Pastırma Yazı Nedir, Ne Zaman Olur?

Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün Meteoroloji Sözlüğü'nde "pastırma yazı" tanımlı bir terimdir.

Resmî Tanım

MGM sözlüğündeki madde şöyle:

"Sonbaharın son dönemlerinde yaşanan yaza benzer iyi havalar. Dünyada değişik adlarla bilinmesine rağmen, ülkemizdeki 'pastırma yazı/sıcağı' kavramı bu deyimi karşılamaktadır."

Tanımın iki sonucu var:

• "Pastırma yazı" ve "pastırma sıcağı" aynı kavram. MGM ikisini birlikte veriyor.
• Dönem "sonbaharın son dönemleri" olarak tarif ediliyor — ay adı verilmiyor.

İngilizcesi

MGM aynı maddede İngilizce karşılığını "All-Hallown Summer" olarak veriyor.

Uluslararası literatürün yaygın terimi ise "Indian summer"dır ve bu ifade MGM'nin sözlük maddesinde geçmiyor. İkisi aynı olguyu anlatıyor ancak bu sayfa "Indian summer" terimini MGM'ye atfetmiyor.

Birleşik Krallık meteoroloji kurumunun 1916 tarihli sözlüğündeki tanım şöyledir: "a warm, calm spell of weather occurring in autumn, especially in October and November" - yani sonbaharda, özellikle ekim ve kasımda görülen ılık ve sakin bir hava dönemi. Bu tanım da sayısal bir sıcaklık eşiği vermiyor.

Diğer dillerdeki adlandırmalar kavramın ne kadar yaygın olduğunu gösteriyor: Almanca Altweibersommer, Çekçe babi leto, İspanyolca el veranillo del membrillo, İrlandaca fomhar beag na nganna, İsveççe Brittsommar.

Benzer olgu başka dillerde başka adlarla anılıyor; bu, kavramın Türkiye'ye özgü olmadığını gösteriyor.

"Ilık Sonbahar" ile Aynı Değil

Bu ikisi karıştırılıyor ama farklılar.

Kavram	Ne anlatıyor
Pastırma yazı	Sonbaharın sonunda görülen, yazdan kalma kısa bir dönem. MGM sözlüğünde tanımlı terim.
Ilık sonbahar	Mevsimin genelini anlatan gündelik bir ifade. MGM sözlüğünde terim olarak yer almıyor.

Yani biri belirli ve kısa bir olguyu, diğeri mevsimin genel havasını tarif ediyor.

Neden Her Yıl Aynı Tarihte Olmuyor?

Pastırma yazı takvime bağlı bir olay değil, hava koşullarına bağlı bir durum.

Bu nedenle bazı yıllar belirgin biçimde yaşanıyor, bazı yıllar neredeyse hiç görülmüyor. Başlangıç ve bitiş tarihi önceden belirlenemiyor.

Haberlerde geçen "pastırma yazı şu tarihte başlıyor" türü ifadeler, MGM'nin böyle bir duyurusuna dayanmıyor.

16 EKIM 2026 KAYDI: BUGUN PASTIRMA SICAGI YOK, TERSI VAR. MGM'nin 16 Ekim 2026 tarihli günlük bülteninde hava sıcaklıklarının "iç ve batı bölgelerimizde mevsim normallerinin altında, yurdun doğu kesimlerinde normalleri civarında seyredeceği" tahmin ediliyor. Aynı bülten ülke genelinin çok bulutlu ve çoğu bölgenin sağanak yağışlı geçeceğini bildiriyor.

Aynı gün MGM üç ayrı sarı kodlu uyarı yayımladı. Yani "pastırma sıcakları başladı mı" sorusunun bugüne ait cevabı hayırdır. Uyarıların numaraları, kapsamları ve birebir metinleri için MGM'nin 16-17 Ekim uyarıları sayfamıza bakabilirsiniz.

MGM hiçbir yıl için pastırma sıcaklarına tarih vermiyor. Dolaşımdaki "şu tarih aralığında ılık hava bekleniyor" biçimindeki aralıkların kaynağı MGM değildir ve bu sayfada hiçbiri yazılmamıştır.

18 EKIM 2026 KAYDI: TABLO AYNI, BIR AYRINTI EKLENDI. Kurumun yurt geneli tahmin bülteni 16 Ekim 2026 saat 18.09'dan beri güncellenmemiş durumda; sayfadaki ibare aynen "Yurt genelini içeren bu tahminler 16.10.2026 günü saat 18:09 itibarı ile güncellenmiştir" biçiminde. Yani 18 Ekim itibarıyla MGM'nin yurt geneli için yayımlanmış güncel bir değerlendirme metni yok ve bu sayfada o tarihten sonraki bir bülten cümlesi alıntılanmamıştır.

Aynı sabahın ölçümleri de sıcak bir dönemi göstermiyor: MGM'nin 18 Ekim 07.49 ölçümünde en düşük il merkezi sıcaklıkları Kütahya 3,3, Yozgat 3,7 ve Afyonkarahisar 3,9 derece; 08.34'te Ankara 6,5, İstanbul 11 ve İzmir 10,9 derece. Aynı saatte dokuz MGM uyarısı yürürlükteydi ve altısı turuncu kod içeriyordu; uyarıların tamamı yağış veya rüzgâr türünde.

Sorunun güncel resmî cevabı, ölçümlerin tamamı ve dolaşan tarih aralıklarının kaynağı için pastırma yazı ne zaman sayfamıza bakabilirsiniz.

Sonbaharda Neden Böyle Bir Dönem Oluyor?

