Eğitim

Noktalama İşaretleri ve Kullanım Kuralları (TDK)

Gonca Kaplan 2 Ekim 2026 7 dk okuma

TDK'nın Yazım Kuralları sayfasında 17 noktalama işareti tanımlı. Her işaret ait olduğu kelimeye bitişik yazılıyor; kesme dışındaki işaretlerden sonra boşluk bırakılıyor.

Noktalama İşaretleri ve Kullanım Kuralları (TDK)

Türk Dil Kurumu'nun Yazım Kuralları sayfasında 17 noktalama işareti tanımlı. Genel yazım kuralı şu: bu işaretler ait oldukları kelimeye bitişik yazılıyor ve kesme dışındaki işaretlerden sonra bir harf boşluğu bırakılıyor.

Künye

Kaynak: Türk Dil Kurumu, Yazım Kuralları - Noktalama İşaretleri
İşaret sayısı: 17
Genel kural: İşaret ait olduğu kelimeye bitişik yazılır
Boşluk kuralı: Kesme dışındaki işaretlerden sonra bir harf boşluğu
Veri tarihi: 2 Ekim 2026

On Yedi İşaret

TDK'nın başlık sırası ve adlarıyla: Nokta ( . ), Virgül ( , ), Noktalı Virgül ( ; ), İki Nokta ( : ), Üç Nokta ( … ), Soru İşareti ( ? ), Ünlem İşareti ( ! ), Kısa Çizgi ( - ), Uzun Çizgi ( — ), Eğik Çizgi ( / ), Ters Eğik Çizgi ( \ ), Tırnak İşareti, Tek Tırnak İşareti, Denden İşareti, Yay Ayraç, Köşeli Ayraç, Kesme İşareti.

Uzun çizgi için TDK ayrıca "konuşma çizgisi" adını da kullanıyor.

Temel Kullanım Kuralları

İşaret	Başlıca kullanımları
Nokta	Cümle sonu; kısaltmalar (Dr., vb.); sıra sayıları (3., XV.); tarih (29.5.1453); saat (09.15); dört ve daha çok haneli sayıların gruplanması (1.000)
Virgül	Eş görevli öğeler; sıralı cümleler; yüklemden uzak özne; ara sözün başı ve sonu; hitaptan sonra; evet, peki, hayır gibi sözlerden sonra; kesirlerde (38,6)
Noktalı virgül	Virgülle ayrılmış tür ve takımları ayırma; öğeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırma
İki nokta	Örnek veya açıklama öncesi; konuşanı belirten sözden sonra
Üç nokta	Tamamlanmamış cümle; yazılmak istenmeyen söz; alıntıda atlanan bölüm
Soru işareti	Soru eki veya sözü içeren cümleler; soru bildiren eksiltili cümle; kesin olmayan bilgi 1496 (?)
Ünlem	Duygu anlatan cümleler; seslenme ve uyarı; alay için yay ayraç içinde akıllı (!)
Kısa çizgi	Satır sonu bölme; ara söz; kök ve ek ayırma (al-ış, -lık); "arasında, ile, ila" anlamı (Aydın-İzmir, 1914-1918)
Uzun çizgi	Satır başı konuşmalar; oyunlarda konuşan adından sonra
Eğik çizgi	Dizeler arası; adres; tarih (18/11/1969); ek biçimleri; birim orantısı boşluksuz (g/sn)
Ters eğik çizgi	Yalnızca bilişimde dizin ayırma
Tırnak işareti	Aktarma cümleleri; vurgulanmak istenen söz; eser ve bölüm adı
Tek tırnak	Tırnak içinde tırnak
Denden	Çizelgede alt alta tekrarı önleme
Yay ayraç	Cümle dışı bilgi; tiyatro açıklaması; künye; alay (!) veya şüphe (?)
Köşeli ayraç	Ayraç içinde ayraç; çevirenin eklediği sözler; künye ayrıntısı

Virgül ile Noktalı Virgül Farkı

Bu ayrımın özü düzey farkı: virgül aynı düzeydeki öğeleri ayırıyor, noktalı virgül bir üst düzeyde ayırıcı işlev görüyor. TDK'nın üç kuralı:

Virgülle ayrılmış tür ve takımları ayırma: "...Doğan, Tuğrul, Aslan, Orhan; kız çocuklara ise İnci, Çiçek..."
Öğeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırma: "At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır."
İkiden fazla eş değer öge varken özneden sonra konabilme: "Yeni usul şiirimiz; zevksiz, köksüz, acemice görünüyordu."

