Madenî Paralar Tedavülden Kalktı mı? Resmî Açıklama ve 2026 Verileri

"Madenî para" başlığı arama listelerine girdiğinde arkasında genellikle iki soru olur: bozuk paralar geçerliliğini yitirdi mi ve artık basılmıyor mu. İkisinin cevabı farklı.

Kısa Cevap

Tedavülden kaldırılan bir madenî para yok. Kuruşlar dâhil tüm madenî paralar geçerliliğini koruyor.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı bünyesindeki Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM), "Darphane 1 ve 5 kuruş madenî para basmayı durdurdu" iddiasını 16 Şubat 2026 tarihinde yalanladı.

Resmî Açıklamada Ne Denildi?

DMM'nin açıklamasında özetle şu noktalar yer aldı:

• Merkez Bankası stoklarında yeterli miktarda basılmış 1 ve 5 kuruşluk madenî para bulunuyor.
• İlave talep gelmediği için yeni basım yapılmıyor; bu, basımın kalıcı olarak durdurulması anlamına gelmiyor.
• Söz konusu paralar tedavülde.
• Talep oluşması hâlinde basımları yeniden yapılabiliyor.

Yani "basılmıyor" ile "geçersiz" aynı şey değil. Bir paranın tedavülden kalkması ayrı bir hukuki işlemdir.

2026'da Ne Kadar Madenî Para Tedavüle Verildi?

Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü verilerine dayanan ve 6 Eylül 2026 tarihinde basında yer alan aktarıma göre, 2026'nın Ocak-Temmuz döneminde tedavüle verilen madenî para miktarı belirgin biçimde geriledi.

Öne çıkan noktalar:

• Toplamda yaklaşık yüzde 53'lük bir düşüş var.
• En sert gerileme 1 TL'de: yaklaşık yüzde 69.
• Tek artış 50 kuruşta.
• 25 ve 10 kuruşta Şubat 2026'dan sonra yeni tedavüle verme kaydı görünmüyor.
• 1 TL ve 5 TL birlikte, dönemde dolaşıma giren madenî paranın yüzde 90'ından fazlasını oluşturdu.

Önemli Ayrım: "Tedavüle Verilen" ile "Tedavüldeki" Aynı Şey Değil

Yukarıdaki rakamlar bir akış verisidir: ilgili dönemde dolaşıma yeni çıkan para miktarını gösterir.

Halkın elinde ve kasalarda bulunan toplam madenî para stoğu bundan çok daha büyüktür ve bu tabloda yer almaz. Yeni basım azalması, piyasadaki bozuk paranın azaldığı anlamına gelmez.

Basım Neden Azaldı?

Resmî açıklamada geçen gerekçe talep: Merkez Bankası'ndan ilave talep gelmediğinde yeni basım yapılmıyor. Küçük kupürlerin gündelik alışverişte kullanım alanının daralması ve temassız ödemenin yaygınlaşması bu talebi etkileyen etkenler arasında gösteriliyor.

Bir Para Nasıl Tedavülden Kalkar?

Madenî paraların basımı ve tedavülü 1264 sayılı Madenî Ufaklık ve Hatıra Para Bastırılması Hakkında Kanun çerçevesinde yürütülür. Bir kupürün tedavülden kaldırılması, ilgili merciin kararı ve Resmî Gazete'de yayımlanacak bir düzenleme ile mümkün olur.

Böyle bir düzenleme yayımlanmadıkça, kupür yasal ödeme aracı olmayı sürdürür.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Tedavüldeki toplam madenî para adedi ve değeri yok. Ne Darphane ne de Merkez Bankası bu stok verisini güncel olarak yayımlıyor. Elde yalnızca "tedavüle verilen" akış verisi var; ikisi karıştırılmamalı.
• Kuruşların tedavülden kaldırılacağına dair bir tarih tahmini yok. Böyle bir karar ya da takvim açıklanmadı.
• Madenî paraların koleksiyon değeri, alım-satım fiyatı gibi rakamlar yok. Bu ayrı bir konudur ve piyasa fiyatları hızla değişir.
• 2026 tarihli bir tedavülden kaldırma kararı bulunamadı; olmayan bir karar varmış gibi yazılmadı.

Sık Sorulan Sorular

1 ve 5 kuruş hâlâ geçerli mi?

Evet. Resmî açıklamaya göre tedavülde ve geçerliler.

Darphane kuruş basmayı durdurdu mu?

Kalıcı bir durdurma kararı açıklanmadı. Stok yeterli olduğu ve ilave talep gelmediği için yeni basım yapılmadığı bildirildi; talep olursa basım yeniden yapılabiliyor.

2026'da en çok hangi madenî para tedavüle verildi?

1 TL ve 5 TL. İkisi birlikte dönemin toplamının yüzde 90'ından fazlasını oluşturdu.

Bozuk para basımı neden azaldı?

Resmî gerekçe talep azlığı. Küçük kupürlerin gündelik kullanımının daralması ve dijital ödemenin yaygınlaşması etkili gösteriliyor.

Bir para tedavülden nasıl kalkar?

İlgili merciin kararı ve Resmî Gazete'de yayımlanacak bir düzenleme ile. Böyle bir düzenleme yoksa para geçerlidir.