Küpe, hayvanın kimliğidir: hayvanın hangi işletmeye ait olduğunu, nereden geldiğini ve hangi hareketleri yaptığını izlenebilir kılar. Sistem hem hayvan hastalıklarıyla mücadele hem gıda güvenliği hem de destekleme ödemeleri bakımından temeldir.
2026'da sığır küpelerinde dikkat edilmesi gereken bir değişiklik oldu ve bunu bilmeyen üreticiler yanlış numara okuyabiliyor.
Küpeleme süreleri
| Sığır cinsi hayvanlar | Doğumdan itibaren altı ay içinde küpelenir |
| Koyun ve keçi | Doğumdan itibaren bir yıl içinde küpelenir |
Süreler, hayvanın işletmeden çıkışı daha önce gerçekleşecekse o tarihe kadar kısalır: küpesiz hayvan işletmeden çıkarılamaz. Küpeleme ve kayıt işlemleri il ve ilçe tarım müdürlükleri ile yetkilendirilmiş kişiler tarafından yapılır.
Sığır küpe numarasındaki değişiklik
28 Haziran 2026 tarihli değişiklikle sığır küpe numarasının yapısından il trafik kodu çıkarıldı. Eskiden numaranın içinde hayvanın kayıtlı olduğu ilin trafik kodu yer alıyordu; yeni yapıda bu kısım yok.
Geçiş dönemi 31 Aralık 2026 tarihine kadar sürer. Yani bu tarihe kadar hem eski hem yeni yapıda küpe taşıyan hayvanlar sahada bulunacaktır. Bir hayvanın küpe numarasından ilini okumaya çalışmak artık güvenilir bir yöntem değildir — kayıt sisteminden sorgulamak gerekir.
Hayvan pasaportu: sığırda var, koyun-keçide hiç olmadı
Sığır cinsi hayvanlar için hayvan pasaportu vardır ve hayvanın hareketlerinde pasaportun da hayvanla birlikte bulunması gerekir. Pasaport hayvanın kimlik bilgilerini, işletmesini ve hareket kayıtlarını gösterir.
Koyun ve keçi için hayvan pasaportu hiçbir zaman olmamıştır. İnternette "koyun pasaportu" diye arama yapan üreticilerin karşılaştığı içeriklerin bir kısmı yanlıştır. Küçükbaş hayvanlarda hareketler nakil belgesiyle ve sürü bazlı kayıtla izlenir.
Kayıt sistemi ve işletme tescili
Hayvanlar işletme bazında kayıtlıdır ve her işletmenin bir tescil numarası vardır. Hayvan hareketleri — satış, nakil, kesim, ölüm — kayıt sistemine bildirilir. Bildirim yükümlülüğünün süreleri yönetmelikte düzenlidir.
Kayıt dışı hayvan, destekleme ödemelerinden yararlanamaz ve hastalık çıkışında tazminat hakkı etkilenebilir. Bu yüzden kayıt, idarî bir formalite değil doğrudan ekonomik sonucu olan bir yükümlülüktür.
Küpe düşerse ne yapılır?
Küpesi düşen ya da okunamaz hâle gelen hayvan için yenileme küpesi talep edilir. Yenileme küpesi, hayvanın aynı numarasını taşır — yeni bir numara verilmez, çünkü numara hayvanın kimliğidir. Başvuru il ya da ilçe tarım müdürlüğüne yapılır.
Küpesiz hayvanın nakli, satışı ve kesimi yapılamaz; bu yüzden küpe kaybı fark edildiğinde beklemeden başvurulması gerekir.
Güncel usul, başvuru ve mevzuat için tarimorman.gov.tr adresine bakılmalıdır.
Bu Sayfada Ne Yok?
- Küpe ve işlem ücreti yok. Tutarlar her yıl değiştiği için yazılmaz.
- Destekleme ödemesi tutarları yok. Yıllık kararlarla belirlenir.
- Küpe numarasının hane yapısının tam dökümü yok. Geçiş dönemi 31 Aralık 2026'ya kadar sürdüğü için sahada iki yapı birlikte bulunmaktadır; güncel yapı yönetmeliğin kendi metninden teyit edilmelidir.
- Veteriner sağlık ve tedavi bilgisi yok. Hayvan hastalıkları, ilaç ve doz konuları veteriner hekimin alanıdır.
- İdarî para cezası tutarları yok. Her yıl yeniden değerlenir.
- Başvuru formu örneği yok.
- At, deve ve kanatlı hayvanlar yok. Ayrı düzenlemelere tâbidir.
Sık Sorulan Sorular
Sığır kaç ayda küpelenmeli?
Doğumdan itibaren altı ay içinde. İşletmeden çıkış daha önce olacaksa o tarihe kadar.
Koyun ve keçide süre ne kadar?
Bir yıl. Sığırdan farklıdır.
Sığır küpe numarasında il trafik kodu var mı?
Artık yok. 28 Haziran 2026 tarihli değişiklikle numara yapısından çıkarıldı; geçiş 31 Aralık 2026 tarihine kadar sürer. Küpeden il okumak güvenilir değildir.
Koyun pasaportu var mı?
Hayır — hiç olmamıştır. Hayvan pasaportu sığır cinsi hayvanlar içindir. Küçükbaşta hareketler nakil belgesiyle izlenir.
Küpesi düşen hayvana yeni numara verilir mi?
Hayır. Yenileme küpesi aynı numarayı taşır, çünkü numara hayvanın kimliğidir.
Küpesiz hayvan satılabilir mi?
Hayır. Küpesiz hayvanın nakli, satışı ve kesimi yapılamaz.
Kayıt dışı hayvanın dezavantajı ne?
Destekleme ödemelerinden yararlanamaz ve hastalık çıkışında tazminat hakkı etkilenebilir.
Kaynak: Sığır Cinsi Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği ile Koyun ve Keçi Türü Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği'nin güncel metinleri (mevzuat.gov.tr). Sığır küpe numarasından il trafik kodunun çıkarılması 28 Haziran 2026 tarihli değişiklikle yapılmıştır ve geçiş dönemi 31 Aralık 2026'da sona erer. Koyun ve keçi için hayvan pasaportu öngörülmediği, ilgili yönetmelik metni üzerinde arama yapılarak doğrulanmıştır. Başvuru ve güncel usul için tarimorman.gov.tr. Ücret ve ceza tutarları her yıl değiştiği için yazılmamıştır. Son kontrol 13 Kasım 2026.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın.