Elektronik Tebligat ve UETS: Beşinci Gün Kuralı

Elektronik tebligatta en kritik kural tek bir cümlede yazılıdır: tebligat, muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştığı tarihi izleyen "beşinci günün sonunda yapılmış sayılır." Bu kural hem kanunda hem yönetmelikte aynı ifadeyle yer alır.

Yani adresinizi hiç açmasanız bile süre işler. Bu sayfa kimler için zorunlu olduğunu, adresin nasıl verildiğini ve kuralın dayanaklarını birebir aktarıyor.

Künye

Maddenin İki Katmanı

Bu madde iki ayrı aşamadan geçmiştir ve ikisini ayırmak gerekir.

Önce eklendi. Kanun metnindeki kayıt birebir "(Ek madde: 11/01/2011-6099 S.K./2.mad.)" biçimindedir; maddenin kenar başlığı "ELEKTRONİK TEBLİGAT:"dir. Bu ilk metinde elektronik tebligat zorunluluğu yalnızca anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler içindi.

Sonra tamamen değiştirildi. 7101 sayılı Kanun'un 48. maddesi, kanun metninde birebir "7/a maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir." diyerek maddeyi yeniden yazmıştır. 7101 sayılı Kanun'un kabul tarihi 28/2/2018, Resmî Gazete künyesi 15/03/2018 – Sayı 30361'dir ve bu maddenin yürürlük tarihi 1/1/2019'dur.

Aynı kanunla Tebligat Kanunu'na Ek Madde 2 (elektronik tebligat adresinin oluşturulması) ve Geçici Madde 2 (elektronik tebligat adreslerinin verilmesi) da eklenmiştir.

Bu ayrımın pratik önemi şudur: 2019 öncesi bir kaynağa dayanarak "elektronik tebligat yalnızca şirketler için zorunlu" demek yanlıştır. Yeni metindeki liste çok daha geniştir.

Kimler İçin Zorunlu?

Yeni metnin birinci fıkrası birebir şöyle başlar: "Aşağıda belirtilen gerçek ve tüzel kişilere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur."

Listede şunlar yer alır: kamu idareleri ve bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar; mahallî idareler; özel kanunla kurulan diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan fonlar ve kefalet sandıkları; kamu iktisadi teşebbüsleri ile bağlı ortaklıkları, müessese ve işletmeleri; sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait diğer ortaklıklar; kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları; kanunla kurulanlar dahil tüm özel hukuk tüzel kişileri; noterler; baro levhasına yazılı avukatlar; sicile kayıtlı arabulucular ve bilirkişiler; kamu kurumları adına vekil sıfatıyla temsile yetkili kişilerin bağlı olduğu birimler.

Aynı yönetmelikte bu liste kenar başlığı "Tebligatın elektronik yolla yapılması zorunlu olanlar" olan maddede tekrarlanır ve giriş cümlesi birebir "Aşağıda belirtilen gerçek ve tüzel kişilere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur:" biçimindedir. Yönetmelikteki bentlerden örnekler birebir şöyledir: "Noterler.", "Sicile kayıtlı arabulucular ve bilirkişiler.", "5018 sayılı Kanunda tanımlanan mahallî idareler."

Listede olmayanlar için de bir yol var. İkinci fıkra birebir şöyledir: bu kişilere "talepleri hâlinde elektronik tebligat adresi verilir." Adres bir kez verildiğinde, o kişi için de elektronik tebligat zorunlu hâle gelir.

Beşinci Gün Kuralı

Sürenin başlangıcı, elektronik tebligatın en çok yanlış anlaşılan yönüdür. Kanunun dördüncü fıkrası tebligatın "beşinci günün sonunda yapılmış sayılır." olduğunu belirtir.

Yönetmelik aynı kuralı daha açık yazar: "Elektronik yolla tebligat, muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştığı tarihi izleyen" "beşinci günün sonunda yapılmış sayılır."

Üç sonucu var. Birincisi, tebligatın yapılmış sayılması için muhatabın sistemi açmasına, okumasına veya onaylamasına gerek yoktur. İkincisi, dava ve itiraz süreleri bu beşinci günün sonundan itibaren işlemeye başlar. Üçüncüsü, adresini düzenli kontrol etmeyen bir muhatap sürenin bir kısmını veya tamamını kaybedebilir.

