Doğum izni artık 16 hafta değil, 24 haftadır. 22 Nisan 2026 tarihli ve 7578 sayılı Kanun'un 15. maddesi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 74. maddesindeki "doğumdan sonra sekiz" ibaresini "doğumdan sonra onaltı", "toplam onaltı" ibaresini "toplam yirmidört" şeklinde değiştirdi. Aynı kanunla babalık izni 5 günden 10 güne çıktı.
İnternette dolaşan 16 hafta ve 5 gün bilgileri bu değişiklikten öncesine aittir.
Künye
- Doğum izni: 8 + 16 = 24 hafta (4857 sayılı Kanun m.74)
- Çoğul gebelik: Doğum öncesine 2 hafta eklenir, toplam 26 hafta
- Doğum öncesi çalışma sınırı: Doğuma 2 hafta kalıncaya kadar
- Süt izni (işçi): Günde toplam 1,5 saat, çocuk 1 yaşına kadar
- Süt izni (memur): İlk 6 ay günde 3 saat, ikinci 6 ay 1,5 saat
- Babalık izni: 10 gün (işçi ve memur)
- Değişiklik: 7578 sayılı Kanun, yürürlük 1 Mayıs 2026
İşçiler: 4857 Sayılı İş Kanunu m.74
Kanun metni: "Kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra onaltı hafta olmak üzere toplam yirmidört haftalık süre için çalıştırılmamaları esastır. Çoğul gebelik halinde doğumdan önce çalıştırılmayacak sekiz haftalık süreye iki hafta süre eklenir."
Doğum öncesi iznin sonrasına aktarılması: Sağlık durumu uygunsa ve doktorun onayı varsa kadın işçi isterse doğumdan önceki iki haftaya kadar çalışabilir; çalıştığı süreler doğum sonrası sürelere eklenir. (7578 sayılı Kanun bu sınırı üç haftadan iki haftaya indirdi.)
Erken doğum: Doğumdan önce kullanılamayan süreler doğum sonrası sürelere eklenerek kullandırılır.
Annenin ölümü: Doğumda veya doğum sonrasında annenin ölümü hâlinde doğum sonrası kullanılamayan süreler babaya kullandırılır.
Hamilelikte: Periyodik kontroller için ücretli izin verilir; hekim raporuyla gerekli görülürse hamile işçi daha hafif işlerde çalıştırılır ve ücretinde indirim yapılmaz.
Maddenin son fıkrası kapsamı geniş tutar: "Bu madde hükümleri iş sözleşmesi ile çalışan ve bu Kanunun kapsamında olan veya olmayan her türlü işçi için uygulanır."
Ücretsiz İzin ve Yarım Çalışma
Ücretsiz izin: İsteği hâlinde kadın işçiye, 24 haftalık sürenin tamamlanmasından veya çoğul gebelikte 26 haftanın sonrasından itibaren altı aya kadar ücretsiz izin verilir. Bu süre yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaz. Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinme hâlinde eşlerden birine veya evlat edinene de verilir.
Yarım çalışma (m.74/2): Doğum sonrası analık izninin bitiminden itibaren, çocuğun hayatta olması kaydıyla, kadın işçiye ve üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçiye, isteği hâlinde haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin verilir:
| Durum | Süre |
|---|---|
| Birinci doğum | 60 gün |
| İkinci doğum | 120 gün |
| Sonraki doğumlar | 180 gün |
| Çoğul doğum | Yukarıdaki sürelere 30 gün eklenir |
| Çocuğun engelli doğması | 360 gün |
Kanun burada açık bir sınır koyar: "Bu fıkra hükümlerinden yararlanılan süre içerisinde süt iznine ilişkin hükümler uygulanmaz." Yani yarım çalışma ile süt izni birlikte kullanılamaz.
Dikkat edilmesi gereken bir ayrım: işçiler için bu süreler gün cinsindendir. Sık karıştırılan 2, 4 ve 6 aylık süreler memurlara aittir.
Süt İzni: İşçi ve Memur Farklı
İşçi (4857 m.74): "Kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam birbuçuk saat süt izni verilir. Bu sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi kendisi belirler. Bu süre günlük çalışma süresinden sayılır." Çalışma süresinden sayıldığı için ücretlidir.
Memur (657 sayılı Kanun m.104/D): Doğum sonrası analık izninin bitiminden itibaren ilk altı ayda günde üç saat, ikinci altı ayda günde birbuçuk saat süt izni verilir. Kullanım saatlerinde kadın memurun tercihi esastır.
