Ev Ekmeği Tarifi: Fırında Kabuklu Somun

Ev ekmeği, dört malzemeyle yapılır: un, su, maya ve tuz. Zorluğu malzemede değil zamanlamada ve sıcaklıktadır.

Ekmeğin kabarmasını sağlayan maya canlı bir organizmadır; fazla sıcak suda ölür, soğukta çalışmaz. Kabuğu ise fırındaki nem belirler. Bu iki değişken anlaşıldığında tarif tekrarlanabilir hâle gelir.

Tarif Bilgileri

• Hazırlama süresi: 25 dakika
• Dinlenme süresi: 120 dakika
• Pişirme süresi: 35 dakika
• Porsiyon: 1 adet somun
• Mutfak: Dünya mutfağı
• Kategori: Ekmek

Malzemeler

• 4 su bardağı (500 gram) ekmek unu
• 1,5 su bardağı (320 ml) ılık su
• 1 paket (10 gram) instant kuru maya
• 2 çay kaşığı (12 gram) tuz
• 1 çay kaşığı şeker
• 1 yemek kaşığı zeytinyağı, isteğe bağlı
• Tepsi için mısır unu veya irmik

Ev Ekmeği Nasıl Yapılır?

1. Suyun sıcaklığını kontrol edin. Parmakla dokunulduğunda ılık olmalı, sıcak gelmemelidir. El sıcaklığının biraz üstü uygundur.
2. Ilık suya şekeri ve mayayı ekleyip karıştırın, 10 dakika bekletin. Yüzeyde köpük oluşuyorsa maya canlıdır.
3. Geniş bir kapta unu ve tuzu karıştırın. Tuzu mayanın üstüne doğrudan dökmeyin; tuz mayayı olumsuz etkiler.
4. Maya karışımını una ekleyip kaşıkla toparlayın, ardından tezgâhta 10-12 dakika yoğurun. Hamur ele hafif yapışmalı ama akmamalıdır.
5. Hamuru yağlanmış kaba alın, üzerini nemli bezle örtün. Oda sıcaklığında 60-90 dakika mayalandırın; hacmi iki katına çıkmalıdır.
6. Hamurun gazını parmakla bastırarak alın, tezgâhta katlayarak somun şeklini verin.
7. Mısır unu serpilmiş tepsiye alın, üzerini örtüp 40 dakika daha mayalandırın. Bu ikinci mayalanma içi gözenekli yapar.
8. Fırını 230 dereceye ısıtın. Alt rafa içinde su bulunan bir kap yerleştirin.
9. Somunun üzerine keskin bir bıçakla 1 santim derinliğinde çizikler atın. Bu çizikler hamurun kontrollü genişlemesini sağlar.
10. Fırına verip 15 dakika 230 derecede, ardından su kabını çıkarıp 20 dakika 200 derecede pişirin.
11. Ekmeği tel ızgarada en az 30 dakika soğutun. Sıcak kesilen ekmeğin içi yapış yapış olur.

Su Sıcaklığı Neden Bu Kadar Önemli?

Maya bir mantardır. Yaklaşık 50 derecenin üzerinde canlılığını yitirir. Kaynar suya yakın sıcaklıkta eklenen maya hiç çalışmaz ve hamur kabarmaz.

Diğer uçta, soğuk suda maya çok yavaş çalışır; hamur mayalanmış gibi görünse de gözenek yapısı oluşmaz. Termometre yoksa şu ölçüt işe yarar: bileğin iç kısmına damlatıldığında sıcaklığı hissedilmiyorsa su uygundur.

Kabuk Nasıl Oluşur?

Çıtır kabuk, fırının ilk on beş dakikasındaki nemle oluşur. Nemli ortamda hamurun yüzeyi hemen kurumaz, genişlemeye devam eder ve sonrasında sertleşerek kabuğa dönüşür.

Ev fırınlarında bu nem, alt rafa konan su kabıyla veya fırın duvarlarına püskürtülen suyla sağlanır. Nem olmadan pişen ekmeğin kabuğu ince ve solgun kalır. İkinci aşamada su kabının çıkarılması, kabuğun kurumasını ve renk almasını sağlar. Diğer hamur işleri için bazlama tarifi ve poğaça tarifi sayfalarına bakabilirsiniz.

Gıda Güvenliği

Bu tarifte fırın 230 dereceye çıkar ve tepsi, su kabı, fırın rafı hepsi bu sıcaklıktadır. Kalın fırın eldiveni kullanılır, ince bez kullanılmaz.

Sıcak fırına su püskürtmek buhar patlamasına yol açabilir; bu yüzden su alt rafa kap içinde konur, cam kapağa doğru püskürtülmez. Fırın camına temas eden soğuk su camın çatlamasına yol açabilir.

Soğuyan ekmek bez torbada veya kâğıt poşette oda sıcaklığında 2-3 gün saklanır. Naylon poşet kabuğu yumuşatır ve nemli havada küflenmeyi hızlandırır; küflenmiş ekmeğin küflü kısmı kesilip kalanı kullanılmaz, ekmeğin tamamı atılır.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Kalori ve besin değeri tablosu yok. Değerler markaya ve porsiyona göre değiştiği için sayı verilmedi.
• Sağlık iddiası yok. Hiçbir malzemenin hastalık önlediği veya tedavi ettiği söylenmemiştir.
• Diyet veya kilo verme önerisi yok.
• Marka veya ürün tavsiyesi yok. Malzemeler tür olarak yazılmıştır.
• Alerjen analizi yok. Gluten, süt, yumurta, kuruyemiş ve kabuklu deniz ürünü içeriği için ambalaj bilgisi esas alınmalıdır.
• Fiyat bilgisi yok. Maliyet mevsime ve markete göre değişir.
• Cihaza özel ayar yok. Fırın ve ocak süreleri her cihazda farklıdır; verilen süreler başlangıç değeridir.

Sık Sorulan Sorular

Ev ekmeği kaç saatte mayalanır?

Birinci mayalanma 60-90 dakika, ikinci mayalanma 40 dakika. Oda sıcaklığı düşükse süre uzar; belirleyici olan saat değil hacmin iki katına çıkmasıdır.

Hamur neden kabarmadı?

En sık sebep suyun fazla sıcak olması ve mayanın ölmesidir. İkinci sebep mayanın tazeliğini yitirmesidir; paket üzerindeki tarih kontrol edilir.

Ekmek unu ile normal un arasında fark var mı?

Ekmek ununun protein oranı daha yüksektir ve daha güçlü bir yapı verir. Normal unla da yapılır, sonuç biraz daha gevşek olur.

Ekmeğin üzerine neden çizik atılır?

Fırında genişleyen hamurun kontrolsüz çatlamasını önler. Çizik, hamurun nereden açılacağını belirler.

Ekmek neden sıcakken kesilmez?

İçindeki nem hâlâ dağılmaktadır. Sıcak kesilen ekmeğin içi yapışkan kalır ve dokusu bozulur.

Yoğurma makinesi kullanılabilir mi?

Kullanılabilir. Kancalı başlıkla orta hızda 6-8 dakika yeterlidir; elle yoğurmaya göre daha kısa sürer.

Ölçüler ve süreler ev mutfağı koşullarına göre hazırlanmıştır. Fırın, ocak ve malzeme farkları sonucu etkileyebilir; ilk denemede süreleri gözle kontrol edin.