Engelli Bireylere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği Yayımlandı

Engelli Bireylere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği, 7 Ekim 2026 tarihli ve 33393 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmelik, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından müştereken çıkarıldı.

Amaç ve Kapsam

Yönetmeliğin 1. maddesinde amaç şöyle tanımlanıyor: "Bu Yönetmeliğin amacı ve kapsamı; gerçek kişi ve özel hukuk tüzel kişileri tarafından açılacak engelli bireylere yönelik özel bakım merkezlerinin başvuru, açılış, çalışma ve fiziki şartları, personel standardı, denetlenmeleri, müeyyideleri, bakım hizmetlerinin kapsamı ile ücret tespiti, ödeme, inceleme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir."

Dayanak maddesinde 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nun ilgili maddeleri, 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun'un 6. maddesi ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 71 ve 508. maddeleri gösteriliyor.

Eski Yönetmelik Yürürlükten Kalktı

Yönetmeliğin 87. maddesi şöyle: "4/11/2016 tarihli ve 29878 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Engelli Bireylere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır." Yeni yönetmelik 88. maddeye göre yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.

Temel İlkeler

Yönetmeliğin 4. maddesinde sayılan ilkelerden bazıları şunlar: engellilerin insan onur ve haysiyetinin dokunulmazlığı temelinde bireysel özerkliğine saygı gösterilmesi; engelli bireylerin sosyal çevresine en yakın merkezde hizmet alması; fırsat eşitliğinin sağlanması; erişilebilirliğin sağlanması; her tür istismarın önlenmesi; aile bütünlüğünün korunması; engeli olan çocuklara yönelik hizmetlerde çocuğun üstün yararının gözetilmesi. Madde ayrıca "Engelliliğe dayalı ayrımcılık yapılamaz" hükmünü içeriyor.

Merkez Açılış Aşamaları

Yönetmeliğin 6. maddesine göre merkez açılışı beş aşamadan oluşuyor: başvuru, konum uygunluk, ön izin, açılış onayı ve faaliyet izni. Bu aşamalar yeni bina yapımında, başka amaçla inşa edilmiş binaların dönüştürülmesinde, ek bina inşaatında, yeni şube açılışında ve kapasite artırımında da geçerli.

Süreci il müdürlükleri bünyesinde kurulan açılış değerlendirme komisyonu yürütüyor. 7. maddeye göre komisyon, il müdür yardımcısının başkanlığında; mimar, inşaat mühendisi, şehir plancısı, makine mühendisi, elektrik ve elektronik mühendisi, meslek personeli, sağlık personeli ve avukat unvanlı personelden oluşuyor.

Bakım Hizmetlerinin Kapsamı

Yönetmeliğin 30. maddesine göre bakım hizmetleri kişisel bakım, psiko-sosyal destek ve sağlık hizmetlerini kapsıyor. Kişisel bakım hizmetleri arasında banyo yaptırılması, tuvalet ihtiyacını gidermede yardım, ağız ve diş bakımı, beslenme ve sıvı alımının sağlanması, giydirme, oda ve yatak temizliği ile tehlikelere karşı korunma ve gözetilme sayılıyor.

27. maddeye göre on üç ve üzeri yaşlardaki engelli bireyler için cinsiyetlerine göre ayrı katlarda, bu mümkün değilse ayrı bölümlerde hizmet veriliyor. 0-6, 7-12, 13-18, 19 ve üstü yaş grupları için de ayrı katlar veya ayrı bölümler öngörülüyor.

Geçiş Hükümleri

Geçici 1. maddeye göre faal durumdaki merkezlerin, konum uygunluğu hariç olmak üzere ve binanın statiğini etkilemeyecek şekilde, fiziksel şartlarını en geç iki yıl içinde yeni yönetmelik hükümlerine uygun hâle getirmesi gerekiyor. Madde şu uyarıyı içeriyor: "Bu süre sonunda gerekli düzenlemeleri yapmayan merkeze yerleştirme yapılmaz."

Aynı maddeye göre faaliyette bulunan yatılı merkezlerde yatak odaları en fazla dört kişilik olabiliyor. Yaş grubu düzenlemesinin ise 1 Ocak 2028 tarihine kadar tamamlanması öngörülüyor.

Diğer mevzuat düzenlemeleri için Kentsel Dönüşüm Başkanlığı atama yönetmeliği sayfasına bakabilirsiniz.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Bakım ücreti tutarları yok; ücret tespiti ayrı bir süreçle belirlenir ve yönetmelik metninde tutar yer almaz.
• Personel standardı tabloları yok; bu bölümler yönetmeliğin eklerinde yer almaktadır.
• Başvuru için istenen belgelerin tam listesi yok.
• İdari para cezası tutarları yok.
• Bakıma ihtiyaç duyan bireyin durumuna ilişkin tıbbi değerlendirme veya teşhis bilgisi yok; engellilik raporu süreci hekim ve sağlık kuruluşlarının yetkisindedir.
• İl bazında merkez listesi yok.
• Mevcut merkezlerin hangi şartları karşıladığına dair değerlendirme yok.

Sık Sorulan Sorular

Yönetmelik ne zaman yürürlüğe girdi?

7 Ekim 2026 tarihli ve 33393 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdi.

Hangi yönetmeliğin yerine geçti?

4 Kasım 2016 tarihli ve 29878 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan aynı adlı yönetmeliğin.

Merkez açmak için hangi aşamalar var?

Başvuru, konum uygunluk, ön izin, açılış onayı ve faaliyet izni.

Mevcut merkezlerin ne kadar süresi var?

Faal merkezlerin fiziksel şartlarını en geç iki yıl içinde yeni hükümlere uygun hâle getirmesi gerekiyor.

Yatak odalarında kaç kişi kalabiliyor?

Geçici maddeye göre faaliyette bulunan yatılı merkezlerde yatak odaları en fazla dört kişilik olabiliyor.

Yönetmeliği kim yürütüyor?

89. maddeye göre Hazine ve Maliye Bakanı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı müştereken.

Kaynak: T.C. Resmî Gazete, 7 Ekim 2026 tarihli ve 33393 sayılı nüsha, "Engelli Bireylere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği". Madde numaraları ve alıntılar doğrudan Resmî Gazete metninden alınmıştır.