Kısmi Süreli Çalışma Hakkı
4857 sayılı Kanun m.13/5: 74. maddedeki izinlerin bitiminden sonra mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden ay başına kadar ebeveynlerden biri kısmi süreli çalışma talebinde bulunabilir. Kanun açıkça şöyle der: "Bu talep işveren tarafından karşılanır ve geçerli fesih nedeni sayılmaz."
Koşullar:
- Aynı çocuk için bir daha yararlanmamak üzere tam zamanlı çalışmaya dönülebilir
- Talep en az bir ay önce yazılı bildirilir
- Kısmi süreliye geçen işçinin yerine alınan işçinin sözleşmesi, ilk işçi tam zamanlıya döndüğünde kendiliğinden sona erer
- Ebeveynlerden biri çalışmıyorsa çalışan eş bu talepte bulunamaz
- Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinenler de bu haktan yararlanır
Evlat Edinme ve Koruyucu Aile
Evlat edinme: Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen eşlerden birine veya evlat edinene, çocuğun aileye fiilen teslim edildiği tarihten itibaren sekiz hafta analık hâli izni kullandırılır (4857 m.74). Memurlar için 657 m.104/A aynı süreyi verir.
Koruyucu aile - yeni hak: 7578 sayılı Kanun'la 4857 m.74'e eklenen cümle: bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte veya münferit olarak koruyucu aile olan işçiye, çocuğun teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine on gün ücretsiz izin verilir. Memurlar için 657 m.104/A'ya aynı kanunla on gün izin eklenmiştir.
Babalık ve Mazeret İzni
Babalık izni 4857 m.74'te değil, Ek Madde 2'de düzenlenmiştir: "İşçiye; evlenmesi veya evlat edinmesi ya da ana veya babasının, eşinin, kardeşinin, çocuğunun ölümü hâlinde üç gün, eşinin doğum yapması hâlinde ise on gün ücretli izin verilir." (7578 sayılı Kanun bu süreyi beş günden on güne çıkardı.)
Aynı maddenin ikinci fıkrası: en az yüzde yetmiş oranında engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğun tedavisinde, hastalık raporuna dayalı olarak ve çalışan ebeveynden yalnızca biri tarafından kullanılmak kaydıyla, bir yıl içinde toptan veya bölümler hâlinde on güne kadar ücretli izin verilir.
Memurlar için 657 m.104/B: eşin doğum yapması hâlinde on gün babalık izni; kendisinin veya çocuğunun evlenmesi ya da eşinin, çocuğunun, kendisinin veya eşinin ana, baba ve kardeşinin ölümü hâllerinde yedi gün izin.
İşçi ve Memur Karşılaştırması
| Konu | İşçi (4857) | Memur (657) |
|---|---|---|
| Analık izni | 8 + 16 = 24 hafta | 8 + 16 = 24 hafta |
| Süt izni | Günde 1,5 saat, 1 yaşa kadar | İlk 6 ay 3 saat, ikinci 6 ay 1,5 saat |
| Ücretsiz / aylıksız izin | 6 aya kadar | 24 aya kadar; eşi doğum yapan memura da |
| Yarım çalışma | 60 / 120 / 180 gün | 2 / 4 / 6 ay |
| Babalık izni | 10 gün | 10 gün |
| Ölüm izni | 3 gün | 7 gün |
Memurlar için aylıksız izin 657 m.108/B'de düzenlenir: doğum yapan memura analık izninin veya yarım çalışma izninin bitiminden, eşi doğum yapan memura ise doğum tarihinden itibaren 24 aya kadar aylıksız izin verilir.
Analık İzni Ödeneği
Ödenek, 5510 sayılı Kanun kapsamında geçici iş göremezlik ödeneği olarak verilir (m.16/2). Şart ve süreler m.18/1-c'de: doğumdan önceki bir yıl içinde en az doksan gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması kaydıyla, doğumdan önceki sekiz ve sonraki onaltı haftalık sürede, çoğul gebelikte doğum öncesine iki hafta eklenerek, çalışmadığı her gün için ödenek verilir. 7578 sayılı Kanun bu maddedeki süreleri de güncellemiştir.
Günlük kazancın hesabı m.17'de, oran m.18/3'te düzenlenir. Emzirme ödeneği ayrı bir haktır (m.16/3): her çocuk için yaşaması şartıyla, doğum tarihinde geçerli olan ve Kurum Yönetim Kurulunca belirlenip Bakan tarafından onaylanan tarife üzerinden ödenir.