Elektronik tebligat yapılamadığı hâller de düzenlenmiştir: zorunlu bir sebeple elektronik tebligat yapılamazsa kanunda öngörülen diğer usullerle tebligat yapılır.

UETS Nedir, Kim İşletir?

İşlemler tek bir sistem üzerinden yürütülür. Kanunun beşinci fıkrası bu işlemlerin, PTT tarafından kurulan ve işletilen Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi üzerinden yürütüleceğini düzenler; PTT'nin kendi mevzuat sayfasında da aynı hüküm, işlemlerin "Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi üzerinden yürütülür." ifadesiyle yayımlanmıştır.

Yönetmelik sistemin tanımını birebir verir: "UETS: Tebligat Kanunu ve bu Yönetmelik uyarınca yapılan elektronik tebligat işlemlerini yürütmek" "amacıyla PTT tarafından kurulan, işletilen ve güvenliği sağlanan sistemi," ifade eder. Elektronik tebligat adresi ise "tek ve benzersiz şekilde oluşturulan ve UETS'ye kaydedilen tebligat adresini" ifade eder.

Yönetmeliğin dayanağı da açıkça yazılıdır: "Bu Yönetmelik, Tebligat Kanununun 7/a maddesine dayanılarak hazırlanmıştır." Yönetmelik Resmî Gazete'de 6 Aralık 2018 – Sayı 30617'de yayımlanmış ve 1/1/2019'da yürürlüğe girmiştir.

Yönetmelikte doğrulanan diğer kurallar şunlardır: PTT, başvurudan veya zorunluluğun başladığı tarihten itibaren bir ay içinde adresi oluşturur; delil kayıtları aksi ispat edilmedikçe kesin delil sayılır; işlem kayıtları 10 yıl, delil kayıtları 30 yıl saklanır; kapatılan adres, sahibinin erişimine altı ay daha açık tutulur.

Adres Değişikliği ve Kapıya Yapıştırma

Klasik tebligatın iki temel kuralı da bu konunun parçasıdır, çünkü elektronik tebligat yapılamadığında bunlar işler.

Kenar başlığı "TEBLİĞ İMKANSIZLIĞI VE TEBELLÜĞDEN İMTİNA:" olan madde, kanun metninde "(Değişik madde: 06/06/1985 - 3220/7 md.)" kaydını taşır ve usulü düzenler. Maddenin en çok bilinen cümlesi birebir şöyledir: "İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır." Maddeye 6099 sayılı Kanun'un 5. maddesiyle eklenen fıkra adres kayıt sistemini de kapsar; metin birebir "Gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi" ise, muhatap o adreste hiç oturmamış veya sürekli olarak ayrılmış olsa dahi aynı usulün uygulanacağını düzenler.

Kenar başlığı "ADRES DEĞİŞTİRMENİN BİLDİRİLMESİ MECBURİYETİ:" olan madde ise bildirim yükümlülüğünü kurar: "Kendisine veya adresine kanunun gösterdiği usullere göre tebliğ yapılmış olan kimse, adresini" "değiştirirse, yenisini hemen tebliği yaptırmış olan kaza merciine bildirmeye mecburdur." "Bu takdirde bundan sonraki tebliğler bildirilen yeni adrese yapılır."

Bildirilmezse sonucu ağırdır. 6099 sayılı Kanun'un 9. maddesiyle değişik fıkra birebir şöyledir: "Adresini değiştiren kimse yenisini bildirmediği ve adres" "kayıt sisteminde yerleşim yeri adresi de tespit edilemediği takdirde, tebliğ olunacak evrakın bir" nüshası eski "adrese ait binanın kapısına asılır ve asılma tarihi tebliğ tarihi sayılır." Tüzel kişiler bakımından ise resmî kayıtlardaki adresler esas alınır.

