Bileşik Faiz Nasıl Hesaplanır? Formül ve Basit Faizden Farkı

Bileşik faiz nasıl hesaplanır?

Bileşik faiz, kazanılan faizin anaparaya eklenip bir sonraki dönemde kendisinin de faiz kazanması esasına dayanır. Formül şudur:

A = P × (1 + r/n)^nt

Burada P başlangıçtaki tutar (anapara), r yıllık nominal oran (ondalık olarak, yüzde 20 için 0,20), n yıl içinde faizin kaç kez işletildiği, t süre (yıl cinsinden). Çarpım nt toplam dönem sayısını verir.

Basit faizden farkı nerede açılır?

Basit faizde formül A = P × (1 + r×t)'dir ve faiz yalnızca anaparaya işler. Kritik ayrıntı şu: n = 1 olduğunda, yani faiz yılda bir kez işletildiğinde ve süre bir yıl olduğunda iki formül aynı sonucu verir. Fark, n ve t büyüdükçe açılır. Aylık bileşiklenme (n = 12) ile yıllık bileşiklenme (n = 1) arasındaki ayrışma kısa vadede küçük, uzun vadede belirgindir.

Örnek olarak düşünelim (varsayımsal sayılar): 10.000 birim anapara, yıllık yüzde 20 oran, 5 yıl. Basit faizle 10.000 × (1 + 0,20×5) = 20.000. Yıllık bileşik faizle 10.000 × 1,20⁵ ≈ 24.883. Aradaki ayrım, faizin kendi üzerine binmesinden gelir.

Resmî tanım nasıl yapılıyor?

TCMB Terimler Sözlüğü bileşik faiz oranını, faiziyle birlikte yeniden yatırıma tabi tutulma sonucu elde edilen getiriyi gösteren faiz olarak tanımlıyor; kısaca “faizin de faiz kazanması”. Sözlükte “bileşik getiri” için ayrı bir madde bulunmuyor; terim pratikte eşanlamlı kullanılıyor.

Türkiye'de bileşik faiz uygulanabilir mi?

Bu, hesabın matematiğinden ayrı ve çoğu kaynakta atlanan bir konu. Türk hukukunda bileşik faiz (eski adıyla mürekkep faiz) kural olarak yasaktır. Yasağın dayanağı Türk Borçlar Kanunu'nun 388. maddesinin üçüncü fıkrası ile 3095 sayılı Kanun'un 3. maddesidir. İstisna, Türk Ticaret Kanunu'nun 8. maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen cari hesap ilişkisidir; orada her iki tarafın da ticari ödünç vermesi şartı aranır.

Yani formül her yerde aynı çalışır ama bir borç ilişkisinde uygulanabilirliği mevzuata bağlıdır. 5 Kasım 2026 itibarıyla bu hükümlerde değişiklik bulunmuyor.

Bileşiklenme sıklığı neden sorulur?

Çünkü aynı nominal oran, farklı n değerleriyle farklı sonuç üretir. İki teklifi karşılaştırırken yalnızca orana bakmak yetmez; faizin yılda kaç kez işletildiğini de bilmek gerekir. Bu, formüldeki tek görünmez değişkendir.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Hangi bankanın veya hangi ürünün ne kadar getiri sağladığı yok. Belirli bir finansal ürün adı verilmiyor.
• Faiz oranı öngörüsü yok. Gelecek dönem oranlarına dair bir beklenti yazılmadı.
• Yatırım tavsiyesi yok. Sayfa yalnızca hesabın matematiğini ve mevzuattaki sınırı anlatıyor.
• Vergi hesabı yok. Getiri üzerinden alınan stopaj ve beyan yükümlülükleri bu sayfanın konusu değil.
• Enflasyonun getiriyi nasıl etkilediğine dair hesap yok; bu ayrı bir sayfanın konusu.
• Kredi taksit tabloları yok.
• Yazıdaki örnek sayılar varsayımsaldır; gerçek bir ürünün getirisi değildir.

Sık Sorulan Sorular

Bileşik faiz formülündeki n neyi gösterir?

Yıl içinde faizin kaç kez işletildiğini. Aylık bileşiklenmede 12, üç aylıkta 4, yıllıkta 1 alınır.

Basit faiz ile bileşik faiz hangi durumda aynı sonucu verir?

Faiz yılda bir kez işletiliyorsa ve süre bir yılsa iki formül aynı tutarı verir. Fark, dönem sayısı arttıkça ortaya çıkar.

Bileşik faiz Türkiye'de yasak mı?

Kural olarak yasaktır. Dayanak, Türk Borçlar Kanunu m.388/3 ve 3095 sayılı Kanun m.3'tür. İstisna, Türk Ticaret Kanunu m.8/2'deki cari hesap ilişkisidir.

Oran aynıyken bileşiklenme sıklığı sonucu değiştirir mi?

Değiştirir. Aynı nominal oran daha sık işletildiğinde dönem sonundaki tutar yükselir.

Formülde oran yüzde olarak mı yazılır?

Ondalık olarak yazılır. Yüzde 20 için 0,20 kullanılır.

Bileşik faiz ile bileşik getiri aynı şey mi?

TCMB Terimler Sözlüğü'nde “bileşik getiri” için ayrı bir madde yok; bileşik faiz tanımının kendisi “getiri” ifadesini kullanıyor. Terimler pratikte eşanlamlı kullanılıyor.

Kaynak: TCMB Terimler Sözlüğü, “Bileşik Faiz Oranı” maddesi (tcmb.gov.tr); 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.388, 3095 sayılı Kanun m.3, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.8 (mevzuat.gov.tr). Son kontrol: 5 Kasım 2026.