Eski ve yeni çeyrek arasında gram farkı var mı?
Yok. Bu yaygın bir yanlış bilgidir.
Darphane'nin kendi yayınındaki ifade şöyle: Cumhuriyet altınlarının ayarı, ağırlıkları ve kalitesi aynı standardı taşır; yeni tarihli ve eski tarihli Cumhuriyet altınları arasında basım tarihi dışında hiçbir fark bulunmamaktadır.
Piyasada eski ve yeni tarihli çeyreğin farklı fiyatlanması ağırlık veya ayar farkından değil, talep ile koleksiyon ve kondisyon farkından kaynaklanır.
Gerçek ağırlık farkı eski ile yeni arasında değil, sikke ile ziynet arasındadır.
Tarih ne zaman değişir?
Basım tarihi iki grup için ayrı takvimle değişir:
- Ziynet altınlarda: miladi yılbaşında
- Sikke altınlarda: her yıl 29 Ekim'de
Yılın ilk gününden itibaren alınan ziynet siparişleri ve 30 Ekim'den itibaren alınan sikke siparişleri yeni tarihli basılır.
22 ayar ne anlama geliyor?
22 ayar, 916,6 milyem demektir. Milyem, altının saflığının binde cinsinden ifadesidir.
Yani çeyrek altının yaklaşık yüzde 91,66'sı saf altındır; kalan yüzde 8,34 diğer metallerden oluşur. Bu karışım altına dayanıklılık kazandırır.
Darphane, Cumhuriyet altını üretiminde yalnızca Borsa İstanbul rafineri listesindeki rafinerilerde üretilmiş 995/1000 saflıkta 24 ayar standart külçe altını kabul eder.
Gram altından çeyrek nasıl hesaplanır?
Hesap dört adımda kurulur. Bu bir yöntemdir; bu sayfada fiyat yer almaz.
- Saf altın içeriğini bul: ağırlık × milyem. Ziynet çeyrek için 1,754 × 0,9166 ≈ 1,608 gram saf altın.
- Gram altın fiyatıyla çarp: bu, çeyreğin içindeki altının karşılığını verir.
- Ons hesabı gerekiyorsa: 1 troy ons = 31,1035 gram. Gram fiyatı, ons fiyatının 31,1035'e bölünmesiyle bulunur; Türk lirasına çevirmek için kur kullanılır.
- İşçilik payını ekle: piyasa satış fiyatı, bu içerik değerinin üzerine işçilik ve prim eklenerek oluşur.
Bu yüzden çeyrek altının piyasa fiyatı, içindeki saf altının gram karşılığından daima yüksektir.
İşçilik payı nedir?
Darphane altın alıp satmaz; sipariş üzerine üretim yapar. Sipariş sahibi külçesini teslim eder, karşılığında istediği çeşidi alır.
Bu dönüşümde kilogram başına fire ve işçilik karşılığı alınır. Resmî oranlar şöyle:
| Çeşit | Sikke | Ziynet |
|---|---|---|
| Çeyrek | 11,08 gram | 14,30 gram |
| Yarım | 9,43 gram | 14,30 gram |
| Birlik | 9,43 gram | 11,08 gram |
Bu oranlar maliyet değerlendirmesiyle belirlenmiş sabit oranlardır; miktara veya zamana göre değişmez.
Dikkat: bu, Darphane'nin üretim işçiliğidir. Kuyumcunun perakende alış-satış makası ve kâr payı bunun üzerine ayrıca eklenir.
Çeyrek başına işçilik oranı en yüksektir. Küçük birimin gram altına göre neden daha primli olduğunun resmî açıklaması budur.
Bir kilo külçeden kaç çeyrek çıkar?
| Çeşit | Sikke (adet) | Ziynet (adet) |
|---|---|---|
| Çeyrek | 595 | 610 |
| Yarım | 298 | 305 |
| Birlik | 149 | 153 |
Sipariş en az birer kilogramlık külçe karşılığıdır ve üst sınır yoktur; teslim "ilk veren ilk alır" esasına göre yapılır.