Kesme İşareti: Konulan ve Konulmayan Durumlar

Konulduğu durumlar:

Özel ada gelen iyelik, durum ve bildirme ekleri: Türkiye'mizin, Yunus Emre'yi, Çanakkale Boğazı'nın, Resmî Gazete'de
Kişi adından sonra unvana gelen ek: Nihat Bey'e
Kısaltmalara gelen ekler: TDK'nin, ABD'de
Sayılara gelen ekler: 1985'te, 8'inci
Belirli tarih bildiren ay ve gün adları: 17 Aralık'a
Ses düşmesi: n'eyleyim
Harf ve eklerden sonra: a'dan z'ye
Belirli bir kanun kastedildiğinde: Bu Kanun'un

Konulmadığı durumlar (TDK'nın uyarıları):

Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler: Türk Dil Kurumundan, Türkiye Büyük Millet Meclisine, Bakanlar Kurulunun
Özel ada gelen yapım ekleri ve çokluk eki: Türklük, Türkçü, Türkçenin, Avrupalılaşmak, Konyalı, Ahmetler, Atatürkçülüğün
Üçüncü teklik iyelikli özel ada başka iyelik eki gelirse: Boğaz Köprümüzün
Başbakanlığa, Rektörlüğe
Tırnak içindeki sözden sonra gelen ekler: "Bit Palas"ını

İlk iki madde en sık yapılan hataların kaynağı: kurum adlarına kesme konulması ve yapım ekinden önce kesme kullanılması.

TDK'nın Uyarı Maddeleri

TDK, bazı kuralların yanında ayrıca "uyarı" notu düşüyor. Sık karşılaşılanlar:

Üç nokta yerine iki veya daha çok nokta kullanılmıyor.
Soru işareti: "mı/mi" ekli yan cümle zarf tümleci işlevindeyse soru işareti konulmuyor: "Akşam oldu mu sürüler döner." Sıralı sorularda yalnız sona konuluyor.
Kısa çizgi: "on on beş yıl" gibi yaklaşıklık bildiren sayılarda konulmuyor.
Uzun çizgi: Tırnak işareti kullanılmışsa uzun çizgi kullanılmıyor.
Tırnak: Alıntı sonundaki nokta tırnak içinde kalıyor.
Yay ayraç: Ek, ayraçtan önce yazılıyor.

Bu sayfada "en sık yapılan hatalar" başlığı altında sayısal bir oran verilmemiştir: TDK'nın sayfasında böyle bir başlık ve oran bulunmuyor.

Bu Sayfada Ne Yok?

Sık yapılan hataların sayısal oranı yok. TDK sayfasında böyle bir veri bulunmuyor.
Kuralların tam örnek listesi yok. TDK sayfasındaki örneklerin tamamı değil, temsil edici olanlar aktarılmıştır.
Yazım kılavuzunun diğer bölümleri yok. Büyük harf, birleşik kelime ve kısaltma kuralları ayrı başlıklardır.
Eski yazım kurallarıyla karşılaştırma yok. Bu sayfanın kapsamı dışında.
Yabancı dillerdeki noktalama kuralları yok. Sayfa Türkçeyi kapsıyor.
Sınav sorusu veya test yok. Bu sayfanın kapsamı dışında.
Kaynak dışı yorum yok. Kurallar TDK'nın kendi metninden aktarılmıştır.

Sık Sorulan Sorular

Kaç noktalama işareti var?

TDK'nın Yazım Kuralları sayfasında 17 noktalama işareti tanımlı.

İşaretlerden sonra boşluk bırakılır mı?

Kesme işareti dışındaki işaretlerden sonra bir harf boşluğu bırakılıyor. İşaretin kendisi ait olduğu kelimeye bitişik yazılıyor.

Virgül ile noktalı virgül arasındaki fark ne?

Virgül aynı düzeydeki öğeleri, noktalı virgül bir üst düzeyde öğeleri ayırıyor. Öğeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleler noktalı virgülle ayrılıyor.

Kurum adlarına kesme konur mu?

Konulmuyor. TDK'nın uyarısına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmıyor: Türk Dil Kurumundan.

"Türkçenin" mi "Türkçe'nin" mi?

"Türkçenin". Özel ada gelen yapım ekleri ve çokluk eki kesmeyle ayrılmıyor.

Üç nokta yerine daha fazla nokta kullanılabilir mi?

Kullanılmıyor. TDK bu konuda ayrı bir uyarı maddesi koyuyor.

Ters eğik çizgi nerede kullanılır?

TDK'ya göre yalnızca bilişimde dizin ayırmak için kullanılıyor.

Kaynak: Türk Dil Kurumu'nun kendi "Yazım Kuralları - Noktalama İşaretleri (Açıklamalar)" sayfası. Kurallar, örnekler ve uyarı maddeleri bu sayfadan aktarılmıştır. "Sık yapılan hatalar" için TDK sayfasında bir başlık ve sayısal oran bulunmadığı için yazılmamıştır.