Adres kaydının güncel tutulması için adres değişikliği nasıl yapılır sayfamıza, yargı dosyalarının takibi için UYAP Vatandaş Portalı nedir sayfamıza bakabilirsiniz.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Tebligat Kanunu'nun birinci maddesinin metni güncel olarak sunulmamıştır. Erişilen nüsha tebligatı yapacak kurumu "Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü" olarak gösteriyor; kuruluşun anonim şirkete dönüşmesinden sonraki ibare doğrulanamadı.
• Aktarılan maddelerin en güncel hâli olduğu iddiası yok. Kanun nüshası 18/06/2020 tarihli bir anlık görüntüdür; bu tarihten sonraki değişiklikler doğrulanamadı.
• Yönetmeliğin 2023 tarihli değişikliğinin Resmî Gazete künyesi yok. Bir dipnottan okunan sayı birebir teyit edilemedi.
• UETS başvuru ekranlarının adım adım anlatımı yok. Bu sayfa mevzuatı aktarır.
• Elektronik tebligat ücreti yok. Bu kontrolde doğrulanmadı.
• KEP ile UETS arasındaki farkın mevzuat dayanağı yok. Bu konudaki hükümler bu kontrolde aktarılmamıştır.
• Beşinci günün hafta sonuna veya resmî tatile denk gelmesi hâline dair hüküm yok. Bu konuda birebir bir düzenleme doğrulanamadı.
• Zorunlu liste dışındaki gerçek kişiler için ayrı bir süre veya usul yok. Adres talep edildiğinde aynı kurallar uygulanır.
• Hukuki danışmanlık yok.

Sık Sorulan Sorular

Elektronik tebligat ne zaman yapılmış sayılır?

Yönetmeliğin ifadesiyle "muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştığı tarihi izleyen" "beşinci günün sonunda". Muhatabın okuması veya sisteme girmesi şart değildir.

Kimler için elektronik tebligat zorunlu?

Kanun "Aşağıda belirtilen gerçek ve tüzel kişilere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur." diyerek geniş bir liste sayar: kamu idareleri, mahallî idareler, kamu iktisadi teşebbüsleri, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kanunla kurulanlar dahil tüm özel hukuk tüzel kişileri, noterler, baro levhasına yazılı avukatlar, sicile kayıtlı arabulucular ve bilirkişiler.

Zorunlu listede değilsem adres alabilir miyim?

Evet. Kanun "talepleri hâlinde elektronik tebligat adresi verilir." der. Adres verildikten sonra o kişi için de elektronik tebligat zorunlu hâle gelir.

UETS'yi kim işletir?

PTT. Yönetmelik UETS'yi "PTT tarafından kurulan, işletilen ve güvenliği sağlanan sistemi," olarak tanımlar ve kanun da işlemlerin bu sistem üzerinden yürütüleceğini düzenler.

Elektronik tebligat adresi ne kadar sürede verilir?

Yönetmeliğe göre PTT, başvurudan veya zorunluluğun başladığı tarihten itibaren bir ay içinde adresi oluşturur. Kapatılan bir adres, sahibinin erişimine altı ay daha açık tutulur.

Adresimi bildirmezsem ne olur?

Klasik tebligatta sonuç ağırdır: adresini değiştirip bildirmeyen ve adres kayıt sisteminde yerleşim yeri de tespit edilemeyen kişi için evrak eski "adrese ait binanın kapısına asılır ve asılma tarihi tebliğ tarihi sayılır." Tüzel kişilerde resmî kayıtlardaki adres esas alınır.

Kaynak: Madde alıntıları 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun (Kabul 11/02/1959, Resmî Gazete 19/02/1959 – Sayı 10139) Adalet Bakanlığı'nda yayımlanan 18/06/2020 tarihli nüshasından ve 7101 sayılı Kanun'un TBMM'de yayımlanan metninden birebir alınmıştır. Yönetmelik alıntıları Adalet Bakanlığı'nda yayımlanan Elektronik Tebligat Yönetmeliği (Resmî Gazete 6 Aralık 2018 – Sayı 30617) metnindendir. UETS'ye ilişkin teyit PTT'nin mevzuat sayfasındandır. Bu sayfa hukuki danışmanlık değildir. Veri kesim saati: 30 Ekim 2026, 12.00 TSİ.