Darphane fiyatı belirliyor mu?
Hayır. Darphane'nin kendi yayınına göre kurum altın alım satımı yapmaz, arz ve talebi etkilemez; dolayısıyla altın fiyatlarının belirlenmesinde etkisi yoktur.
Piyasadaki Cumhuriyet altını miktarını da kurum belirlemez; üretim sipariş üzerine yapılır.
Altın fiyatlarını etkileyen genel dinamikler için altın neden yükseliyor ve altın neden düşüyor sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Bu Sayfada Ne Yok?
- Güncel fiyat yok. Altın fiyatları gün içinde sürekli değişir; bu sayfa ölçü ve yöntem anlatır, fiyat listesi değildir.
- Fiyat tahmini yok. Bu sitede altın, döviz ve faiz tahmini yayımlanmaz.
- Yatırım tavsiyesi yok. "Alınır mı, satılır mı" değerlendirmesi yapılmaz.
- Kuyumcu makas oranları yok. Her işletme kendi belirler; tek bir oran verilemez.
- Yuvarlanmış gram değeri esas alınmadı. Piyasada çeyrek yaygın olarak "1,75 gram" diye yuvarlanıyor; bu sayfada resmî değer olan 1,754 gram kullanılmıştır.
- Diğer ülkelerin altın sikkeleri yok. Sayfa Cumhuriyet altınlarını anlatır.
- Sahte altın ayırt etme yöntemi yok. Bu ayrı bir uzmanlık konusudur.
Sık Sorulan Sorular
Çeyrek altın kaç gram?
Ziynet çeyrek 1,754 gram, sikke çeyrek 1,804 gram. Piyasada "çeyrek" denince genellikle ziynet çeyrek kastedilir.
Çeyrek altın kaç ayar?
22 ayar, yani 916,6 milyem. Yaklaşık yüzde 91,66'sı saf altındır.
Çeyrek altının içinde kaç gram saf altın var?
Ziynet çeyrek için yaklaşık 1,608 gram. Hesap: 1,754 × 0,9166.
Eski çeyrek ile yeni çeyrek arasında fark var mı?
Ağırlık ve ayar açısından yok. Darphane'nin yayınına göre basım tarihi dışında hiçbir fark bulunmuyor. Gerçek ağırlık farkı sikke ile ziynet arasındadır.
Sikke altın ile ziynet altın nasıl ayırt edilir?
Sikke altınlar ziynete göre daha küçük çaplı, daha kalın ve daha ağırdır. Ayar ikisinde de 22'dir.
Ata lirası kaç gram?
7,216 gram. Ata lirası birlik sikke altındır.
Çeyrek altın neden gram altından pahalı?
İçindeki saf altının üzerine işçilik ve prim eklendiği için. Küçük birimlerde işçilik oranı en yüksektir.
Darphane altın satıyor mu?
Hayır. Darphane sipariş üzerine üretim yapar; sipariş sahibi külçesini teslim eder, karşılığında istediği çeşidi alır.
Kaynak: T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü'nün "Sorularla Cumhuriyet Altını" başlıklı yayını (ayar ve milyem değeri, sikke ile ziynet ağırlıkları, bir kilogram külçeden çıkan adet sayıları, fire ve işçilik oranları, eski ve yeni tarihli altınlar arasında fark bulunmadığı, tarih değişim takvimi, kabul edilen külçe saflığı, Darphane'nin altın alım satımı yapmadığı ve fiyat üzerinde etkisi olmadığı); hukuki dayanak için 1738 sayılı TBMM Kararı ve 4 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ne yapılan atıf. Güncel fiyat, fiyat tahmini, yatırım tavsiyesi ve kuyumcu makas oranları bu sayfada yer almaz. Piyasada yaygın olan 1,75 gram yuvarlaması yerine resmî değer olan 1,754 gram kullanılmıştır.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın.