Reklam
Gerekli Bilgiler

Yabancıların Çalışma İzni Nasıl Alınır?

Çalışma izni ikamet izni yerine geçiyor — ama tersi doğru değil. İkamet izni sahibi olmak çalışma hakkı vermiyor. Süreler de kademeli: bir, iki, üç yıl.

Yabancıların Çalışma İzni Nasıl Alınır?

Çalışma izniyle ikamet izni arasındaki ilişki tek yönlü ve bunu bilmemek en sık yapılan hata: çalışma izni ikamet izni yerine geçiyor, ama ikamet izni çalışma hakkı vermiyor.

Dayanak, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu; 13 Ağustos 2016 tarihli ve 29800 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.

Tek yönlü ilişki — kanunun lafzı

6735 m.12/1: "Bu Kanuna göre verilen çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti, 6458 sayılı Kanunun 27 nci maddesi uyarınca ikamet izni yerine geçer. Ancak, 6458 sayılı Kanunda tanımlanan mülteci ya da ikincil koruma statüsü dışında yabancının herhangi bir nedenle ikamet izni olması yabancıya çalışma hakkı vermez."

Tek cümlede iki kural: çalışma izniniz varsa ayrıca ikamet izni almanız gerekmiyor; ikamet izniniz varsa çalışmak için ayrıca çalışma izni almanız gerekiyor.

Bir mülga kanun tuzağı

6735 sayılı Kanun'un yukarıdaki maddesi, 6458 sayılı Kanun'un 27 nci maddesine gönderme yapıyor. O madde de şöyle diyor: "Geçerli çalışma izni ile … 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun 10 uncu maddesine istinaden verilen Çalışma İzni Muafiyet Teyit Belgesi, ikamet izni sayılır."

Burada bir sorun var: 4817 sayılı Kanun yürürlükte değil — 6735 sayılı Kanun'la yürürlükten kaldırıldı. Yani yürürlükteki bir madde, mülga bir kanuna atıf yapmaya devam ediyor.

Çözüm kanunun kendisinde. 6735 m.26/1: "Diğer mevzuatta, … 4817 sayılı … Kanuna yapılmış olan atıflar bu Kanuna yapılmış sayılır." m.26/2 terimleri de güncelliyor: "çalışma izni muafiyet teyit belgesi" ibaresinden "çalışma izni muafiyeti", "çalışma izni belgesi" ibaresinden "çalışma izni" anlaşılıyor.

Bu, mevzuat okurken sık karşılaşılan bir durum; nasıl çözüldüğünü mülga ne demek sayfasında ayrıca anlattık.

Başvuru nereye yapılır?

m.7/1: "Çalışma izni başvuruları yurt içinde doğrudan Bakanlığa, yurt dışında yabancının vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilikleri veya başkonsolosluklarına yapılır." Dış temsilcilikler başvuruyu Bakanlığa iletiyor.

m.7/2: Başvurular yetkili aracı kurum tarafından da yapılabiliyor.

Süreler kademeli: 1 – 2 – 3

m.10/1 — ilk başvuru: "iş veya hizmet sözleşmesinin süresini aşmamak koşuluyla, gerçek veya tüzel kişiye ya da kamu kurum veya kuruluşuna ait belirli bir işyerinde veya bunların aynı işkolundaki işyerlerinde belirli bir işte çalışmak şartıyla ilk başvuruda en çok bir yıl geçerli çalışma izni verilir."

İzin baştan itibaren dar kapsamlı: belirli işveren, belirli işyeri, belirli iş.

m.10/2 — uzatmalar: "aynı işverene bağlı olarak ilk uzatma başvurusunda en çok iki yıl, sonraki uzatma başvurularında ise en çok üç yıla kadar çalışma izni verilir. Ancak, farklı bir işveren yanında çalışmak üzere yapılan başvurular bu maddenin birinci fıkrası kapsamında değerlendirilir."

Son cümlenin sonucu somut: işveren değiştiğinde kademe sıfırlanıyor ve süre yeniden bir yıldan başlıyor.

Süresiz çalışma izni

m.10/3: "Türkiye'de uzun dönem ikamet izni veya en az sekiz yıl kanuni çalışma izni olan yabancılar süresiz çalışma iznine başvurabilir. Ancak, yabancının başvuru şartlarını taşıması yabancıya mutlak hak sağlamaz."

Son cümle önemli: şartları taşımak başvuru hakkı veriyor, sonuç garantisi vermiyor.

m.10/4: "Süresiz çalışma izni olan yabancı, uzun dönem ikamet izninin sağladığı tüm haklardan yararlanır."

