Atatürk'ün naaşı Anıtkabir'e ne zaman taşındı?

Atatürk'ün naaşı 10 Kasım 1953 Salı günü Ankara Etnografya Müzesi'nden Anıtkabir'e nakledildi. Naaş müzede on beş yıl kalmıştı: 21 Kasım 1938'den 10 Kasım 1953'e kadar. Bu süre, Etnografya Müzesi'nde bugün duran mermer kitabede de yazılıdır.

Nakil tarihinin 10 Kasım olması bir tercih değil, bir ertelemenin sonucu. Tören ilk olarak 29 Ekim 1953 için planlanmıştı; hazırlıklar o tarihe yetişmediği için 10 Kasım'a alındı. Hazırlık komisyonu Bayındırlık Bakanı Kemal Zeytinoğlu başkanlığında çalıştı ve 2, 10, 23 Temmuz ile 31 Ağustos 1953 tarihlerinde toplandı.

Nakil öncesi işlemler

Tabut geçici kabirden 6 Kasım 1953 günü tutanakla çıkarıldı. 9 Kasım 1953 günü, Prof. Dr. Kâmile Şevki Mutlu nezaretinde ve devlet erkânının huzurunda açıldı. Bu iki işlem, nakil töreninden önce tamamlanması gereken adımlardı.

10 Kasım 1953 töreni

Törenin saat 09.05'te başlaması tesadüf değil: vefat saatiyle aynı. O gün Anıtkabir'i yaklaşık yetmiş bin kişi ziyaret etti.

Nakli düzenleyen belgeler

Nakil, iki resmî belgeyle düzenlendi. Birincisi programın kendisi: "Aziz Atatürk'ün Naaşının Ebedi İstirahatgâhına Tevdii İçin 10/11/1953 Salı Günü Yapılacak Nakil Törenine Ait Program". İkincisi aynı tören için hazırlanan talimatname.

Burada bir sınırı kaydetmek gerekiyor: nakle ilişkin bir Bakanlar Kurulu kararı ya da Resmî Gazete künyesi birincil kaynakta doğrulanamadı. Kurumsal kaynaklar yalnızca yukarıdaki program ve talimatnameyi anıyor, bu yüzden bu sayfa bir karar numarası vermiyor.

Anıtkabir'in inşasının bu tarihe nasıl yetiştiğini Anıtkabir ne zaman yapıldı sayfamızda, bugünün ziyaret kurallarını Anıtkabir ziyaret saatleri sayfamızda bulabilirsiniz.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Bakanlar Kurulu kararı numarası yok. Nakle ilişkin bir karar künyesi birincil kaynakta doğrulanamadı.
• Resmî Gazete tarih ve sayısı yok. Aynı sebeple yazılmadı.
• Tabutun açılmasına dair ayrıntı yok. Kurumsal kaynak işlemin yapıldığını kaydeder, ayrıntı vermez.
• Ölüm sebebi yok. Ayrı sayfanın konusudur ve resmî raporda belirtilmemiştir.
• Katılımcı ad listesi yok. Yalnızca belgede adı geçen görevliler yazılmıştır.
• Mozole içi fotoğraf ve kroki yok. Bu sayfanın konusu dışındadır.
• Yorum ve değerlendirme yok. Sayfa belgeye dayanan olguları aktarır.

Sık Sorulan Sorular

Naaş Anıtkabir'e hangi gün taşındı?

10 Kasım 1953 Salı günü. Tören saat 09.05'te saygı duruşuyla başladı, defin 13.30'da yapıldı.

Etnografya Müzesi'nde ne kadar kaldı?

On beş yıl: 21 Kasım 1938'den 10 Kasım 1953'e kadar. Müzedeki mermer kitabe bu iki tarihi yazar.

Nakil neden 10 Kasım'da yapıldı?

Tören ilk olarak 29 Ekim 1953 için planlanmıştı; hazırlıklar yetişmediği için 10 Kasım'a alındı.

Töreni hangi belge düzenledi?

Nakil töreni için hazırlanan program ve talimatname. Bir Bakanlar Kurulu kararı ya da Resmî Gazete künyesi birincil kaynakta doğrulanamadığı için bu sayfada yazılmamıştır.

Anıtkabir ne zaman halka açıldı?

Aynı gün saat 14.30'dan itibaren. O gün yaklaşık yetmiş bin kişi ziyaret etti.

Tören niçin saat 09.05'te başladı?

Bu saat vefat saatiyle aynıdır; 10 Kasım'da yapılan saygı duruşunun saati de budur.

Kaynak: Atatürk Araştırma Merkezi — Atatürk Ansiklopedisi (ataturkansiklopedisi.gov.tr). Nakil programının ve talimatnamesinin adı, hazırlık komisyonu toplantı tarihleri, 6 ve 9 Kasım 1953 işlemleri, tören saatleri ve Etnografya Müzesi'ndeki kitabe metni bu kurumsal kaynaktan alınmıştır. Nakle ilişkin bir Bakanlar Kurulu kararı veya Resmî Gazete künyesi doğrulanamadığı için yazılmamıştır. Son kontrol 11 Kasım 2026.