Gece Çalışması Kaç Saat Olabilir? "Gece" Hangi Saatler Arası?

“Gece” hangi saatler arası?

Sabit bir 20.00-06.00 aralığı değil. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 69. maddesi geceyi şöyle tanımlar: en geç 20.00'de başlayarak en erken 06.00'ya kadar geçen ve her hâlde en fazla 11 saat süren dönem. Yani işyeri gece dönemini bu sınırlar içinde kendisi belirler; tanım bir pencere veriyor, tek bir aralık değil.

Gece çalışması en fazla kaç saat?

7,5 saat. Madde net: “İşçilerin gece çalışmaları yedibuçuk saati geçemez.”

İstisnası var ve hangi işleri kapsadığı önemli. 4 Nisan 2015 tarihli 6645 sayılı Kanun'un 37. maddesiyle turizm, özel güvenlik ve sağlık hizmeti yürütülen işler bu sınırın dışına çıkarıldı; 22 Aralık 2022 tarihli 7429 sayılı Kanun'un 4. maddesiyle 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu uyarınca yapılan petrol araştırma, arama ve sondaj işleri eklendi. Bu işlerde işçinin yazılı onayıyla 7,5 saatin üzerinde gece çalışması yaptırılabilir.

Gece vardiyasında fazla mesai yapılabilir mi?

Yapılamaz. Yasağın dayanağı 69. madde değil, 41. maddenin son fıkrası: “69 uncu maddede belirtilen gece çalışmasında fazla çalışma yapılamaz.” Kaynak maddeyi bilmek önemli, çünkü itiraz ve şikâyette dayanak gösterilmesi gereken hüküm burasıdır.

Gece çalışması için ücret zammı var mı?

Yok. Kanun gece çalışması için zorunlu bir ücret zammı öngörmez. 69. maddenin ikinci fıkrası yalnızca, bazı gece çalışmalarına fazla ücret ödenmesi usulünü koymak üzere yönetmelik çıkarılabileceğini belirtir — yani kanun bir kapı aralıyor, zam kurmuyor.

Bu, konuda en çok yanlış bilinen noktadır. Gece zammı ancak toplu iş sözleşmesi veya bireysel iş sözleşmesiyle kararlaştırılırsa doğar.

Vardiya değişiminde hangi kural var?

İki hüküm: bir hafta gece çalışan işçi ertesi hafta gündüz çalıştırılır (iki haftalık nöbetleşme de mümkündür) ve postası değiştirilecek işçi kesintisiz en az 11 saat dinlendirilmeden diğer postada çalıştırılamaz. Bu 11 saat, gece döneminin azami 11 saatiyle karıştırılmamalı; ikisi farklı hükümler.

Kimler gece çalıştırılamaz?

Kanun'un 73. maddesi sanayie ait işlerde 18 yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin gece çalıştırılmasını yasaklar. 18 yaşını doldurmuş kadın işçilerin gece postalarında çalıştırılma usulü ise yönetmelikle düzenlenir.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Gece zammı oranı yok. Kanun zorunlu bir zam öngörmüyor; ancak sözleşmeyle kararlaştırılabilir.
• İdari para cezalarının 2026 tutarları yok; tutarlar her yıl yeniden değerlenir.
• Kadın işçilerin gece postalarına ilişkin yönetmeliğin ayrıntıları yok; o ayrı bir düzenlemedir.
• Hukuki tavsiye yok. Somut bir uyuşmazlık için avukata veya çalışma müfettişliğine başvurulmalıdır.
• Sağlık kuralı bakımından günde 7,5 saat çalışılması gereken işlerin listesi yok; o ayrı bir yönetmeliğin konusudur.
• Kamu görevlileri için gece çalışması rejimi yok; sayfa 4857 sayılı Kanun'a tabi işçileri anlatıyor.
• Vardiya planı örneği yok.

Sık Sorulan Sorular

Kanunda gece hangi saatlerle tanımlanıyor?

En geç 20.00'de başlayarak en erken 06.00'ya kadar geçen ve her hâlde en fazla 11 saat süren dönem olarak.

Gece vardiyası 8 saat olabilir mi?

Kural olarak olamaz; sınır 7,5 saattir. Turizm, özel güvenlik, sağlık hizmeti ile petrol araştırma, arama ve sondaj işlerinde işçinin yazılı onayıyla aşılabilir.

Gece çalışmasında fazla mesai yaptırılabilir mi?

Yaptırılamaz. Yasak 4857 m.41'in son fıkrasında düzenlenmiştir.

Gece çalışması için ek ücret alır mıyım?

Kanun zorunlu bir zam öngörmez. Gece zammı ancak toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmesiyle kararlaştırılmışsa doğar.

Gece vardiyasından gündüze geçerken ne kadar dinlenme verilir?

Postası değiştirilecek işçi, kesintisiz en az 11 saat dinlendirilmeden diğer postada çalıştırılamaz.

18 yaşından küçükler gece çalışabilir mi?

Sanayie ait işlerde çalıştırılamaz; yasak 4857 m.73'te düzenlenmiştir.

Kaynak: 4857 sayılı İş Kanunu m.41, m.69 ve m.73 (mevzuat.gov.tr); 6645 sayılı Kanun m.37 (4 Nisan 2015) ve 7429 sayılı Kanun m.4 (22 Aralık 2022) ile yapılan değişiklikler. Son kontrol: 6 Kasım 2026.