Üç süre daha: 60 gün, 6 ay

Uzatma başvurusu (m.7/3): "çalışma izni süresinin dolmasına altmış gün kalmasından itibaren ve her durumda çalışma izni süresi dolmadan yapılır. Bu süre dolduktan sonra yapılan uzatma başvuruları reddedilir." Yani bir pencere var ve kaçırılması telafi edilmiyor.

Türkiye'ye geliş (m.12/2): "Yurt dışından yapılan başvuruya istinaden çalışma izni verilen yabancı, çalışma izninin geçerliliğinin başladığı tarihten itibaren altı ay içinde Türkiye'ye gelmek zorundadır. Bu süre içinde Türkiye'ye gelmeyen yabancının çalışma izni iptal edilir."

Öğrenciler için ayrı bir kayıt

Öğrenci ikamet izni sahibi olmak da çalışma hakkı vermiyor. 6458 sayılı Kanun'un 41 inci maddesi, örgün öğrenim gören öğrencilerin çalışma izni almak kaydıyla çalışabileceğini, ön lisans ve lisans öğrencileri için bu hakkın ilk yıldan sonra başladığını söylüyor. Ayrıntısı öğrenci ikamet izni şartları sayfasında.

Hangi ikamet izni çeşidinin alınacağı için ikamet izni çeşitlerine, iş kurmak üzere gelecekler için kısa dönem ikamet iznine, doksan günlük sınır için vize ile ikamet izni farkı sayfasına bakabilirsiniz.

Son kontrol: 18 Kasım 2026.

Bu Sayfada Ne Yok?

  • Uluslararası İşgücü Kanunu Uygulama Yönetmeliği hükümleri yok. Yurt içi başvurularda aranan ikamet izni süresi, elektronik başvuru adımları ve referans numarası gibi ayrıntılar bu çalışmada açılmadı ve iddia edilmiyor.
  • Başvuruda istenen belgeler ve değerlendirme ölçütleri yok.
  • Çalışma izni muafiyeti hangi hallerde uygulanır, sayılmıyor.
  • Serbest bölgelerde ve özel sektörlerde uygulanan farklı usuller yok.
  • Çalışma izni harcı ve ücret tutarları yok; her yıl değiştiği için yazılmaz.
  • İzinsiz çalıştırmanın idari para cezası tutarları yok; aynı sebeple.
  • İtiraz usulü ve süreleri yok; ilgili madde okunmadı.
  • Astroloji ve fal içeriği yok; kişisel veri niteliğinde bilgi yazılmaz.

Sık Sorulan Sorular

Çalışma izni ikamet izni yerine geçer mi?

Geçer. 6735 sayılı Kanun'un 12 nci maddesi, bu Kanuna göre verilen çalışma izni veya çalışma izni muafiyetinin 6458 sayılı Kanun'un 27 nci maddesi uyarınca ikamet izni yerine geçtiğini söylüyor.

İkamet iznim var, çalışabilir miyim?

Çalışamazsınız. Aynı madde, mülteci ya da ikincil koruma statüsü dışında yabancının herhangi bir nedenle ikamet izni olmasının çalışma hakkı vermediğini açıkça yazıyor.

Çalışma izni başvurusu nereye yapılır?

6735 sayılı Kanun'un 7 nci maddesine göre yurt içinde doğrudan Bakanlığa, yurt dışında ise vatandaşı olunan veya yasal olarak bulunulan ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilikleri veya başkonsolosluklarına. Yetkili aracı kurum tarafından da yapılabiliyor.

İlk çalışma izni kaç yıllık?

10 uncu maddeye göre, iş veya hizmet sözleşmesinin süresini aşmamak koşuluyla, belirli bir işyerinde belirli bir işte çalışmak şartıyla en çok bir yıl. İlk uzatmada en çok iki yıl, sonraki uzatmalarda en çok üç yıl.

İşveren değiştirirsem sürem devam eder mi?

Etmez. Kanun, farklı bir işveren yanında çalışmak üzere yapılan başvuruların birinci fıkra kapsamında değerlendirileceğini söylüyor; yani süre yeniden bir yıldan başlıyor.

Süresiz çalışma izni kimler alabilir?

10 uncu maddenin üçüncü fıkrasına göre Türkiye'de uzun dönem ikamet izni veya en az sekiz yıl kanuni çalışma izni olanlar başvurabiliyor. Ancak şartları taşımak mutlak hak sağlamıyor.

Kaynaklar: 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu, m.7, m.10, m.12 ve m.26 (konsolide metin), RG 13/8/2016-29800 — 6458 sayılı Kanun, m.27 ve m.41. Metinler 18 Kasım 2026'da açılıp okundu. Uygulama Yönetmeliği bu çalışmada açılmadı.

Yorumlar (0)

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın.

Yorum Yap