Sonbahar, yaz ile kış arasındaki geçiş mevsimi. Geçiş dönemlerinde hava koşulları tek yönlü ilerlemiyor; ileri geri hareket edebiliyor.

Sıcaklık düşüşü düz bir çizgi izlemediği için, soğumanın ortasında birkaç günlük sıcak bir ara oluşabiliyor. Pastırma yazı da bu aralardan biri.

Bu paragraf genel bir mevsim açıklamasıdır; MGM'nin sözlük maddesinde mekanizmaya ilişkin bir ifade yer almıyor ve bu sayfada resmî bir açıklama olarak sunulmamaktadır.

Adı Nereden Geliyor?

Yaygın anlatı, gündüz sıcak gece serin havanın pastırma kurutmaya elverişli olmasıyla ilişkilendiriyor.

Ancak bu açıklamanın resmî bir kaynağı bulunamadı. MGM'nin sözlük maddesinde adın kökenine dair bir bilgi yer almıyor.

Bu sayfada anlatı, doğrulanmış bir bilgi olarak değil, yaygın bir açıklama olarak aktarılmıştır.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Hava durumu tahmini yok. Bu sitede tahmin yayımlanmaz.
• Başlangıç ve bitiş tarihi yok. MGM ay veya tarih vermiyor.
• Meteorolojik mekanizma açıklaması yok. MGM sözlüğünde yer almıyor; yüksek basınç anlatısının resmî karşılığı bulunamadı.
• Kaç gün süreceği yok.
• Bölgesel sıcaklık değerleri yok. MGM'nin bültenindeki ifade niteldir, derece vermemektedir.
• Dolaşımdaki tarih aralıkları yok. "Şu tarihler arasında ılık hava dalgası bekleniyor" biçimindeki aralıkların kaynağı MGM değildir.
• İstanbul ve İzmir için mevsim normalleri yok. MGM'nin istatistik sayfasından yalnızca Ankara verisi okunabildi.
• "Indian summer" ifadesi MGM'ye atfedilmemiştir. Kurumun verdiği İngilizce karşılık "All-Hallown Summer"dır.
• Adın kökenine dair kesin bilgi yok. Yaygın anlatı doğrulanamadı.

Sık Sorulan Sorular

Pastırma yazı nedir?

MGM tanımına göre sonbaharın son dönemlerinde yaşanan yaza benzer iyi havalar.

Pastırma sıcağı ile aynı mı?

Evet. MGM ikisini aynı kavram olarak veriyor.

Hangi aylarda oluyor?

MGM ay belirtmiyor; yalnızca "sonbaharın son dönemleri" diyor. Karşılaştırma için: Ankara'da MGM'nin 1991-2020 referans dönemine göre ekim ayı ortalama sıcaklığı 13,9 derece, ortalama en yüksek sıcaklığı 20,3 derece; kasımda bu değerler 7,3 ve 13,0 dereceye düşüyor.

İngilizcesi ne?

MGM sözlüğüne göre "All-Hallown Summer".

Ilık sonbaharla aynı şey mi?

Hayır. Pastırma yazı kısa ve belirli bir olgu; ılık sonbahar mevsim genelini anlatan gündelik bir ifade.

Her yıl yaşanıyor mu?

Hava koşullarına bağlı olduğu için her yıl aynı belirginlikte görülmüyor.

Kaynaklar: Meteoroloji Genel Müdürlüğü Meteoroloji Sözlüğü, "Pastırma Yazı" maddesi.

2026'da Pastırma Yazı Ne Zaman?

2026 için açıklanmış bir tarih yok. Meteoroloji Genel Müdürlüğü, pastırma yazının bu yıl hangi tarihlerde görüleceğine dair bir duyuru yayımlamadı.

Basında dolaşan "25 Ekim - 15 Kasım" veya "1-10 Kasım" gibi aralıklar kurumun açıklamasına dayanmıyor. Bunlar beklenti ifadeleridir ve bu sitede tarih olarak yazılmaz.

29 Eylül 2026'daki tablo bunun tersi

Aramaların yükseldiği gün Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün yayımladığı değerlendirme, sıcak bir dönemi değil soğumayı işaret ediyordu:

• Ülke genelinde sıcaklıkların mevsim normallerinin altına düşmesi
• Marmara ile Batı ve Orta Karadeniz çevrelerinde kuvvetli sağanak
• Sakarya, Kocaeli ve Bursa'nın doğusunda çok kuvvetli sağanak
• Marmara ve Ege'de 40-70 kilometre hızında rüzgâr

Yani "pastırma sıcakları ne zaman" aramasının yükselmesinin sebebi sıcak hava değil, soğuma uyarısının kendisiydi. Havanın soğuması, insanların "geri gelecek mi" sorusunu sormasına yol açtı.

Neden tarih verilmiyor?

Pastırma yazı bir takvim olayı değil, hava koşullarına bağlı bir olgudur. Önceden tarih vermek, tanımı gereği bir tahmin olur. Bu sayfa kurumun tanımını aktarır; tahmin içermez.

Güncelleme kaynağı: Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün 29 Eylül 2026 tarihli değerlendirmesini aktaran üçten fazla ulusal yayın (sıcaklıkların mevsim normallerinin altına düşmesi, kuvvetli ve çok kuvvetli sağanak beklenen bölgeler, rüzgâr uyarısı); Eylül 2026 tarihli yayınlar (2026 için açıklanmış bir pastırma yazı tarihi bulunmadığının teyidi). Basında dolaşan tarih aralıkları kurumun açıklamasına dayanmadığı için yazılmamıştır. Bu sayfa hava durumu tahmini içermez.