Lodos nedir, nasıl oluşur? Sıcaklık ve nem etkisi

Lodos, güneybatıdan esen ılık ve genellikle kuvvetli rüzgârdır. Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün rüzgâr adları sözlüğünde yönü güneybatı olarak verilir. Türkiye'de özellikle Marmara ve Ege kıyılarında etkili olur, deniz ulaşımını aksatacak kadar kuvvetlenebilir.

Burada yaygın iki yanlış bilgiyi baştan düzeltmek gerekiyor, çünkü internette dolaşan içeriğin çoğu tersini yazıyor.

Yanlış bilgi 1: lodos nemi artırır

Hayır. Lodos bağıl nemi düşürür. Sebebi basit bir fizik: hava ısındıkça aynı miktarda su buharını daha "seyrek" taşır, yani doyma noktasından uzaklaşır. Lodos ılık hava getirdiği için bağıl nem oranı düşer.

Karışıklık, lodosun denizden gelmesinden kaynaklanıyor olabilir: insanlar denizden gelen rüzgârı nemli sanır. Ama ölçülen büyüklük bağıl nemdir ve lodos esnasında bu değer geriler. Lodostan sonra havanın "bunaltıcı" gelmesi nemden değil, ani sıcaklık artışından kaynaklanır.

Yanlış bilgi 2: lodos fön rüzgârıdır

Meteoroloji Genel Müdürlüğü fön rüzgârını lodosla değil karayelle ilişkilendirir. İnternette "lodos bir fön rüzgârıdır" cümlesi çok yaygın ama kurumun kendi tanımı bunu desteklemiyor.

Fön, bir dağ sırasını aşan havanın alçalırken sıkışıp ısınması sonucu ortaya çıkan sıcak ve kuru rüzgârdır. Dağın rüzgâr alan yüzünde yükselen hava nemini yağış olarak bırakır, öbür yüzden sıcak ve kuru olarak iner.

Yönüne göre rüzgâr adları

Bu adlar yön adlarıdır; sıcaklık özellikleri yönün geldiği bölgeden gelir. Kuzeyli rüzgârlar (poyraz, yıldız, karayel) soğuk, güneyli rüzgârlar (lodos, kıble, keşişleme) ılık ya da sıcaktır.

Lodos neden kuvvetli eser?

Rüzgârı doğuran şey basınç farkıdır: hava yüksek basınçtan alçak basınca doğru hareket eder. Fark ne kadar büyük ve ne kadar kısa mesafede gerçekleşiyorsa rüzgâr o kadar kuvvetli olur.

Lodos, Türkiye'nin batısında alçak basınç merkezinin güneybatıda yüksek basınçla komşu olduğu durumlarda kuvvetlenir. Marmara'nın Çanakkale Boğazı gibi daralan geçitlerinde hava sıkıştığı için hız daha da artar.

Lodos ne zaman tehlikeli olur?

Kuvvetli lodos deniz ulaşımını durdurabilir, ağaç ve çatı hasarına yol açabilir. Meteoroloji Genel Müdürlüğü bu durumlarda meteorolojik uyarı yayımlar; uyarılar renk koduyla derecelendirilir.

Lodosun bir başka etkisi deniz suyu seviyesidir: güneybatıdan sürekli esen rüzgâr suyu kuzeydoğuya doğru yığar, bu da bazı kıyılarda su seviyesinin yükselmesine, karşı kıyılarda çekilmesine yol açar.

Güncel uyarıları ve tahminleri mgm.gov.tr üzerinden takip edebilirsiniz; hava durumu simgelerinin anlamı için hava durumu sembolleri sayfamıza bakabilirsiniz.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Hava tahmini yok. Bu sayfa lodosun ne olduğunu anlatır; belirli bir güne ait tahmin için Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün kendi yayınına bakılmalıdır.
• Vapur ve uçuş iptali bilgisi yok. Seferler işletmelerin kararıdır ve saat saat değişir.
• Hissedilen sıcaklık formülü yok. Meteoroloji Genel Müdürlüğü hissedilen sıcaklık için yayımlanmış bir hesap formülü vermediği için sayfaya yazılmamıştır.
• "Lodos baş ağrısı yapar mı" sorusunun cevabı yok. Bu bir sağlık iddiasıdır; sayfa tanı koymaz ve tedavi önermez.
• Deprem ile rüzgâr ilişkisi yok. Böyle bir ilişki kurmak bilimsel dayanağı olmayan bir iddiadır.
• Belirli bir kıyı için su seviyesi tahmini yok.
• Rüzgâr hızı eşiklerinin tam tablosu yok. Uyarı eşikleri kurumun kendi yayınından izlenmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Lodos hangi yönden eser?

Güneybatıdan. Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün rüzgâr adları sözlüğünde yönü böyle verilir.

Lodos nemi artırır mı?

Hayır, düşürür. Hava ısındıkça bağıl nem oranı geriler. Lodostan sonraki bunaltıcı hava nemden değil, ani sıcaklık artışından kaynaklanır.

Lodos bir fön rüzgârı mıdır?

Meteoroloji Genel Müdürlüğü fön rüzgârını lodosla değil karayelle ilişkilendirir. İnternette çok yaygın olan "lodos fön rüzgârıdır" ifadesi kurumun kendi tanımına dayanmıyor.

Lodosun tersi hangi rüzgârdır?

Poyraz. Lodos güneybatıdan, poyraz kuzeydoğudan eser; biri ılık, öbürü soğuktur.

Lodos neden Marmara'da bu kadar etkili?

Basınç farkının yanı sıra coğrafya etkili: Çanakkale Boğazı gibi daralan geçitlerde hava sıkıştığı için rüzgâr hızı artar.

Lodos deniz seviyesini etkiler mi?

Evet. Sürekli esen güneybatı rüzgârı suyu kuzeydoğuya yığar; bazı kıyılarda su yükselir, karşı kıyılarda çekilir.

Kaynak: Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün meteoroloji sözlüğü ve rüzgâr adları açıklamaları (mgm.gov.tr). Lodosun yönü, bağıl nemi düşürdüğü ve fön rüzgârının karayelle ilişkilendirildiği bu kurumun kendi tanımlarından alınmıştır — internette yaygın olan ters bilgi kaynak gösterilmemiştir. Hissedilen sıcaklık için kurumca yayımlanmış bir formül bulunmadığı için yazılmamıştır. Son kontrol 13 Kasım 2026.