Bu Sayfada Ne Yok?
- Ödenek tutarı ve oranı yok. Geçici iş göremezlik ödeneğinin oranı ve emzirme ödeneğinin tarifesi değişken olduğu için sayfada rakam yazılmamıştır; yalnızca hukuki dayanak verilmiştir.
- Başvuru ekranı adımları yok. SGK veya e-Devlet menü adımları bu sayfada anlatılmamıştır.
- Hukuki tavsiye yok. Sayfa yürürlükteki kanun metinlerinin aktarımıdır; somut uyuşmazlıklar için hukuki danışmanlık gerekir.
- Memurlar için kısmi süreli çalışma hakkı yok. 657 sayılı Kanun m.104 ve m.108 incelendiğinde 4857 m.13/5'in memur karşılığı bir hüküm bulunamadı; memurlar için yalnızca yarım çalışma ve aylıksız izin düzenlenmiştir.
- Yarım çalışma ödeneği ayrıntısı yok. Bu ödeneğin dayanağı bu sayfada kanun metninden teyit edilmediği için yazılmamıştır.
- Esnaf ve kendi işini yapanlar için ayrı anlatım yok. Sayfa işçi ve memur ayrımı üzerine kuruludur.
- Doğum yardımı ve çocuk parası yok. Bunlar ayrı mevzuata tabi olup bu sayfanın konusu dışındadır.
Sık Sorulan Sorular
Doğum izni kaç hafta?
Toplam 24 hafta: doğumdan önce 8, doğumdan sonra 16 hafta. Bu süre 22 Nisan 2026 tarihli ve 7578 sayılı Kanun'la 16 haftadan 24 haftaya çıkarılmıştır. Çoğul gebelikte doğum öncesine iki hafta eklenir ve toplam 26 hafta olur.
Doğuma kaç hafta kalıncaya kadar çalışılabilir?
Doğumdan önceki iki haftaya kadar. Sağlık durumunun uygun olması ve doktor onayı şarttır. Çalışılan süreler doğum sonrası sürelere eklenir. Bu sınır 7578 sayılı Kanun'la üç haftadan iki haftaya indirilmiştir.
Süt izni günde kaç saat?
İşçiler için günde toplam 1,5 saat, çocuk bir yaşına kadar; saatleri ve kaça bölüneceğini işçi kendisi belirler ve bu süre çalışma süresinden sayılır. Memurlar için ilk altı ay günde 3 saat, ikinci altı ay 1,5 saattir.
Babalık izni kaç gün?
10 gün ve ücretlidir. İşçiler için dayanak 4857 sayılı Kanun Ek Madde 2, memurlar için 657 sayılı Kanun m.104/B'dir. 7578 sayılı Kanun bu süreyi beş günden on güne çıkarmıştır.
Doğum sonrası ücretsiz izin kaç ay?
İşçiler için altı aya kadar; 24 haftalık sürenin (çoğul gebelikte 26 haftanın) tamamlanmasından sonra başlar ve yıllık izin hesabında dikkate alınmaz. Memurlar için aylıksız izin 24 aya kadardır ve eşi doğum yapan memur da yararlanabilir.
Yarım çalışma ile süt izni birlikte kullanılır mı?
Kullanılamaz. 4857 sayılı Kanun m.74/2 açıkça "bu fıkra hükümlerinden yararlanılan süre içerisinde süt iznine ilişkin hükümler uygulanmaz" der.
Kısmi süreli çalışma talebini işveren reddedebilir mi?
Kanun metni "bu talep işveren tarafından karşılanır ve geçerli fesih nedeni sayılmaz" der (m.13/5). Ancak ebeveynlerden biri çalışmıyorsa çalışan eş bu talepte bulunamaz.
Koruyucu aile olana izin verilir mi?
Evet. 7578 sayılı Kanun'la getirilen yeni hak uyarınca, koruyucu aile olan işçiye çocuğun teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine on gün ücretsiz izin verilir. Memurlar için de aynı kanunla on gün izin düzenlenmiştir.
Kaynak: 4857 sayılı İş Kanunu (m.13, m.74, Ek Madde 2), 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (m.104, m.108), 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (m.15, m.16, m.17, m.18) ve 22/4/2026 tarihli 7578 sayılı Kanun'un değişiklik maddeleri - Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) üzerindeki yürürlükteki kanun metinleri. Ödenek tutarı, oran ve başvuru adımları içermez.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın.